DAKRİYOSİSTORİNOSTOMİ
ÖZET
Dakriyosistorinostomi, kısaca DCR, tıkalı gözyaşı kanalını devre dışı bırakarak gözyaşı kesesi ile burun arasında yeni bir boşalma yolu oluşturan ameliyattır. Gözyaşı normalde kapakların iç köşesindeki küçük açıklıklardan kanalcıklara, keseye ve buruna geçer. Bu yol tıkandığında sulanma ve yapışkan akıntı görülebilir. Ancak her sulanan gözde kanal tıkanıklığı yoktur. Ameliyat kararı, yakınmanın nedeninin gözyaşı boşaltımındaki engelle ilişkili olduğunun değerlendirilmesinden sonra verilir. İşlem gözyaşı üretimini durdurmayı amaçlamaz.
İki temel yaklaşım vardır. Dıştan yöntemde burun kenarında küçük bir cilt kesisi yapılır; endoskopik yöntemde burun içinden bir görüntüleme cihazıyla çalışılır. Her iki yaklaşımda da yeni bir geçiş oluşturulur. Seçenek, kişinin özellikleri ve cerrahi planla birlikte görüşülür. İşlem çoğunlukla genel anestezi altında yapılır; bazı durumlarda yerel anestezi düşünülebilir. Kanama, enfeksiyon, morarma veya yerleştirilmiş tüpün yer değiştirmesi gibi riskler bulunur. Hasta bu olasılıkları onam görüşmesinde öğrenmelidir.
Bazı ameliyatlarda iyileşme sırasında yeni yolu açık tutmaya yardımcı olmak üzere ince silikon tüp yerleştirilir. Tüp varken gözün bir süre daha sulanması mümkündür. Tüpün ne zaman çıkarılacağı tıkanıklığın yerine ve önceki ameliyatlara göre değişebilir; tek bir süre herkes için geçerli değildir. Dıştan ameliyatta burun yanında küçük bir iz kalabilir. Yeni yolun yeniden daralması veya sulanmanın sürmesi halinde ek değerlendirme, bazen de başka bir ameliyat gerekebilir.
Ameliyat sonrasında verilen göz damlası, merhem veya burun spreyi tarif edildiği şekilde kullanılır. Erken dönemde burnu kuvvetle sümkürmekten ve gözü ovuşturmaktan kaçınılır. Ağır kaldırma ve yoğun egzersize dönüş için ekibin talimatı izlenir. İlk günlerde hafif kanlı sızıntı olabilir; buna karşılık devam eden yoğun burun kanaması, artan kızarıklık, şişlik veya akıntı değerlendirme gerektirir. Taburculuk bilgileri hangi ilacın ne zaman kullanılacağını ve sorun halinde nereye başvurulacağını açıkça göstermelidir.
- DCR
- gözyaşı kanalı tıkanıklığı
- epifora
- lakrimal cerrahi
- endonazal DCR
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU İÇİN TIKANIKLIK VE YENİ YOL
DCR, tıkalı kanalın içinden geçmek yerine gözyaşı kesesinden buruna alternatif bir yol açar. Dıştan ve endoskopik yaklaşımın cilt kesisi bakımından farkı vardır. Endoskopik yöntemde burun kenarında dış kesi izi oluşmaz. Yöntem seçimi yalnız kozmetik beklentiye indirgenmez; kişiye uygun cerrahi görüşülür.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
İLAÇLAR VE KANAMA RİSKİ
Kan sulandırıcılar, diğer ilaçlar ve alerjiler ameliyat öncesinde bildirilir.
Kan sulandırıcı tedavinin kesilmesi düşünülüyorsa cerrahi ekip ile ilacı yöneten hekim birlikte karar vermelidir; hasta kendiliğinden bırakmamalıdır. Kanama riski ile ilacın koruyucu etkisi, kişiye özgü plan gerektirir.
FİZİK MUAYENE
BOŞALTIM YOLUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ
Sulanmaya eşlik eden burun yanındaki şişlik ve akıntı değerlendirilir. Gözyaşı yoluna tuzlu su verilmesi, sıvının geçişini ve geri kaçışını göstererek tıkanıklığı araştırmaya yardımcı olur. Gerektiğinde ince bir probla yol değerlendirilir. Bu işlemler hastanın kendi kendine uygulayacağı bakım yöntemleri değildir.
AYIRICI TANI
GEÇİCİ SULANMA İLE BAŞARISIZLIK AYRIMI
Silikon tüp yerindeyken sulanma devam edebilir. Bu bulgu tek başına ameliyatın başarısız olduğunu kanıtlamaz; tüp çıkarıldıktan sonraki yakınma ve kontrol değerlendirmesi önemlidir. Tüpün kalış süresi veya çıkarılma zamanı hastanın kendi kararıyla değiştirilmez; plan poliklinik kontrolünde açıklanır.
TANISAL YAKLAŞIM
SİLİKON TÜP KANITININ SINIRI
SEND çalışmasında primer edinilmiş tıkanıklık için endoskopik mekanik DCR yapılan erişkinlerde silikon tüplü ve tüpsüz gruplar karşılaştırıldı. On ikinci ay başarısında istatistiksel fark gösterilmedi. Çalışmanın küçük farkları dışlamaya yeterli olmadığı unutulmamalıdır; sonuç her cerrahi teknikte tüpün gereksiz olduğu anlamına gelmez.
TEDAVİ
EVDE BAKIM VE TÜPÜ KORUMA
Burnu kuvvetle sümkürmek veya karıştırmak kanamaya ve tüpün yer değiştirmesine yol açabilir. Göz ovuşturulmaz; dış cilt yarasının temizliği verilen talimata göre yapılır. Damlalar ve varsa burun spreyi reçeteye göre uygulanır. Ağır etkinliklerden kaçınma süresi kişisel taburculuk planından öğrenilir.
İZLEM VE ÖNERİLER
DİKİŞ VE TÜP KONTROLÜ
Dıştan yaklaşımda cilt dikişlerinin, tüp kullanılan hastada ise tüpün çıkarılması için kontrol gerekir. Bu işlemler aynı gün yapılmak zorunda değildir. Sulanmanın seyri ve yeni yolun işlevi değerlendirilir. Hasta randevusunu bilmeden taburcu olmamalı; belirsizliği cerrahi ekiple netleştirmelidir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
KANAMA VE GÖRSEL UYARILAR
Görme kötüleşmesi, belirgin ağrı, yapışkan sarı veya yeşil akıntı ya da tüpün dışarı çıkması durumunda göz ekibiyle iletişime geçilir. Şiddetli burun kanamasına belirgin görme bulanıklığı eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekir. Hafif kanlı sızıntı bilgisi bu belirtileri bekletme gerekçesi değildir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Dacryocystorhinostomy (DCR), Document 102344 ↗
Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2025-11-28 · Erişim: 2026-10-31
- Information for Patients on Dacryocystorhinostomy (DCR), HEY963 ↗
Hull University Teaching Hospitals NHS Trust · Kaynak tarihi: 2025-06-30 · Erişim: 2026-10-31
- Dacryocystorhinostomy (DCR): An operation for a blocked tear duct, GHPI0535_02_26 ↗
Gloucestershire Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2026-02 · Erişim: 2026-10-31
- DCR: Dacryocystorhinostomy, OPT038 ↗
Royal United Hospitals Bath NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2025-03 · Erişim: 2026-10-31
- Randomized trial on silicone intubation in endoscopic mechanical dacryocystorhinostomy (SEND) for primary nasolacrimal duct obstruction ↗
Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2013-10 · Erişim: 2026-10-31
- DCR Post Operative Advice, LN005054 ↗
Leeds Teaching Hospitals NHS Trust · Kaynak tarihi: 2026-07-22 · Erişim: 2026-10-31
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.
01 · SEND: ENDOSKOPİK DCR’DE SİLİKON TÜP KARŞILAŞTIRMASI
Randomized trial on silicone intubation in endoscopic mechanical dacryocystorhinostomy (SEND) for primary nasolacrimal duct obstruction
Kelvin K L Chong ve arkadaşları · Ophthalmology · 2013
Çalışma türü: Randomize klinik çalışma.
Kapsam: 120 erişkin; 118 kişi 12 aylık izlemi tamamladı.
ÖZET
Tüplü ve tüpsüz gruplarda başarı sırasıyla yüzde 96,3 ve 95,3 idi; istatistiksel fark gösterilmedi.
Yalnız özet okundu. Güç hesabı yüzde 21’den büyük farkı saptamaya yönelikti; küçük farkların yokluğu kanıtlanmış değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 23672972 · DOI: 10.1016/j.ophtha.2013.02.036
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.