DİFFÜZ BÜYÜK B HÜCRELİ LENFOMA
ÖZET
Diffüz büyük B hücreli lenfoma (DLBCL), hızlı büyüyen bir B-lenfosit kanseridir. Haftalar içinde büyüyen ağrısız bezeler, ateş, gece terlemesi veya kilo kaybıyla ortaya çıkabilir. Lenf düğümü dışındaki tutulumun belirtileri etkilenen organa göre değişir.
Tanı yeterli dokunun uzman hematopatolog tarafından değerlendirilmesine dayanır; uygun yerde eksizyonel veya insizyonel biyopsi tercih edilir. İnce iğne aspirasyonu ilk tanıda tek başına yeterli değildir. Morfoloji, immünfenotip ve gerekli genetik testler birleştirilir. MYC ve BCL2 proteinlerinin birlikte yüksekliği, gen yeniden düzenlenmeleriyle tanımlanan double-hit hastalıkla eşit değildir.
Başlangıç değerlendirmesinde öykü, tam fizik muayene, kan sayımı, böbrek-karaciğer işlevleri, LDH ve hepatit B/C ile HIV taramaları yer alır. PET-BT hastalık yaygınlığının ve sonraki yanıtın değerlendirilmesine yardımcıdır. Kalp hastalığı ve fertilitenin korunması tedavi öncesinde ele alınır.
Tedavi kür amacıyla, evre ve hastanın uygunluğuna göre planlanır. İleri evre ve IPI 2–5 olan uygun hastalarda Pola-R-CHP tercih edilebilir; erişim kısıtlıysa R-CHOP seçenektir. Sınırlı evrede tedavi süresi ve radyoterapi ihtiyacı ayrıca değerlendirilir.
POLARIX çalışmasının beş yıllık güncellemesinde Pola-R-CHP, orta veya yüksek riskli, daha önce tedavi edilmemiş hastalarda ilerlemesiz sağkalımı iyileştirmiştir. Genel sağkalım farkı ise istatistiksel olarak anlamlı değildi. Bu iki sonlanım birbirine karıştırılmamalıdır; keşifsel alt grup bulguları da tek başına kişisel tedavi seçimini kesinleştirmez.
Erken nüks veya primer dirençli büyük B-hücreli lenfomada ZUMA-7, ikinci basamak aksikabtajen silolösel ile standart kurtarma yaklaşımına göre daha uzun genel sağkalım göstermiştir. Standart kolda kurtarma kemoterapisine yanıt veren hastalara yüksek doz tedavi ve otolog nakil planlanmıştır. Çalışma seçilmiş, daha önce tedavi edilmiş bir popülasyondadır; bütün yeni tanılı DLBCL hastalarına aynı hücresel tedavinin başlanmasını desteklemez. Tedavi hattı ve önceki yanıt, kanıtın uygulanabilirliğini belirler.
- DLBCL
- biyopsi
- IPI
- Pola-R-CHP
- CAR-T
GENEL OKUYUCU
GENEL BAKIŞ VE KAPSAM
Diffüz büyük B hücreli lenfoma, anormal B lenfositlerden gelişen hızlı büyüyen bir kan kanseridir. Hücrelerin mikroskopta büyük ve yaygın dağılımlı görülmesi hastalığın adını açıklar.
Bu madde erişkin DLBCL yaklaşımını özetler; primer mediastinal veya merkezi sinir sistemi lenfoması gibi özel tipler ayrıca değerlendirilir.
BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM
Haftalar içinde büyüyen, çoğunlukla ağrısız lenf bezeleri; açıklanamayan ateş, gece terlemesi, kilo kaybı ve yorgunluk görülebilir. Belirtiler tek başına lenfoma tanısı koydurmaz.
Lenf bezi dışındaki tutulum karın ağrısı, sindirim yakınmaları, öksürük veya nefes darlığına neden olabilir. Hastalığın bulunduğu organ yakınmaların türünü etkiler.
NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?
Kemoterapi sırasında 38°C veya üzeri ateş ya da yeni enfeksiyon belirtisinde hemen tedavi ekibine ulaşın; beklemek sepsis riskini artırabilir.
Yeni veya hızla büyüyen bezeler için gecikmeden hekim değerlendirmesi alın.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
B semptomları, büyüme hızı, organ yakınmaları, performans durumu ve önceki lenfoma öyküsü kaydedilir. Kalp hastalıkları ve tedavi uygunluğu değerlendirilir; fertilite korunması tedavi öncesinde görüşülür.
FİZİK MUAYENE
Periferik lenf nodları, Waldeyer halkası ve deri dahil tam muayene yapılır. Bulgular, görüntüleme ve laboratuvarla birlikte başlangıç yaygınlığının belirlenmesine katkı verir.
AYIRICI TANI
Reaktif süreçler ve diğer lenfomalar doku incelemesiyle ayrılır. MYC/BCL2 proteinlerinin birlikte yüksek ekspresyonu, gen yeniden düzenlenmeleriyle tanımlanan double-hit lenfomayla aynı değildir.
Özel büyük B hücreli alt tipler tek bir tedavi şemasına otomatik dahil edilmemelidir.
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TESTLERİN SINIRLARI
Yeterli doku, tercihen eksizyonel/insizyonel biyopsi, uzman hematopatolog tarafından incelenir. Morfoloji, immünfenotip ve gerektiğinde FISH birlikte yorumlanır; PET-BT tek başına histolojik tanı sağlamaz.
PET-BT, hemogram, böbrek/karaciğer testleri, LDH ve HBV/HCV/HIV taraması tamamlanır. IPI ve CNS-IPI hesaplanır; yüksek CNS riskinde MR ve beyin-omurilik sıvısı incelemesi değerlendirilir.
TEDAVİ
TEDAVİ VE GÜVENLİK
Kür amaçlı immünokemoterapi evre, IPI, yaş ve uygunluğa göre seçilir. İleri evre IPI 2–5 uygun hastada Pola-R-CHP tercih edilebilir; R-CHOP erişim ve risk bağlamında seçenektir.
Sınırlı evrede tedavi süresi ve radyoterapi bireyselleştirilir. Çift/üçlü yeniden düzenlenmeli yüksek dereceli hastalık ayrı uzman yaklaşımı gerektirir; protein ekspresyonu tek başına aynı gerekçe değildir.
Primer direnç veya ilk tedavi bitiminden sonraki 12 ay içinde nükste uygun hastaya CAR-T değerlendirilir. Daha geç nükste kemoduyarlı ve uygun hastada kurtarma tedavisi/otolog nakil düşünülebilir.
İZLEM VE ÖNERİLER
Tedavi sonu yanıt PET-BT ile değerlendirilir. Semptomsuz remisyonda rutin tekrarlayan PET-BT önerilmez; klinik şüphe veya seçilmiş yüksek risk değerlendirmeyi değiştirebilir.
Kontrollerde yeni belirtiler, tedaviden iyileşme ve geç yan etkiler ele alınır. Hızlı seyir, tedavinin başarısız olacağı anlamına gelmez.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL UYARILAR VE SEVK
Kemoterapi altında ateş ve enfeksiyon acil değerlendirilmelidir; nötropeni/sepsis olasılığı geciktirilmeden araştırılır.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Diffuse large B-cell lymphoma ↗
Lymphoma Action · Erişim: 2026-10-27
Son inceleme Temmuz 2025; kesin gün belirtilmemiştir.
- SEOM–GOTEL clinical guidelines on diffuse large B-cell lymphoma (update 2025) ↗
SEOM–GOTEL / Clinical and Translational Oncology · Kaynak tarihi: 2025-10-23 · Erişim: 2026-10-27
- Large B-cell lymphoma (LBCL): EHA Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment, and follow-up ↗
EHA / HemaSphere · Kaynak tarihi: 2025-09-23 · Erişim: 2026-10-27
İlk yayın Eylül 2025; Aralık 2025 düzeltmesi CSF tanımı ve yazar adını kapsar.
- Preventing Infections in Cancer Patients ↗
CDC · Kaynak tarihi: 2024-11-14 · Erişim: 2026-10-27
- Five-Year Outcomes of the POLARIX Study Comparing Pola-R-CHP and R-CHOP in Patients With Diffuse Large B-Cell Lymphoma ↗
Journal of Clinical Oncology · Kaynak tarihi: 2025-09-24 · Erişim: 2026-10-27
Çevrimiçi Eylül 2025, basılı Aralık 2025; Kasım 2025 erratumu kontrol edildi.
- Survival with Axicabtagene Ciloleucel in Large B-Cell Lymphoma ↗
New England Journal of Medicine · Kaynak tarihi: 2023-06-05 · Erişim: 2026-10-27
Çevrimiçi Haziran 2023; basılı Temmuz 2023.
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.
01 · POLARIX: İLK BASAMAK TEDAVİNİN BEŞ YILLIK SONUÇLARI
Five-Year Outcomes of the POLARIX Study Comparing Pola-R-CHP and R-CHOP in Patients With Diffuse Large B-Cell Lymphoma
Franck Morschhauser, Gilles Salles, Laurie H Sehn ve ark. · J Clin Oncol · 2025
Çalışma türü: Randomize faz III çalışmanın uzun dönem güncellemesi.
Kapsam: 879 daha önce tedavisiz, orta/yüksek riskli DLBCL hastası; küresel ITT.
ÖZET
Ortanca 64,1 ay izlemde beş yıllık progresyonsuz sağkalım Pola-R-CHP ile %64,9, R-CHOP ile %59,1; HR 0,77 idi.
Genel sağkalım farkı istatistiksel anlamlı değildi. Keşifsel altgruplar kesin tedavi seçimi kanıtı değildir; güncel düzeltilmiş kayıt kullanıldı.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40991874 · DOI: 10.1200/JCO-25-00925
02 · ZUMA-7: İKİNCİ BASAMAK AKSİKABTAJEN SİLOLÖSEL İLE SAĞKALIM
Survival with Axicabtagene Ciloleucel in Large B-Cell Lymphoma
Jason R Westin, Olalekan O Oluwole, Marie José Kersten ve ark. · N Engl J Med · 2023
Çalışma türü: Randomize faz III önceden belirlenmiş genel sağkalım analizi.
Kapsam: 359 erken nüks/dirençli LBCL: 180 axi-cel, 179 standart tedavi.
ÖZET
Ortanca 47,2 ay izlemde dört yıllık genel sağkalım %54,6’ya karşı %46,0; ölüm HR 0,73 (%95 GA 0,54–0,98) idi.
Özgün özet erişimi. Karma LBCL ve seçilmiş ikinci basamak popülasyonudur; tüm yeni tanılı DLBCL hastalarına doğrudan genellenemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 37272527 · DOI: 10.1056/NEJMoa2301665
Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.