DERİ VE TIRNAK ÖRNEKLERİNDE KOH İNCELEMESİ

KOH incelemesi, deri veya tırnak örneğinde mantar yapılarını mikroskopla aramak için kullanılan bir yöntemdir. Potasyum hidroksit, örnekteki hücresel artıkları parçalayarak mantar yapılarını daha görünür hale getirir. Kimyasal hastanın derisine tedavi amacıyla sürülmez; alınmış örneğin hazırlanmasında kullanılır. İşlem, uygun örnek toplama ve mikroskobik yorumlama eğitimi gerektirir; yalnız bir damla sıvı eklemekten ibaret değildir.

Tırnağın kalınlaşması, renk değiştirmesi veya parçalanması tek başına mantar enfeksiyonunu kanıtlamaz. Sedef hastalığı gibi başka nedenler benzer görünebilir. Bu nedenle özellikle ağızdan tedavi düşünülürken enfeksiyonun örnekle doğrulanması önemlidir. İlk örnek yeterli sonuç vermeyebilir; yeniden örnek alınması veya seçilmiş durumlarda başka inceleme yapılması gerekebilir. Hastanın görünümü ile testin sonucu birlikte değerlendirilir.

Deri için kazıntı, tırnak için kesilmiş parça ve tırnak altındaki birikintiler kullanılabilir. Yeterli miktarda materyal, hem mikroskopi hem kültür yapılabilmesi açısından önemlidir. Gönderim kabı veya zarfı laboratuvarın talimatına uygun seçilir. Mikroskopi mantar yapılarının görülüp görülmediğini bildirirken, kültür üreyen etkenin değerlendirilmesine katkı sağlar. Bu iki rapor aynı zamanda çıkmayabilir; kültür daha uzun sürebilir.

Pozitif KOH sonucu her mantarın türünü belirlemez. Örneğin güncel klinik rehberler, bazı yeni dermatofitlerin doğrulanması için moleküler yöntemler gerektiğini belirtir. Önceden uygulanan antifungal tedavi örnekten elde edilen verimi azaltabilir. Bu yüzden kullanılan kremler ve ilaçlar örnek alınmadan önce bildirilmelidir. Tedavi başlanması veya ertelenmesi, yalnız testin aynı gün bulunup bulunmamasına göre değil klinik duruma göre kararlaştırılır.

Ayak mantarı üzerine yapılan özgün bir analizde KOH incelemesi ile kültürün birbirini tamamladığı, fakat hiçbirinin bütün olguları yakalamadığı görülmüştür. Araştırmada kullanılan karşılaştırma klinik değerlendirmedir; bildirilen doğruluk oranları her tırnak hastasına doğrudan uygulanamaz. Negatif sonuç, şüphe güçlü kaldığında örnek kalitesinin ve tanı olasılıklarının yeniden ele alınmasını gerektirir.

Evde tırnağın beyaz alanlarını kazıyarak tanı veya tedavi yapılmaya çalışılmamalıdır. Dermatolog gerekli parçayı, birikintiyi veya yüzey örneğini uygun yöntemle alır. Böylece mantara benzeyen yaralanma ve diğer tırnak hastalıkları da gözden geçirilir.