ÇİFT ENERJİLİ BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ

Çift enerjili bilgisayarlı tomografi, dokuların iki farklı X-ışını enerji aralığındaki davranışını karşılaştırır. Kısaca DECT denir. Amaç yalnız anatomik şekli göstermek değil, maddelerin bileşimine ilişkin ek bilgi elde etmektir. İyot veya kalsiyum dağılımını gösteren haritalar ve belirli maddelerin etkisinin hesaplamayla azaltıldığı görüntüler üretilebilir. Bu görüntüler fiziksel ölçümlere ve matematiksel varsayımlara dayanır.

Uygulamalar kullanılan cihaz ve yazılıma göre değişir. Örneğin bir güncel cihaz dosyasında ürik asit içeren böbrek taşlarının diğer taşlardan ayrılması, iyotla ilgili değerlendirmeler ve sanal kontrastsız görüntüleme gibi işlevler tanımlanmıştır. Her işlev her çekim biçiminde bulunmayabilir. İncelenen organa göre kontrast madde gerekip gerekmediği de değişir; çift enerji ifadesi tek başına ilaç verileceğini göstermez.

Gut hastalığı, yöntemin klinik kullanım örneklerinden biridir. EULAR, gutun görüntüleme değerlendirmesinde ultrason ve DECT’yi önerilen seçenekler arasında sayar. Seçim hastanın durumuna, erişime ve yorumlayanın deneyimine bağlıdır. Erken hastalıkta eklem içi iltihabı gösterebildiği için ultrason daha uygun olabilir. Görüntüde ürat görülmesi bütün eklem yakınmalarının yalnız gutla açıklanacağı anlamına gelmez.

Hasta için işlem genel olarak bir BT çekimidir. Hazırlık talimatı incelemeyi yapan merkezden alınır. Gebelik olasılığı, böbrek veya tiroid sorunu, kullanılan ilaçlar ve daha önce kontrasta karşı gelişen reaksiyonlar önceden bildirilmelidir. İşlemin gerekçesi ve radyasyonla ilgili yarar-risk dengesi hastayla görüşülür; yöntem radyasyonsuz değildir.

Sanal kontrastsız görüntü, gerçek kontrastsız çekimin otomatik ve kusursuz karşılığı olarak kabul edilmemelidir. Böbrek lezyonlarını inceleyen bir araştırmada genel uyum güçlü olmakla birlikte kontrastlanan lezyonların ayrımında gerçek kontrastsız görüntülere göre performans azalmıştır. Hangi aşamanın güvenle çıkarılabileceği sorusu organ, klinik amaç ve kullanılan teknolojiye bağlıdır.

Yöntemin teknik adı tek başına görüntü kalitesini veya doz üstünlüğünü garanti etmez. Madde ayrıştırma sırasında görüntü gürültüsü artabilir. AAPM raporunun düzeltmesi de genel teknoloji açıklamalarının belirli cihaz modellerinin performansıyla karıştırılmamasını vurgular. Yerel sistemin özellikleri ve doğrulanmış protokolü ayrıca değerlendirilmelidir.