DENG HUMMASI

DENG HUMMASI VE MARUZİYET

Birçok kişi yaklaşık bir hafta içinde düzelir; ancak bazı olgularda ağır hastalık gelişebilir. Aynı bölgede ateş yapan başka enfeksiyonlar da bulunabileceğinden, kişinin kendi kendine deng tanısı koyması uygun değildir. Seyahatin tarihlerini ve belirtilerin başladığı günü kaydetmek görüşmeyi kolaylaştırır. Önceden deng geçirmiş olmak, yeni bir ateşli hastalıkta değerlendirme gereksinimini ortadan kaldırmaz; farklı virüs tipleriyle yeniden enfeksiyon görülebilir. [1]

ATEŞ DÜŞTÜĞÜNDE DİKKAT

Şiddetli karın ağrısı, durmayan kusma, hızlı solunum, burun veya diş eti kanaması, kanlı kusma ya da dışkı, soğuk soluk cilt ve belirgin güçsüzlük acil başvuru gerektirir. Ağırlaşma, ateş düştükten sonra ortaya çıkabilir. Bu nedenle yalnız termometredeki düzelme güvenli iyileşme kanıtı değildir. Hasta ve bakım verenler, hangi belirtilerde yeniden başvuracaklarını açıkça bilmelidir. Uyarı bulguları olan kişinin evde beklemesi uygun değildir. [2]

Dengde özgül bir antiviral tedavi bulunmaz. Destekleyici bakımın zamanında verilmesi önemlidir. Aspirin ve ibuprofen gibi steroid olmayan antiinflamatuvar ilaçlar kanama riskini artırabileceğinden kullanılmamalıdır. Ateş veya ağrı için hangi ürünün uygun olduğu hekimle görüşülmeli, farklı ticari ürünlerin aynı etken maddeyi içerebileceği unutulmamalıdır. Korunma sivrisinek ısırıklarını azaltmaya dayanır; özellikle gündüz ısırıklarına karşı korunmak da gerekir. Tekrar enfeksiyonlarda ağır hastalık riski artabilir, fakat kişisel sonuç yalnız önceki enfeksiyona göre tahmin edilemez. [2]

TANI: TESTİN ZAMANI ÖNEMLİDİR

Klinisyen ateşli hastada seyahat, ikamet, önceki hastalık ve aşı öyküsünü birlikte değerlendirir. Hastalığın ilk haftasında moleküler test ile IgM veya NS1 antijeni ile IgM kombinasyonları kullanılabilir. Daha sonraki dönemde antikor testlerinin rolü artar. Bu nedenle test isteminde yalnız “deng şüphesi” değil, belirtilerin kaçıncı gününde olunduğu da önemlidir. Bir testin doğru dönemde yapılması, sonucun yorumunu doğrudan etkiler. [4]

Negatif moleküler test veya NS1 sonucu enfeksiyonu kesin dışlamaz. Uygun durumda sonraki dönemde yeni örnek gerekebilir. Sonuç, belirtiler ve maruziyetle birlikte değerlendirilir; antikor testlerinde önceki enfeksiyonlar veya ilişkili virüslere yönelik yanıtlar yorum güçlüğü yaratabilir. Deng şüphesinde gerekli klinik bakım laboratuvar sonucunu beklemek için ertelenmemelidir. Testin amacı, etkeni doğrulamak ve izleme katkı sağlamaktır; dolaşım bozukluğu veya kanama gibi acil sorunların tedavisi ayrı bir önceliktir. [4]

KLİNİK İZLEM VE ÖZEL GRUPLAR

Uyarı bulgusu olmayan, dolaşımı stabil, ağızdan sıvı alabilen ve güvenli takibe ulaşabilen kişiler ayaktan izlenebilir. Bunun kararı hekim tarafından verilir. Gebelik, böbrek sorunu, kanama bozukluğu veya başka önemli hastalıklar yatış değerlendirmesini değiştirir. Bebekler, ileri yaştakiler ve sağlık hizmetine ulaşmakta güçlük yaşayan kişiler ayrıca ele alınır. Tek bir trombosit sonucu yerine klinik durum, idrar miktarı ve laboratuvar eğilimi birlikte izlenir. [3]

Sıvı tedavisi gereksinime göre ayarlanır; gereğinden az sıvı kadar aşırı yüklenme de sorun oluşturabilir. Damar yoluyla sıvı verilmesi her hastada zorunlu değildir. Rutin kortikosteroid veya koruyucu trombosit verilmesi standart yaklaşım değildir. Evde izlenen kişiye kontrol zamanı ve geri başvuru belirtileri yazılı olarak anlatılmalıdır. [3]