DERİ BARİYERİ VE DERİNİN NORMAL YAPISI

KATMANLARI İŞLEVLERİYLE BİRLİKTE ÖĞRENMEK

Epidermis dıştaki bölümdür; dermis onun altında yer alan destek dokusudur. Daha derindeki hipodermis, yani deri altı doku, yağ ve bağ dokusu içerir. Bazı anatomi anlatımlarında deri esas olarak epidermis ile dermis olarak tanımlanır, hipodermis ise ilişkili alt tabaka olarak ele alınır. Bu adlandırma farkı, gerçek yerleşimin değiştiği anlamına gelmez. Önemli olan dıştan içe hangi yapının bulunduğunu ve hangi göreve katkı verdiğini ayırt etmektir. [1]

Epidermisin tabanında oluşan keratinositler yüzeye doğru ilerlerken farklılaşır. En dıştaki stratum korneum, yassılaşmış hücrelerden oluşur ve sürekli yenilenir. Yüzeydeki hücrelerin canlı çekirdek taşımaması, bu bölümün işlevsiz olduğu anlamına gelmez. Aksine dış ortamla karşılaşan bariyerin önemli bölümünü oluştururlar. Yenilenme, eski yüzey hücrelerinin uzaklaşması ile yeni hücrelerin oluşmasının birlikte yürüdüğü bir süreçtir; deri değişmeyen bir kaplama değildir. [2]

BARİYER YALNIZ HÜCRE DUVARI DEĞİLDİR

Keratinositlerin ürettiği proteinler ve lipitler, suya karşı bariyerin düzenlenmesine katılır. Hücreler arası lipit düzeniyle yüzey hücrelerinin bütünlüğü birlikte çalışır. Bu nedenle koruyuculuk yalnız derinin kalınlığına indirgenemez. Hücrelerin bağlantıları, farklılaşması ve yüzeydeki kimyasal ortam da önemlidir. Bu temel bilgi, belirli bir kozmetik ürünün bariyeri mutlaka onaracağı iddiasını doğrulamaz; normal mekanizma ile bir ürünün etkisine ilişkin kanıt farklı sorulardır. [4]

Epidermiste bütün hücreler keratinosit değildir. Melanositler pigment üretimine, Langerhans hücreleri bağışıklıkla ilişkili tanımaya, Merkel hücreleri ise dokunma duyusuyla ilişkili işlevlere katılır. Böylece dış tabaka yalnız mekanik koruma sağlamaz; çevreyle iletişimin de bir parçasıdır. Pigmentin ultraviyole ışınlara karşı katkısı bulunması, derinin ışınlara karşı sınırsız korunmuş olduğu anlamına gelmez. Hücrelerin görevini bilmek, koruma kapasitesini abartmamakla birlikte anlamlıdır. [4]

DERMİS NEDEN GEREKLİDİR?

Dermiste kollajen ve elastin içeren bağ dokusu, mekanik dayanıklılık ve esnekliğe katkıda bulunur. Papiller ve retiküler bölümler farklı düzenlerdeki destek dokusunu tarif eder. Damarlar, sinir uçları, kıl kökleri ve bezler bu bölgede bulunur. Dermis epidermisin altında sessiz bir dolgu değildir; üst yüzeyin beslenmesi, duyuların iletilmesi ve sıcaklık düzenlenmesiyle bağlantılı canlı bir altyapıdır. [3]

Ter bezleriyle yağ bezlerinin salgıları aynı şey değildir. Terleme ısı düzenlenmesine katkı verirken sebum, yüzeyin ve kılların yağlı salgısıyla ilişkilidir. Kıl folikülü, kılın deriden çıkan kısmından daha derine uzanır. Bu nedenle yalnız dıştan görülen kıla bakmak, onu oluşturan yapının tamamını göstermez. Deri eklerini bulundukları katmanlarla birlikte düşünmek, yüzey görüntüsünün altındaki işlevleri anlamayı kolaylaştırır. [3]

KAVRAMSAL HIZLI BAŞVURU KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki hızlı başvuru kartında sunulmuştur.

YAPI BİLGİSİNDEN TEDAVİ ÇIKARILMAZ

Deri kalınlığı ve yüzey özellikleri vücudun her bölgesinde aynı değildir. Bu nedenle tek bir mikroskop çizimi, bütün bölgelerin birebir görünümü olarak okunmamalıdır. Bir tabakayı doğru adlandırmak da kızarıklık, döküntü veya yarayı tek başına açıklamaz. Bu metin normal bariyer ve katman düzenine odaklanır; egzama, deri kanseri veya kozmetik ürün seçimi için tanı ve tedavi önerisi yerine geçmez. [4]