DESCEMET MEMBRAN ENDOTELYAL KERATOPLASTİ
ÖZET
Descemet membran endotelyal keratoplasti, kısa adıyla DMEK, korneanın iç yüzeyindeki çok ince doku katmanını bağışçı dokusuyla değiştiren bir ameliyattır. Korneanın bütün kalınlığı çıkarılmaz. Endotel adı verilen hücreler yeterince çalışmadığında korneada sıvı birikir ve saydamlık azalır; bulanık görme, kamaşma ve bazen ağrı gelişebilir. DMEK bu iç tabakanın işlevini yeniden sağlamayı hedefler. Daha kalın bir doku içeren DSAEK ile aynı ameliyat değildir.
Ameliyat seçimi korneanın kalan bölümlerine, gözün diğer özelliklerine, kişinin genel sağlık durumuna ve cerrahın değerlendirmesine bağlıdır. Nakledilen ince doku hava veya gaz kabarcığıyla yerinde desteklenir. Bu kabarcık başlangıçta görmeyi bulanıklaştırabilir. İyileşme boyunca greftin yerinde olup olmadığı ve göz basıncı kontrol edilir. Hava veya gaz tamamen kaybolana ve hekim güvenli olduğunu söyleyene kadar uçuş yapılmamalıdır. Ameliyatın küçük kesili olması, takip gerektirmeyen veya risksiz olduğu anlamına gelmez.
Ameliyat sonrasında greftin yerinden ayrılması olası komplikasyonlardan biridir. Ayrılan dokunun yeniden tutunması için tekrar hava kabarcığı uygulaması gerekebilir; bu işleme yeniden kabarcık uygulaması denir. Göz basıncında yükselme ve enfeksiyon da değerlendirilmesi gereken sorunlardır. İlk günlerde bulanıklık beklenebilse de ani görme azalması, ağrı, kızarıklık veya ışığa hassasiyet gelişirse acil göz ekibiyle hemen iletişim kurulmalıdır. Düzenli kontrollerin amacı yalnız görmeyi değil, nakledilen dokunun sağlığını da izlemektir.
Ameliyat sonrası sırtüstü duruş istenebilir, fakat herkes için günlerce aynı süreyi zorunlu kılan tek bir kural yoktur. Fuchs distrofili erişkinlerde yapılan bir araştırmada beş günlük duruş, bir günlük programa göre greft tutunmasını artırmamış ve daha fazla sırt ağrısıyla ilişkili bulunmuştur. Bu sonuç hastanın verilen yönergeyi kendi başına bırakması anlamına gelmez. Uygulanacak plan cerrahla birlikte netleştirilir; rahatsızlık veya duruş güçlüğü varsa ekibe bildirilir.
- DMEK
- endotel nakli
- kornea ödemi
- greft ayrılması
- rebubbling
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU İÇİN FARKLI BİR KORNEA NAKLİ
DMEK’te amaç bütün korneayı yenilemek değil, çalışmayan iç hücre tabakasını değiştirmektir. Hastanın sağlıklı kornea bölümleri korunur. Bazı kişilerde katarakt ameliyatı aynı oturumda veya başka zamanda gerekebilir. İşlem öncesi görüşmede hangi sorunun DMEK ile, hangisinin başka tedaviyle ele alınacağı açıkça anlatılmalıdır.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
İŞLEM SEÇİMİ VE BEKLENEN GÖRME
DMEK ve çok ince DSAEK karşılaştırılırken yalnız işlem adı değil, çalışmadaki hasta grubu ve ölçülen sonlanım değerlendirilmelidir. Elli dört psödofakik Fuchs hastasının yer aldığı randomize çalışmada ortalama düzeltilmiş görme farkı anlamlı değildi; buna karşılık belirli iyi görme düzeyine ulaşanların oranı DMEK grubunda daha yüksekti. Bu sonuç herkese aynı üstünlük sözü vermez.
FİZİK MUAYENE
ERKEN BASINÇ VE GREFT KONTROLÜ
İzlem greftin sağlığının değerlendirilmesini kapsar. Greft ayrılması ve göz basıncı artışı ameliyatın bilinen komplikasyonlarıdır. Ağrı veya aniden azalan görme acil göz ekibiyle iletişim gerektirir. Kontrol planı, yalnız ilk günlerdeki bulanıklığın giderek düzeleceği beklentisine dayanarak ertelenmemelidir. Hastaya hangi belirtilerde ve kime başvuracağı önceden anlatılır.
AYIRICI TANI
AYRILMA, RET VE YETMEZLİK AYNI DEĞİLDİR
Greft ayrılması dokunun anatomik olarak tutunamamasıdır. Ret, bağışıklık sisteminin yeni dokuya tepkisidir; yetmezlik ise greftin korneayı saydam tutamamasını anlatır. Benzer bulanıklık farklı mekanizmalarla oluşabileceğinden bu terimler birbirinin yerine kullanılmaz. Yeniden kabarcık uygulaması veya yeniden nakil gereksinimi muayeneye göre belirlenir.
TANISAL YAKLAŞIM
POZİSYON SÜRESİNE İLİŞKİN KANIT
SUPER-DMEK çalışması greft ayrılmasını ikinci haftada ön segment OCT görüntülerinden değerlendirdi. Beş gün ile bir gün sırtüstü duruş arasında tutunmada klinik açıdan anlamlı yarar gösterilmedi. Araştırmanın seçilmiş Fuchs grubunu ve belirli cerrahi koşullarını, her greft veya yeniden kabarcık uygulaması sonrasına otomatik olarak taşımamak gerekir.
TEDAVİ
DAMLA TEDAVİSİ VE GAZ BİLGİSİNİN PAYLAŞILMASI
Steroid damlalar ret riskini azaltmak için uzun süre kullanılabilir; doktor söylemeden kesilmemelidir. Göz basıncı yüksekliği belirti vermeyebileceğinden kontrollere devam edilir. Damlalar bitmeden reçete devamlılığı düzenlenir. Enfeksiyon, kanama ve retina dekolmanı gibi ciddi komplikasyonların da görüşmede açıklanması gerekir.
Gözde gaz bulunduğu, başka işlem yapacak ekibe bildirilmelidir. Gaz varken azot protoksit kullanılmaması ve uçuş yapılmaması gerekir.
İZLEM VE ÖNERİLER
GÖRSEL İYİLEŞME VE ETKİNLİK PLANI
Görmenin toparlanması aşamalıdır; gözlük değişikliği için uygun zamanı ekip belirler. İşe veya ağır fiziksel etkinliğe dönüş, iyileşme ve işin gereksinimlerine göre planlanır. Kontrolde greft ve göz basıncı yeniden değerlendirilir. Hava kabarcığının kaybolması, steroid damla ve uzun dönem ret izleminin sona erdiği anlamına gelmez.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
GECİKMEDEN BAŞVURU GEREKTİREN DURUMLAR
Yeni veya artan ağrı, kızarıklık, ışığa hassasiyet, şişlik, yapışkan akıntı veya kötüleşen görme halinde göz ekibine gecikmeden ulaşılmalıdır. Beklenen ilk bulanıklıkla sonradan kötüleşme aynı değildir. Muayene olmadan steroid dozunu artırmak veya bütün damlaları bırakmak yerine klinik değerlendirme istenir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Having a DMEK or DSAEK corneal transplant, RFL 1123 ↗
Royal Free London NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2024-07-16 · Erişim: 2026-10-31
- Corneal Transplantation: Endothelial Keratoplasty, OMI 116416 ↗
Oxford University Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2025-11 · Erişim: 2026-10-31
- Descemet Membrane Endothelial Keratoplasty (DMEK), PIU 1808/1 ↗
Aneurin Bevan University Health Board · Kaynak tarihi: 2026-07 · Erişim: 2026-10-31
- Supine Positioning for Graft Attachment After Descemet Membrane Endothelial Keratoplasty: A Randomized Controlled Trial ↗
American Journal of Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2024-07 · Erişim: 2026-10-31
- Descemet Membrane Endothelial Keratoplasty versus Ultrathin Descemet Stripping Automated Endothelial Keratoplasty: A Multicenter Randomized Controlled Clinical Trial ↗
Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2020-09 · Erişim: 2026-10-31
- Gas in eye ↗
British and Eire Association of Vitreoretinal Surgeons · Kaynak tarihi: Tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-31
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.
01 · SUPER-DMEK: UZUN POZİSYONUN KATKISI
Supine Positioning for Graft Attachment After Descemet Membrane Endothelial Keratoplasty: A Randomized Controlled Trial
Anne-Marie S Kladny ve arkadaşları · American Journal of Ophthalmology · 2024
Çalışma türü: Randomize kontrollü çalışma.
Kapsam: DMEK uygulanan 86 Fuchs distrofili katılımcı.
ÖZET
Beş günlük sırtüstü duruş, bir günlük programa göre greft tutunmasını iyileştirmedi; sırt ağrısı daha fazla görüldü.
Özet okundu. Belirli hasta ve cerrahi koşullarındaki sonuç, her DMEK sonrası pozisyonun gereksiz olduğunu kanıtlamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38070634 · DOI: 10.1016/j.ajo.2023.11.021
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.