ÇOCUKLARDA İSTİSMAR VE İHMALİN KLİNİK DEĞERLENDİRİLMESİ

Öyküyü açık uçlu sorularla alın; çocuğun sözlerini, zamanları, bilgi veren kişiyi ve açıklama değişikliklerini ayrı kaydedin. Gelişim düzeyi ile bildirilen mekanizmanın uyumu değerlendirilir; klinik görüşme adli sorgulamanın yerini almaz. [1,2]

Önce yaşamsal stabilizasyon, sonra baştan ayağa muayene; büyüme, ağız, cilt ve nörolojik bulgular belgelenir. Yaralar tarif edilir; onam ve güvenli saklamayla fotoğraf/şema kullanılabilir. Adli genital değerlendirme eğitimli uzman tarafından yapılmalıdır. [1]

Kaza, doğum/tıbbi işlem, kanama bozukluğu, metabolik/anatomik hastalık ve yaralanmayı taklit eden durumlar düşünülür. Bunlar ile travma birlikte de bulunabilir. Tek bulguyla fail veya kesin istismar sonucu ilan edilmez. [3]

TANI VE TEST SEÇİMİ

Bağımsız hareket edemeyen bebekte açıklanamayan morarma, örüntülü yaralanma ve gelişime uymayan mekanizma araştırma gerektirir. [4] Fiziksel istismar şüphesinde <2 yaşta iskelet taraması; kafa travması kuşkusunda uygun nörogörüntüleme, koagülasyon/diğer tıbbi nedenler ve göz değerlendirmesi uzmanla planlanır. Normal dış muayene kafa içi hasarı dışlamaz. [3]

Kanama, ağrı, kırık veya nörolojik acilin tedavisi adli süreç beklenerek ertelenmez. Çocuk koruma, sosyal hizmet ve ilgili uzmanlarla güvenlik planı oluşturulur; güvenli olmayan ortama taburculuk yapılmaz. Yakın zamanlı cinsel saldırı, zehirlenme ve kafa yaralanması zaman duyarlı uzman değerlendirmesi gerektirir. [1]

Taburculuk planı kıdemli klinisyen ve koruma ekibiyle netleşmeli; tıbbi/ruhsal destek ve yeniden değerlendirmeye bağlantı kurulmalıdır. [1] Süren bakım, okul ve aile gereksinimleri tek görüşmede kapanmış sayılmaz; çocuğun görüşü yaşına uygun alınır. [2]

ACİL BELİRTİLER VE SEVK

Bilinç değişikliği, nöbet, solunum bozukluğu, ciddi yaralanma veya devam eden tehdit acil müdahale gerektirir. Dış iz olmadan da ağır kafa yaralanması olabilir. [3] Türkiye’de acil güvenlik için 112’ye başvurulur. [5]