DERMATOLOJİ YAŞAM KALİTESİ İNDEKSİ (DLQI)
ÖZET
Dermatoloji Yaşam Kalitesi İndeksi, kısaca DLQI, deri hastalığının kişinin yaşamını nasıl etkilediğini kendi bildiriminden ölçen kısa bir araçtır. On soruluk form son yedi günü ele alır ve resmî kullanım yaşı on altı ve üzeridir. Toplam puan sıfır ile otuz arasındadır; yükselmesi daha fazla etkilenmeye işaret eder. Muayenede görülen lezyon alanıyla aynı ölçüm değildir.
Bir ölçeğin Türkçeye çevrilmesi, sözcüklerin doğrudan aktarılmasından daha fazlasını gerektirir. Türkçe DLQI doğrulamasında çeviri, geri çeviri, hastalarla anlam kontrolü ve saha uygulaması birlikte yapılmıştır. Yetmiş dokuz kişilik farklı deri hastalıklarını içeren değerlendirme, kesitsel geçerlik ve güvenilirliği desteklemiştir. Ancak bu çalışma her hastalıkta tedaviye yanıtın aynı doğrulukla ölçüldüğünü tek başına kanıtlamaz.
Yanıtların toplamı yorumlanırken kişinin yaşam koşulları önemlidir. Bir etkinliğin kişi için geçerli olmaması, deri hastalığının o etkinliği hiç etkilememesiyle aynı deneyim değildir. İki bin yirmi altıda yayımlanan bir araştırma, bazı sorulardaki ilgili değil yanıtlarının hastalık yükünü olduğundan düşük yansıtabilmesine dikkat çekmiştir. Bu nedenle düşük toplam puan, anlatılan güçlüklerin otomatik olarak önemsiz sayılmasına yol açmamalıdır.
Psoriasis değerlendirmesinde yaşam kalitesi, fiziksel bulgularla birlikte ele alınır. NICE, günlük yaşam, başa çıkma, duygudurum ve destek gereksiniminin ayrıca konuşulmasını önerir. Ölçek seçerken dil, yaş ve iletişim güçlükleri dikkate alınır. DLQI bir depresyon tanı testi değildir; kişinin psikolojik sıkıntısı yalnız bu toplam puanla dışlanamaz. Klinik görüşme değerlendirmenin temel parçası olmaya devam eder.
İzlemde yalnız başlangıç puanı değil zaman içindeki değişim de anlamlıdır. İnflamatuvar deri hastalıklarındaki bir araştırma, klinik açıdan önemli değişim için dört puanlık eşiği önermiştir. Bu sayı her kişi ve her deri hastalığı için otomatik tedavi değiştirme komutu değildir. Başlangıç düzeyi, kişinin anlattığı iyileşme ve ölçümün hangi bağlamda yapıldığı birlikte yorumlanmalıdır. Araştırma kapsamı dışına genelleme dikkat gerektirir.
- DLQI
- yaşam kalitesi
- hasta bildirimi
- ölçek
- dermatoloji
GENEL OKUYUCU
FORMU KENDİ DENEYİMİNİZLE YANITLAYIN
Yanıt verirken yalnız son haftayı düşünün; formun tamamlanması genellikle birkaç dakika sürer. Ölçek kendi kendine doldurulmak üzere tasarlanmıştır. Görüşmede toplam puanın yanında sizi etkileyen konuları da anlatabilirsiniz. Tekrar uygulamalar arasında en az yedi gün bırakılması önerilir; günlük tekrar uygun değildir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
DİL VE ÖLÇÜM SÜRÜMÜNÜN SEÇİMİ
Türkçe doğrulama çalışmasının dil uyarlaması, birbirinden bağımsız çevirilerin uzlaştırılması ve hastalarla anlaşılabilirlik görüşmelerini içerir. Bu süreç serbestçe yeniden çevrilmiş bir formun eşdeğer sayılmaması gerektiğini gösterir. Çalışmadaki kesitsel güvenilirlik, izlem duyarlılığının ayrıca değerlendirilmesi gereğini ortadan kaldırmaz. Hastalık çeşitliliği yorumda dikkate alınır.
AYIRICI TANI
İLGİLİ DEĞİL YANITININ ANLAMI
Kişinin bir etkinliği yapmaması ile hastalığın etkinliği etkilememesi ayrıştırılmalıdır. Çevrimiçi araştırmada ilgili değil yanıtları farklı yaşam koşullarıyla ilişkili bulunmuştur. Sonuç, puanı keyfî artırmak için değil, toplam düşükken süren yakınmaları daha dikkatli görüşmek için kullanılır. Resmî puanlama ile klinik yorum birbirinden ayrılır.
TANISAL YAKLAŞIM
EKSİK VERİYİ VE LİSANSI KONTROL ETME
Resmî puanlama bir boş yanıtı sıfır kabul eder; iki veya daha fazla boş yanıt varsa toplam hesaplanmaz. Formun metni, düzeni ve tasarımı değiştirilmez. Kullanım amacına göre lisans gerekebilir. Bu eğitim metni formun kendisi veya kuruma verilmiş kullanım izni değildir.
İZLEM VE ÖNERİLER
DEĞİŞİM EŞİĞİNİN BAĞLAMI
Basra araştırmasında başlangıçtaki 192 kişinin 107’si ikinci değerlendirmeyi tamamladı. Küçük değişim bildiren 31 kişide DLQI farkı ortalama 3,3 bulundu; yazarlar dört puan önerdi. İzlem kaybı ve inflamatuvar hastalık örneklemi nedeniyle bu eşik bütün bağlamlarda kesin bireysel yanıt ölçütü değildir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
DÜŞÜK SKORLA PSİKOLOJİK SIKINTIYI DIŞLAMAMA
Psoriasiste duygudurum ve başa çıkma güçlüğü doğrudan sorulmalıdır. Belirgin sıkıntı varsa DLQI düşük diye değerlendirme ertelenmez. Depresyon açısından değerlendirme ve uygun destek ayrı yürütülür. Ölçek, klinik görüşmeyi ve kişinin bildirdiği destek ihtiyacını ikame etmez.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Dermatology Life Quality Index ↗
Cardiff University · Kaynak tarihi: Güncel resmî kullanım ve puanlama bilgisi · Erişim: 2026-10-31
- Cross validation of the Turkish version of dermatology life quality index ↗
Öztürkcan ve arkadaşları; International Journal of Dermatology · Kaynak tarihi: 2006-11 · Erişim: 2026-10-31
- Not Relevant Responses on the DLQI Are Associated With Disease Severity Underestimation: A Cohort Study ↗
Sánchez-Feliciano ve arkadaşları; International Journal of Dermatology · Kaynak tarihi: 2026-03-19 çevrimiçi; Eylül2026 sayı · Erişim: 2026-10-31
- Psoriasis: assessment and management ↗
NICE · Kaynak tarihi: 2012; güncel çevrimiçi öneriler · Erişim: 2026-10-31
- Determining the minimal clinically important difference and responsiveness of the DLQI: further data ↗
Basra ve arkadaşları; Dermatology · Kaynak tarihi: 2015-01-20 · Erişim: 2026-10-31
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.
01 · DLQI TÜRKÇE SÜRÜMÜNÜN ÇAPRAZ DOĞRULAMASI
Cross validation of the Turkish version of dermatology life quality index
Öztürkcan S ve arkadaşları · International Journal of Dermatology · 2006
Çalışma türü: Dil uyarlaması ve kesitsel doğrulama.
Kapsam: Farklı dermatolojik tanıları olan 79 yatan veya ayaktan hasta.
ÖZET
İç tutarlılık alfa katsayısı 0,85 bulundu; kesitsel geçerlik ve güvenilirlik desteklendi.
Tek merkezli çalışma, farklı şiddetlerde zaman içindeki değişime duyarlılığı ayrıca araştırma gereğini vurguladı.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 17076710 · DOI: 10.1111/j.1365-4632.2006.02881.x
02 · DLQI İLGİLİ DEĞİL YANITLARI VE HASTALIK YÜKÜNÜN DÜŞÜK TAHMİNİ
Not Relevant Responses on the Dermatology Life Quality Index (DLQI) Are Associated With Disease Severity Underestimation: A Cohort Study
Sánchez-Feliciano A ve arkadaşları · International Journal of Dermatology · 2026
Çalışma türü: Çevrimiçi örneklemin kesitsel anket analizi.
Kapsam: Kronik deri hastalığını kendi bildiren 549 ABD erişkini.
ÖZET
246 kişi (%44,8) en az bir ilgili değil yanıtı verdi; yanıtların klinik yükü olduğundan düşük yansıtabileceği bildirildi.
Özbildirimli tanı ve çevrimiçi seçilmiş örneklem, Türkiye ve bütün hastalıklara doğrudan genellemeyi sınırlar.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 41858056 · DOI: 10.1111/ijd.70401
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.