İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

D-DİMER TESTİ

ÖZET

D-dimer, pıhtının parçalanması sırasında oluşan bir üründür ve kanda ölçülebilir. Test, bazı kişilerde derin ven trombozu veya akciğer damarında pıhtı olasılığını değerlendirmeye yardımcı olur. Yüksek sonuç pıhtının nerede olduğunu göstermez ve tek başına kesin tanı koydurmaz. Yakın zamanda ameliyat geçirme, gebelik, ileri yaş veya bazı hastalıklar da düzeyi yükseltebilir. Bu nedenle rapordaki yüksek işaretini doğrudan pıhtı tanısı gibi okumak yanıltıcıdır. Hekim yakınmaları, öyküyü ve diğer testleri bir araya getirir. Gerekirse bacak damar ultrasonografisi veya akciğer damarlarını değerlendiren görüntüleme yapılır; hangi incelemenin gerekli olduğu klinik duruma bağlıdır.

D-dimerin en önemli yararlarından biri, uygun biçimde seçilmiş düşük veya orta olasılıklı erişkinlerde akciğer embolisini dışlama değerlendirmesine katkı sağlamasıdır. Önce klinik olasılık değerlendirilir; sonrasında testin sonucu, kullanılan yöntem ve geçerli eşikle birlikte yorumlanır. Güncel kılavuz yaşa uyarlanmış veya klinik ölçütlere dayalı doğrulanmış yolların gereksiz görüntülemeyi azaltabileceğini belirtir. Ancak bu yaklaşım bütün başvurulara aynı şekilde uygulanmaz. Başlangıçta antikoagülan kullanımı da değerlendirmeyi etkileyen bir koşuldur. Hasta kendi yaşını bir sayıyla çarpıp raporunu tek başına güvenli ilan etmemelidir. Birimin ve algoritmanın doğru olması, klinik seçimin yerini tutmaz; değerlendirmeyi sağlık ekibi yapar.

Yaşa uyarlanmış eşikler, özellikle yaş ilerledikçe özgüllüğü azalan testin yararlılığını artırmak amacıyla araştırılmıştır. ADJUST-PE çalışması, akciğer embolisi kuşkusuyla değerlendirilen kişilerde klinik olasılık ile D-dimeri birlikte kullanmıştır. Standart sınırın üzerinde fakat yaşa uyarlanmış sınırın altında bulunan uygun hastalar görüntüleme yapılmadan izlenmiştir. Üç aylık izlemde olay oranı düşük bulunmuş, ancak sıfır olmamıştır. Bulgular, seçilmiş hasta grubunda doğrulanmış bir stratejiyi destekler; herhangi bir yüksek sonucu yaşla açıklayıp değerlendirmeyi bırakmayı desteklemez. Araştırmanın ön olasılık değerlendirmesi ve takip koşulları sonucun parçasıdır. Eşik değişikliği, klinik kuşkuyu görmezden gelmek için kullanılmamalı ve yönteme uygun uygulanmalıdır.

Kaynaklar:[1][3][4]
ANAHTAR KELİMELER
  • D-dimer
  • venöz tromboemboli
  • pulmoner emboli
  • ön test olasılığı
  • yaşa uyarlanmış eşik
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN KAN ÖRNEĞİ

D-dimer damardan alınan kan örneğinde ölçülür. Kan alma yerinde kısa süreli ağrı veya morarma olabilir. Tek başına bu test için özel hazırlık gerekmez. Kullanılan ilaçları sağlık ekibine bildirmek önemlidir; sonuçla ilgili sorular raporu isteyen hekimle değerlendirilir.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

ÖN TEST OLASILIĞINI BELİRLEMEK

Bacakta tek taraflı şişlik, göğüs ağrısı, nefes darlığı, önceki tromboz ve yakın hareketsizlik ya da ameliyat sorgulanır. NICE, pulmoner emboli şüphesinde iki düzeyli Wells değerlendirmesini kullanır. Test istemi, hastanın klinik olasılığından bağımsız bir tarama alışkanlığına dönüşmemelidir.

Kaynaklar:[2]

FİZİK MUAYENE

BİRİM VE YÖNTEM KONTROLÜ

Mayo kataloğundaki yöntem sonucu fibrinojen eşdeğer birimi, yani FEU ile raporlar. Laboratuvar raporunda yöntem, birim ve referans sınırı birlikte okunmalıdır. Bir katalogdaki sayısal sınırın farklı bir test sistemine doğrudan aktarılması doğru değildir; eşik seçimi kullanılan yönteme göre doğrulanır.

Kaynaklar:[6]

AYIRICI TANI

YÜKSEK SONUCUN DİĞER AÇIKLAMALARI

Yakın kanama, hematom, travma, ameliyat, karaciğer hastalığı, malignite ve enflamasyon D-dimer yüksekliğiyle ilişkili olabilir. Bu durumların bulunması eşzamanlı tromboemboliyi otomatik dışlamaz. Test özgül bir hastalık adı vermez; sonuç ilgili klinik sorunun içinde değerlendirilir.

Kaynaklar:[6]

TANISAL YAKLAŞIM

DOĞRULANMIŞ ALGORİTMAYI BÜTÜNÜYLE KULLANMAK

2026 AHA/ACC kılavuzunda yaşa uyarlama düşük veya orta klinik olasılıklı erişkinlerde değerlendirilir. FEU ölçümünde kullanılan yaş temelli eşik ile YEARS yolu ayrı doğrulanmış yaklaşımlardır. Aynı hastada algoritmaların farklı parçalarını seçerek yeni bir dışlama kuralı oluşturulmaz.

Kaynaklar:[3]

TEDAVİ

BEKLEYEN İNCELEME VE TEDAVİ KARARI

Klinik olasılık ve incelemeye erişim süresi bazı hastalarda görüntüleme beklenirken geçici antikoagülasyon kararını etkileyebilir. Bu karar kanama riski ve kontrendikasyonlar değerlendirilerek sağlık profesyonelince verilir. Yalnız yüksek D-dimer nedeniyle kişinin kendi kendine kan sulandırıcı başlaması uygun değildir.

Kaynaklar:[2]

İZLEM VE ÖNERİLER

NEGATİF STRATEJİDEN SONRA YENİ BELİRTİLER

YEARS çalışmasında başlangıçta emboli dışlanan ve tedavi verilmeyen grupta üç ay içinde az sayıda tromboembolik olay görülmüştür. Bir dışlama stratejisi gelecekte hiç olay olmayacağı anlamına gelmez. Yeni veya artan belirtilerde yeniden değerlendirme gereği korunur.

Kaynaklar:[5]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL DEĞERLENDİRME SINIRI

Ani nefes darlığı, göğüs ağrısı veya kanlı balgam pulmoner emboli değerlendirmesini gerektirebilir. Özellikle hızla kötüleşen hastada rutin D-dimer randevusu beklenmez; acil klinik değerlendirme önceliklidir.

Kaynaklar:[2]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. D-Dimer Test ↗

    MedlinePlus · Kaynak tarihi: 2024-04-11 · Erişim: 2026-10-31

  2. Venous thromboembolic diseases: diagnosis, management and thrombophilia testing — NG158 ↗

    NICE · Kaynak tarihi: 2023-08-02 · Erişim: 2026-10-31

  3. 2026 Guideline for the Evaluation and Management of Acute Pulmonary Embolism in Adults ↗

    AHA/ACC and collaborating societies · Kaynak tarihi: 2026-02-19 · Erişim: 2026-10-31

  4. Age-adjusted D-dimer cutoff levels to rule out pulmonary embolism: the ADJUST-PE study ↗

    JAMA · Kaynak tarihi: 2014-03-19 · Erişim: 2026-10-31

  5. Simplified diagnostic management of suspected pulmonary embolism (the YEARS study): a prospective, multicentre, cohort study ↗

    Lancet · Kaynak tarihi: 2017-07-15 · Erişim: 2026-10-31

  6. D-Dimer, Plasma — DDITT ↗

    Mayo Clinic Laboratories · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.

01 · ADJUST-PE: YAŞA UYARLANMIŞ D-DİMER

Age-adjusted D-dimer cutoff levels to rule out pulmonary embolism: the ADJUST-PE study

Marc Righini ve arkadaşları · JAMA · 2014

Çalışma türü: Prospektif yönetim çalışması.

Kapsam: Pulmoner emboli kuşkulu 3346 kişi.

ÖZET

Standart ile yaşa uyarlanmış eşik arasındaki izlenen 331 kişide üç ayda bir olay görüldü.

Özet okundu. Sonuç düşük veya yüksek olmayan ön olasılıklı seçilmiş gruba aittir.

02 · YEARS: KLİNİK ÖLÇÜTLERLE D-DİMER STRATEJİSİ

Simplified diagnostic management of suspected pulmonary embolism (the YEARS study): a prospective, multicentre, cohort study

Tom van der Hulle ve arkadaşları · Lancet · 2017

Çalışma türü: Prospektif çok merkezli kohort.

Kapsam: 3465 kişi değerlendirildi; 2946 kişi başlangıçta emboli dışlanarak tedavisiz izlendi.

ÖZET

İzlem grubunda üç ayda 18 tromboemboli olayı görüldü; görüntüleme gereksinimi karşılaştırma stratejisine göre azaldı.

Özet okundu. Olay riski sıfır değildir; sonuç algoritmanın bütünü için geçerlidir.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.