İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

DERMATOFİBROSARKOMA PROTUBERANS

ÖZET

Dermatofibrosarkoma protuberans, derinin orta tabakasından başlayan nadir bir yumuşak doku tümörüdür. Çoğunlukla yavaş büyür; buna rağmen çevredeki yağ ve kas dokusuna doğru ilerleyebilir. Ağrısız olması iyi huylu olduğunu göstermez. Gövdede, özellikle göğüs ve omuzlarda görülebilir; başka bölgelerde de oluşabilir. İlk dönemde yara izi, kist veya iyi huylu dermatofibrom sanılması tanıyı geciktirebilir.

Muayenede deriye bağlı, sert ya da lastiksi bir plak veya nodül dikkati çekebilir. Bazen belirgin kabarıklık yerine çökük bir alan vardır. Hastalık çocuklarda seyrek olmakla birlikte her yaşta görülebilir. Dermoskopinin bulguları özgül değildir; yalnız yüzey görüntüsüyle kesin tanı konulmaz. Tanıyı doğrulayan örneğin derin dermisi ve deri altı dokusunu içermesi önemlidir.

Patoloji değerlendirmesinde iğsi hücrelerin düzeni, derin dokulara yayılımı ve yardımcı boyalar birlikte yorumlanır. CD34 boyanması tipik bir bulgudur; ancak fibrosarkomatöz dönüşüm gösteren alanlarda azalabilir. Hücreselliğin ve mitozların arttığı bu alanların tanınması önemlidir. Benzer isimli dermatofibrom farklı bir lezyondur; boyanmanın dağılımı ve doku mimarisi ayrımda kullanılır. Tek bir boyanın sonucu bütün tanının yerine geçirilmemelidir.

Güncel Avrupa yaklaşımında çıkarılabilir tümörde amaç mikroskobik olarak temiz sınırlara ulaşmaktır; sınırları ayrıntılı inceleyen cerrahi yöntemler tercih edilir. İşlem planı tümörün yeri, büyüklüğü ve doku kaybıyla birlikte belirlenir. Fibrosarkomatöz dönüşüm varsa sarkom deneyimli ekibin değerlendirmesi gerekir. Kontroller herkeste aynı değildir: tamamen çıkarılmış düşük riskli tümör ile tekrarlayan veya sınırı dar tümör farklı izlenir.

Avustralya’dan bildirilen üç merkezli geriye dönük seride Mohs cerrahisi uygulanan otuz sekiz olgu incelenmiştir. Klinik veya kişinin bildirimine dayalı takip, yalnız yirmi sekiz hasta için mevcuttu; ortalama elli bir aylık bu izlemde yerel nüks saptanmamıştır. Eksik takip ve karşılaştırma grubunun bulunmaması önemlidir. Bu sonuç, bütün hastalarda nüksün önleneceğini veya her yönteme karşı kesin üstünlük bulunduğunu kanıtlamaz.

Kaynaklar:[1][2][3][4][5]
ANAHTAR KELİMELER
  • dermatofibrosarkoma protuberans
  • fibrosarkomatöz dönüşüm
  • mikrografik cerrahi
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Yavaş büyüyen fakat çevre dokulara ilerleyebilen deri tümörüdür.

Kaynaklar:[1]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Ağrısız kalınlaşma, büyüyen kabarıklık veya çökük alan olabilir; ileri lezyon yaralaşabilir.

Kaynaklar:[1]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Tedavi izinde yeni ve kalıcı kabarıklık veya değişiklik fark ederseniz bakım ekibinizle görüşün.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Başlangıç, büyüme seyri, önceki çıkarma ve aynı yerde tekrarlama sorgulanır.

Kaynaklar:[1]

FİZİK MUAYENE

Plak/nodülün boyutu, sertliği ve deriye bağlılığı değerlendirilir; çökük biçim gözden kaçırılmaz.

Kaynaklar:[2]

AYIRICI TANI

Hücresel dermatofibromda merkezde CD34 negatifliği ve faktör XIIIa pozitifliği yardımcıdır. Fibrosarkomatöz dönüşümde artmış mitoz ve azalmış CD34 görülebilir; morfolojiyle birlikte yorumlanır.

Kaynaklar:[3]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Derin dermis ve subkutisi içeren biyopsi gerekir; dermoskopi tek başına tanısal değildir.

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Mikroskobik temiz sınır hedeflenir; mikrografik cerrahi tercih edilir, yoksa 2–3 cm sınırla eksizyon alternatiftir. R0, dönüşümsüz tümöre rutin radyoterapi önerilmez.

Çıkarılamayan veya cerrahisi kabul edilemez kayıp yaratacak tümörde imatinib, multidisipliner kurulda değerlendirilir.

Kaynaklar:[4]

İZLEM VE ÖNERİLER

Tam çıkarılmış düşük riskli primer tümörde ilk üç yıl altı ayda, dördüncü-beşinci yıllarda yıllık muayene düşünülebilir; yüksek riskte plan uzatılır.

Kaynaklar:[4]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Fibrosarkomatöz dönüşüm sarkom uzmanlı multidisipliner değerlendirme gerektirir.

Kaynaklar:[4]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Dermatofibrosarcoma protuberans (DFSP) ↗

    British Association of Dermatologists · Erişim: 2026-10-28

    Ekim 2026 güncellemesi; kesin gün yok.

  2. Dermatofibrosarcoma protuberans ↗

    DermNet · Erişim: 2026-10-28

    Ocak 2025 güncellemesi; kesin gün yok.

  3. Dermatofibrosarcoma protuberans pathology ↗

    DermNet · Erişim: 2026-10-28

    2013; kesin ay/gün yok.

  4. Diagnosis and treatment of dermatofibrosarcoma protuberans. European interdisciplinary guideline – update 2024 ↗

    European Journal of Cancer · Kaynak tarihi: 2025-01-30 · Erişim: 2026-10-28

    2024 başlıklı güncelleme: 30 Ocak 2025 çevrimiçi, 11 Mart 2025 sayı tarihi.

  5. Frozen Section Mohs Micrographic Surgery for Dermatofibrosarcoma Protuberans-A Case Series of 38 Patients in NSW, Australia ↗

    Australasian Journal of Dermatology · Kaynak tarihi: 2026-01-26 · Erişim: 2026-10-28

    26 Ocak 2026 çevrimiçi; Şubat 2026 sayısı.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

1 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · MOHS CERRAHİSİ SONRASI AVUSTRALYA DENEYİMİ

Frozen Section Mohs Micrographic Surgery for Dermatofibrosarcoma Protuberans-A Case Series of 38 Patients in NSW, Australia

Marjia Johns ve ark. · Australasian Journal of Dermatology · 2026

Çalışma türü: Üç merkezli retrospektif seri

Kapsam: 2010–2023 arasında 38 olgu; 16–64 yaş.

ÖZET

Takibi bulunan 28 hastada ortalama 51 ayda yerel nüks saptanmadı.

On hastada klinik/kişisel takip yok; kontrol kolu bulunmuyor. Özgün özet erişimi; kesin nükssüzlük garantisi değildir.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.