CROHN HASTALIĞI

Dışkılama sıklığı, gece yakınması, kanama, ağrının yeri, kilo değişimi ve perianal yakınmalar sorgulanır. Önceki ataklar, ameliyatlar, ilaç kullanımı, sigara ve ailede inflamatuvar bağırsak hastalığı kaydedilir. Tedavi yanıtı yalnız güncel yakınmalarla değil geçmiş seyir ve bağırsak hasarıyla birlikte değerlendirilir. Yakınmanın enfeksiyon veya ilaç etkisiyle ilişkili olabileceği akılda tutulur. [3]

Vital bulgular, hidrasyon ve beslenme durumu değerlendirilir; karında hassasiyet, distansiyon veya kitle aranır. Perianal inceleme fistül ve apse açısından önemlidir. Deri, ağız, göz ve eklem bulguları sistemik hastalık yükünü gösterebilir. Hemodinamik bozulma veya akut batın bulgusu rutin poliklinik incelemesinin önüne geçer. [4]

Enfeksiyöz enterokolit, ülseratif kolit ve diğer organik bağırsak hastalıkları dışlanmalıdır. İrritabl bağırsak sendromu benzer yakınmalar yapabilir ancak kanama, kilo kaybı ve inflamasyon varlığını tek başına açıklamaz. Fekal kalprotektin bağırsak inflamasyonunu değerlendirmede yardımcıdır; tek başına Crohn tanısı koydurmaz. Tanı klinik, endoskopik, histolojik ve görüntüleme bulgularının birleşimine dayanır. [4]

Kan sayımı ve biyokimya anemi, inflamasyon ve beslenme sorunlarını araştırır; dışkı incelemeleri enfeksiyon ayrımına katkı sağlar. İleokolonoskopi ve biyopsi mukozayı değerlendirirken ince bağırsak görüntülemesi erişilemeyen bölgeleri ve komplikasyonları gösterir. İnceleme seçimi tutulum şüphesine göre yapılır. Tek bir normal test bütün hastalık olasılığını dışlamaz; önceki bulgular ve güncel klinik birlikte yorumlanır. [3]

Tedavi gastroenteroloji tarafından risk ve fenotipe göre düzenlenir. Alevlenmede kısa süreli steroid gerekebilir; biyolojik veya hedefe yönelik ilaçlar uygun hastada inflamasyonu kontrol etmek için seçilir. Apse, fistül, tıkanma veya ilaçlara dirençli hastalık cerrahi değerlendirme gerektirebilir. Cerrahi etkilenen bölgeyi düzeltebilir fakat Crohn hastalığını tümüyle ortadan kaldırmaz; sonrasında izlem sürdürülür. [2]

Klinik yakınmaların yanında objektif inflamasyon, kilo ve beslenme durumu izlenir. Anemi, kemik sağlığı ve ilaç ilişkili enfeksiyon riski değerlendirilir. Sigaranın bırakılması desteklenir; kolonik tutulumda kanser izlemi hastalık süresi ve risklere göre planlanır. Hastanın iş, okul ve psikososyal gereksinimleri bakım planına dahil edilir. [4]

SEVK VE GÜVENLİK

Kanlı ishal, belirgin kilo kaybı veya kalıcı bağırsak yakınmaları gastroenteroloji değerlendirmesi gerektirir. Ağır kanama, bayılma veya hızla kötüleşen ağrıda acil başvuru önerilir. [1]