İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

DERİ GREFTİ

ÖZET

Deri grefti, açık bir alanı kapatmak için başka bir bölgeden alınan derinin kullanılmasını ifade eder. Kişinin kendi derisinin taşınmasına otogreft denir. Derin yanıklarda deriyi yeniden oluşturacak hücrelerin kaybı bu yaklaşımı gerekli kılabilir. Greft alıcı alana yerleştirilip dikiş, zımba veya uygun yapıştırıcıyla sabitlenebilir.

Kısmi kalınlıktaki greft, derinin üst tabakasıyla altındaki tabakanın bir bölümünü içerir. Tam kalınlıktaki greftte derinin tüm kalınlığı alınır; yüz, el veya eklem çevresi gibi alanlarda tercih edilebilir. Hangi yöntemin seçileceği cerrahın değerlendirmesine bağlıdır. Alınan derinin kalınlığı, iyileşme sürecini ve verici alanın bakımını etkiler.

Greftin yeni yerinde yaşayabilmesi için alttaki dokuyla temas kurması ve yeni kanlanma geliştirmesi gerekir. Altında kan veya sıvı birikmesi, kayma ya da uygun olmayan yara yatağı tutmayı bozabilir. Sigara, yetersiz beslenme ve diyabet gibi etkenler iyileşmeyi zorlaştırabilir. Bu nedenle yalnız yaranın kapatılmış görünmesi başarılı iyileşmenin tamamlandığı anlamına gelmez.

Ameliyat sonrasında iki ayrı bölge izlenir: derinin alındığı verici alan ve greftin yerleştirildiği alıcı alan. Her ikisinin pansumanı bakım ekibinin talimatına göre korunur. Greft erken dönemde hassastır; zorlayıcı hareket ve gerilmeden kaçınılır. Kontrole kadar örtünün gereksiz kaldırılması veya ıslatılması iyileşme planını bozabilir. Bakım talimatı kullanılan örtüye göre değişir.

Hareket kısıtlaması greftin bulunduğu yere göre belirlenir. Eklem çevresindeki greftin korunması için atel gerekebilir; bütün hastalara aynı yatak istirahati kuralı uygulanmaz. Bazı greftler kısmen veya tamamen kaybedilebilir ve yeni girişim gerekebilir. Bu olasılık işlem öncesinde konuşulmalı; taburculukta kontrol zamanı ve ulaşılacak bakım ekibi açıkça belirtilmelidir.

Negatif basınçlı örtüler bazı greftlerde destek amacıyla kullanılır. Alt ekstremitede kısmi kalınlıkta greft uygulanan yetmiş kişilik bir araştırmada bu yaklaşım greft kayıp alanını azaltmış, ancak daha fazla ağrıyla ilişkili bulunmuştur. Araştırma her greftte aynı cihazın gerekli olduğunu göstermez. Örtü seçimi yaranın özellikleri, beklenen yarar ve olası rahatsızlık birlikte değerlendirilerek yapılır.

Kaynaklar:[3][1][2][4][5]
ANAHTAR KELİMELER
  • deri grefti
  • otogreft
  • donör alan
  • kısmi kalınlık
  • greft tutması
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

EVDE KORUNMASI GEREKEN İKİ ALAN

Pansumanı kendi başınıza kaldırıp greftin tutup tutmadığını denemeyin. Verici bölge de ayrı bir yaradır ve kendi bakım planına ihtiyaç duyar. Örtüyü kuru tutma ve kontrol zamanına uyma talimatlarını izleyin. Egzersiz ve bölgeyi germeye dönüş için ekibin önerisini alın.

Kaynaklar:[4]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

AMELİYAT ÖNCESİ BİLGİLERİN PAYLAŞILMASI

Sigara kullanımı, beslenme durumu ve kullanılan ilaçlar görüşmede ele alınır. Aspirin ve kan pıhtılaşmasını etkileyen ilaçları cerraha bildirmek önemlidir; ilacı kendiliğinden kesmek yerine ekipten talimat alınır. Bu görüşme, işlem sonrası bakımın ve hareket planının kişiye göre düzenlenmesine yardımcı olur.

Kaynaklar:[1]

AYIRICI TANI

KORUMA İLE HAREKETİN DENGELENMESİ

Yanık sonrası otogreftte eklem yakınındaki yerleşim, hareket sırasında greftin korunmasını gerektirebilir. Atel ihtiyacı ve izin verilen hareket düzeyi bölgeye göre kararlaştırılır. Sabitlemenin varlığı sınırsız hareket anlamına gelmez; buna karşılık bütün greftler için aynı süre hareketsizlik de bu kaynaktan çıkarılamaz.

Kaynaklar:[3]

TANISAL YAKLAŞIM

GREFT YATAĞI VE ERKEN DEĞERLENDİRME

Alıcı yatak greftin yeni kanlanmasını destekleyebilmelidir. Greft altında hematom veya sıvı birikmesi temasın kaybolmasına, hareket ise kaymaya yol açabilir. İlk kontrolün zamanlaması cerrahi plana göre belirlenir; Sussex kısmi kalınlık greft bakımında genellikle beş ila yedi günlük ilk değerlendirme tarif eder.

Kaynaklar:[2]

İZLEM VE ÖNERİLER

İYİLEŞME SONRASINDA DERİ BAKIMI

Deri tamamen iyileştikten sonra uygun sade nemlendirici ve önerilen masaj başlanabilir. Yeni deri güneşten giysiyle ve uygun koruyucuyla korunur. Bu öneriler açık yara üzerine kozmetik ürün sürme anlamına gelmez; iyileşme tamamlanmadan ürün veya bakım değişikliği ekip tarafından değerlendirilir.

Kaynaklar:[1]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

BEKLENMEDEN BİLDİRİLMESİ GEREKEN DEĞİŞİKLİKLER

Artan ağrı, kızarıklık, şişlik, kötü koku veya irinli akıntı enfeksiyon değerlendirmesini gerektirir. Planlanmış kontrolü beklemek yerine cerrahi ekiple bağlantı kurulur. Greft kaybına yol açabilecek sorunların erken fark edilmesi önemlidir; fotoğraftaki görünüm tek başına güvenli ev izlemi kararı verdirmez.

Kaynaklar:[2]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Skin grafts ↗

    Health New Zealand · Kaynak tarihi: Güncel çevrimiçi kaynak · Erişim: 2026-10-31

  2. Looking after your split-thickness skin graft and donor site ↗

    University Hospitals Sussex · Kaynak tarihi: 2026-02; gözden geçirme2029-02 · Erişim: 2026-10-31

  3. Skin grafts: autograft ↗

    Chelsea and Westminster Hospital · Kaynak tarihi: Güncel çevrimiçi kaynak · Erişim: 2026-10-31

  4. Advice following skin graft surgery ↗

    United Lincolnshire Hospitals · Kaynak tarihi: Güncel çevrimiçi kaynak · Erişim: 2026-10-31

  5. Randomized comparative study of negative pressure wound therapy versus compression dressing on split-thickness skin grafts of the lower limbs in an elderly population ↗

    Moris ve arkadaşları; Expert Review of Medical Devices · Kaynak tarihi: 2024-05-07 · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.

01 · ALT EKSTREMİTE DERİ GREFTİNDE NEGATİF BASINÇ VE KOMPRESYON ÖRTÜSÜ KARŞILAŞTIRMASI

Randomized comparative study of negative pressure wound therapy versus compression dressing on split-thickness skin grafts of the lower limbs in an elderly population

Moris V ve arkadaşları · Expert Review of Medical Devices · 2024

Çalışma türü: Üç merkezli randomize karşılaştırma.

Kapsam: Alt ekstremitede 50–600 cm² doku kaybı bulunan 70 hasta.

ÖZET

Üçüncü haftada greft kayıp alanı negatif basınç grubunda 14,6 cm², kontrolde 29 cm²; yatış süresi 4 ve 6,5 gün bulundu. Ağrı bildirenlerin oranı %60 ve %22,9 idi.

Küçük ve belirli yerleşime ait örneklem, tüm greft tiplerine genellemeyi sınırlar. Kayıp ölçümü yüzde değil alandır.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.