İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

DERMATİTİS NEGLECTA

ÖZET

Dermatitis neglecta, belirli bir deri bölgesinin yeterince temizlenememesi sonucunda yüzeyde keratin, yağ, ter ve diğer kalıntıların birikmesiyle oluşan tablodur. Koyu renkli, yapışık pullu veya kabarık plak görünümü verebilir. Adındaki “neglecta” sözcüğü kişiyi ya da bakım verenini suçlamak için kullanılmamalıdır. Ağrı, hareket kısıtlılığı, duyusal hassasiyet veya ameliyat bölgesine zarar verme korkusu yerel bakımı güçleştirebilir.

Eski bir üç olguluk seride mastektomi sonrası hassasiyet, kalp pili bölgesine zarar verme korkusu ve önceden var olan deri hastalığını kötüleştirme kaygısı farklı bakım engelleri olarak tanımlanmıştır. Sabunlu suyla temizlik, bazı hastalarda ek yerel silme ile birlikte görünümü düzeltmiştir. Bu gözlemler yalnız lekeyi temizlemenin değil, kişinin o bölgeye neden dokunamadığını anlamanın da önemli olduğunu gösterir.

Yakın tarihli bir çocuk olgusunda sünnet sonrasındaki ağrılı dokunma hissi, temizlenmekten kaçınmayla ilişkili bulunmuştur. Yazarlar bakım veren ihmali düşündüren bulgu saptamamıştır. Bu örnek, görünümden hareketle ihmal veya psikiyatrik hastalık tanısı konamayacağını hatırlatır. Ayrıca alkolle temizlenme hem dermatitis neglecta hem terra firma-forme dermatozunda görülebilir; bu yanıt tek başına iki durumu birbirinden ayıran kesin bir test değildir.

İzotretinoin kullanan iki hastanın bildiriminde kuruluk ve ağrı nedeniyle yüz bakımının azalması olası kolaylaştırıcı olarak değerlendirilmiştir. Uygun temizlik eğitimiyle düzelme bildirilmiş, ilaç tedavisi hekim gözetiminde sürdürülmüştür. Ancak iki kontrolsüz olgu ilaçla kesin nedensellik kurmaz. Bu nedenle yeni bir kabuklanma geliştiğinde kullanılan ilaçları ve kuruluğu ekiple görüşmek, kişinin kendi başına ilacı bırakmasından veya tahriş edici işlemler denemesinden daha uygundur.

Birikim uzaklaştırıldıktan sonra alttaki derinin yeniden incelenmesi gerekir. Çocuklarda bildirilen bir örnekte yüzey temizlenince önceden var olan diskoid lupus lezyonunun izi ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla temizlenebilir kabuğun bulunması başka bir deri hastalığını dışlamaz. Bakım planı, altta yatan hastalığın tedavisi ve kişinin tolere edebileceği düzenli temizlikle birlikte yürütülür; kısa olgu gözlemleri uzun dönem nüks riskini güvenilir biçimde ölçmez.

Kaynaklar:[1][2][3][4][5]
ANAHTAR KELİMELER
  • yüzeysel birikim
  • temizlik engeli
  • allodini
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Yetersiz yerel temizlenmeye bağlı yüzeysel birikimdir; hareket veya duyusal engellerle ilişkili olabilir.

Kaynaklar:[1]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Yapışık, pul pul kabuklu koyu plaklar genellikle belirti vermez; kozmetik kaygı oluşturabilir.

Kaynaklar:[1]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Temizlik ağrılıysa veya bakım yapılamıyorsa yardım isteyin; altta yatan ağrı ve engeller değerlendirilmelidir.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Önceki ameliyatı, ağrıyı, dokunma hassasiyetini ve bölgeye zarar verme korkusunu yargılamadan sorgulayın.

Kaynaklar:[2]

FİZİK MUAYENE

Kabukların dağılımını kaydedin; nazik temizlikten sonra alttaki deride skar veya başka dermatoz bulunup bulunmadığını inceleyin.

Kaynaklar:[5]

AYIRICI TANI

Terra firma-forme dermatozu, akantozis nigrikans, verrüköz nevüs ve pitiriyazis versikolor düşünülür.

Alkolle silinme iki birikim tablosunda da olabilir; öykü ve sabunlu suya yanıt birlikte yorumlanır.

Kaynaklar:[1][3]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Klinik görünüm ve temizlikle uzaklaşma tanıyı destekler; tipik olguda biyopsi genellikle gerekmez.

Kaynaklar:[1]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Nazik sabunlu suyla düzenli bakım ve kişiye uygun eğitim temel yaklaşımdır; dirençli kalıntıda nemlendirici/keratolitik uzmanla değerlendirilir.

Kaynaklar:[2]

İZLEM VE ÖNERİLER

Kuruluk ve bakım güçlüğü izlenir; ilaçla ilişki olası olsa da tedavi değişikliği hekimle kararlaştırılır.

Kaynaklar:[4]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Ağrı veya duyusal hassasiyet bakımı engelliyorsa ilgili uzman desteği planlanır; görünüm tek başına bakım veren ihmali kanıtı değildir.

Kaynaklar:[3]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Dermatitis neglecta ↗

    DermNet · Erişim: 2026-10-28

    Kasım 2017; kesin gün belirtilmez.

  2. Dermatitis Neglecta -- A Dirty Dermatosis: Report of Three Cases ↗

    Indian Journal of Dermatology · Erişim: 2026-10-28

    Mart–Nisan 2015 sayı; kesin gün belirtilmez.

  3. Terra Firma-Forme Dermatosis or Dermatosis Neglecta: A Diagnostic Continuum Illustrated by a Pediatric Case of Post-circumcision Penile Allodynia ↗

    Cureus · Kaynak tarihi: 2026-09-14 · Erişim: 2026-10-28

  4. Dermatitis neglecta after using Isotretinoin: case series ↗

    Oxford Medical Case Reports · Kaynak tarihi: 2025-10-29 · Erişim: 2026-10-28

  5. Two Pediatric Cases of Dermatitis Neglecta - A Neglected Entity Needs Awareness ↗

    Indian Journal of Dermatology · Erişim: 2026-10-28

    Kasım–Aralık 2021 sayı; kaynakta telif yılı 2022. Kesin çevrimiçi gün doğrulanmadı.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · İZOTRETİNOİN SIRASINDA YÜZ BAKIMINDAN KAÇINMA VE KABUKLANMA

Dermatitis neglecta after using Isotretinoin: case series

Dukhan A, Hamsho H, Kader Agha F, Shaker N, Douri T · Oxford Medical Case Reports · 2025

Çalışma türü: İki olguluk seri

Kapsam: 14 yaşında kız ve 20 yaşında erkek; izotretinoin kullanan hastalar.

ÖZET

Temizlik sonrası düzelme; olgu anlatımlarında bir ve üç aylık izlem bildirildi.

Kontrol yok; kuruluk-bakım ilişkisi olasıdır, ilaç nedenselliği kanıtlanmaz. Tartışmada olgu özellikleri ve süreler tutarsız; özgün olgu anlatımı esas alındı.

02 · ÇOCUKLARDA DERMATİTİS NEGLECTA VE ALTTA YATAN HASTALIK

Two Pediatric Cases of Dermatitis Neglecta - A Neglected Entity Needs Awareness

Saha A, Sengupta M, Ganguly N · Indian Journal of Dermatology · 2021

Çalışma türü: İki olguluk bildirim

Kapsam: Ameliyat sonrası 14 yaş erkek ve lupuslu 12 yaş kız.

ÖZET

İlk olguda kısmi temizlik; ikinci olguda yedi günde birikim uzaklaşınca iyileşmiş diskoid lupus görüldü.

İlk çocuk iki haftalık kontrolde kayıp; kısa, kontrolsüz gözlem. Kalıcı iyileşme veya psikiyatrik neden genellemesi yapılamaz.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.