İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

DİGOKSİN ZEHİRLENMESİ

ÖZET

Digoksin zehirlenmesi akut alımdan sonra veya kronik tedavi sırasında ortaya çıkabilir. Maruziyetin biçimi, son dozun zamanı, ileri yaş, böbrek işlevi ve sıvı kaybı tanısal değerlendirmeyi etkiler. Tek başına bir serum konsantrasyonu hastanın bütün riskini tanımlamaz; eşlik eden ilaçlar ve klinik belirtiler birlikte ele alınmalıdır.

Böbrek işlevindeki kötüleşme ve bazı ilaç etkileşimleri digoksin etkisini artırabilir. Potasyum ve magnezyum düşüklüğü ile kalsiyum yüksekliği de değerlendirilmelidir. Bulantı, bilinç değişikliği veya renk görme bozukluğu olan hastada düzey ölçümü yararlı olabilir; fakat terapötik aralık içinde bir sonuç toksisiteyi dışlamaz. İzlem kişiye göre düzenlenir.

Kalp ritim bozukluğu ve dolaşım etkilenmesi acil değerlendirme gerektirir. İlk saatlerde alınan kan örneği henüz tamamlanmamış doku dağılımından etkilenebilir. Yaşamı tehdit eden tabloda uygun örnekleme zamanını veya laboratuvar sonucunu beklemek tedaviyi geciktirmemelidir. Seri EKG değerlendirmesi önemlidir; digoksine bağlı bazı ST değişiklikleri zehirlenme olmadan da görülebilir.

Digoksin-spesifik antikor tedavisi sonrasında standart toplam digoksin ölçümü yanıltıcı biçimde yüksek bulunabilir. Bu artış tek başına tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez. Böbrek bozukluğu antikor kompleksinin uzaklaştırılmasını geciktirebilir ve yeniden toksisite gelişmesine yol açabilir. Bu nedenle klinik durum, kalp ritmi ve potasyum izlemi laboratuvar sayısının önündedir.

Kronik zehirlenmede erken antikor verilmesiyle gözlemi karşılaştıran prospektif araştırmada temel sonuçlarda anlamlı fark gösterilmemiştir. Ancak çalışma randomize değildir ve başlangıçta ventriküler aritmisi olan hastaları dışlamıştır. Sonuçlar bütün hastalara rutin antikor verilmesini tartışmaya açsa da ağır aritmi veya diğer yaşamı tehdit eden bulgular karşısında antidotu vermeme gerekçesi olamaz.

Başka bir erişkin serisinde antikor alan hastalarda toksisite daha erken düzelmiş ve yoğun bakım yatışı daha kısa bulunmuştur. Bu gözlemsel ilişki, tedavi seçimi ve hastalık ağırlığından etkilenebilir; kesin üstünlük veya belirli bir iyileşme süresi vaat etmez. Hasta izlemi, eşlik eden kalp hastalığı ve yeniden tedavi gereksinimiyle birlikte sürdürülür.

ANAHTAR KELİMELER
  • Digoksin
  • Digoksin-spesifik Fab
  • AV blok
  • Hiperkalemi
  • İlaç etkileşimi
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Digoksin kalp yetersizliği ve bazı ritim bozukluklarında kullanılan bir ilaçtır. Vücutta aşırı etkisi veya birikimi zehirlenmeye yol açabilir; reçetelenen dozdan fazlasının alınması tehlikeli olabilir.

Toksisite akut alım, düzenli tedaviye ek alım veya kronik kullanım sırasında gelişebilir. Yaş, böbrek işlevi, son alım zamanı, sıvı kaybı ve diğer ilaçlar birlikte değerlendirilmelidir.

Kaynaklar:[1][4]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

İştahsızlık, bulantı, kusma, baş dönmesi, bilinç bulanıklığı ve renkleri sarı görme gibi görme değişiklikleri olabilir. Nabız yavaş, hızlı veya düzensiz olabilir; yalnız mide yakınmalarıyla başlaması kalp riskini dışlamaz.

Kaynaklar:[1]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Reçetelenenden fazla digoksin aldıysanız belirti olmasa bile acilen sağlık danışmanlığı alın. Göğüs ağrısı, boğaz-dil şişmesi veya nefes almada güçlükle seyreden ciddi alerjide acil yardım çağırın. Hastaneye kendiniz araç kullanmayın; ilaç kutusu ve diğer ilaçlarınızı beraberinizde götürün.

Düzenli tedavide unutulan dozu telafi etmek için çift doz almayın. Yeni ilaç, bitkisel ürün ve takviyeleri sağlık ekibine bildirin; sorunsuz tedaviyi kendi kararınızla kesmeyin.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Digoksin dozu ve son alım zamanı, böbrek işlevindeki değişim, kusma-ishal, susuz kalma ve tiroit hastalığı sorgulanır. Amiodaron, verapamil veya diltiazem gibi etkileşen ilaçlar özellikle kaydedilir.

İleri yaş, eşlik eden kalp hastalığı ve çoklu ilaç kullanımı klinik yorumu etkiler. Ölçülen düzey, maruziyetin akut veya kronik oluşundan bağımsız bir tanı ölçütü olarak kullanılmamalıdır.

Kaynaklar:[2][4]

FİZİK MUAYENE

Nabız ve ritim, kan basıncı, bilinç, periferik perfüzyon ve sıvı durumu değerlendirilir. Bulantı veya görme yakınmalarının yokluğu ağır kardiyak etkilenmeyi dışlamaz.

Bradikardi, atriyoventriküler blok veya ventriküler aritmi olabilir. Seri EKG ve mümkünse sürekli monitörizasyon yapılır; hipotansiyon ve organ perfüzyon bozukluğu ağırlığı artırır.

Kaynaklar:[9][3]

AYIRICI TANI

Digoksin kullanan kişide çanak biçimli ST depresyonu tek başına toksisite kanıtı değildir; terapötik etki sırasında da görülebilir. EKG değişikliği klinik belirtiler ve elektrolitlerle birlikte yorumlanır.

Bradikardi, böbrek yetmezliği, AV düğüm baskılanması, şok ve hiperkalemi birlikteliğinde BRASH tablosu ve diğer hız yavaşlatıcı ilaçların katkısı değerlendirilir. Digoksin toksisitesiyle birlikte bulunabilir; tek etken varsayımı yanıltıcıdır.

Kronik maruziyette eşlik eden hastalıklar bradikardi ve hiperkalemiye katkıda bulunabilir. Antidot yanıtının sınırlı olması, başka nedenlerin de araştırılmasını gerektirir.

Kaynaklar:[3][9][8]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Şüphede ilk serum örneği alınır; son alımdan sonraki ilk saatlerde sonuç doku dağılımını yansıtmayabilir. Uygun tekrar örneği en az altı saat sonra yorumlanır; yaşamı tehdit eden tabloda tedavi sonuç için bekletilmez.

Kreatinin, potasyum, magnezyum ve kalsiyum değerlendirilir. Hipokalemi, hipomagnezemi ve hiperkalsemi toksisiteye yatkınlığı artırabilir. Terapötik aralıkta bir digoksin sonucu klinik toksisiteyi kesin olarak dışlamaz.

Fab sonrası standart toplam digoksin ölçümü bağlı, etkisiz ilacı da yansıtarak yükselebilir; tedavi başarısızlığı olarak yorumlanmamalıdır. Böbrek bozukluğunda ölçüm girişimi daha uzun sürebilir.

Kaynaklar:[3][2][5]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Toksisite geliştiğinde digoksin kesilir; ciddi bulgularda acil uzman değerlendirmesi ve elektrolit bozukluklarının kontrollü düzeltilmesi gerekir.

AHA, yaşamı tehdit eden digoksin zehirlenmesinde çocuk ve erişkinlere digoksin-spesifik Fab uygulanmasını önerir.

Fab ürününe veya yardımcı maddelerine aşırı duyarlılık kontrendikedir. Koyun proteini, papain veya alfa-gal alerjisi risk açısından sorgulanır; anafilaksi müdahale olanakları hazır tutulur. Gebelikte yarar-risk değerlendirilir; tedavi sırasında emzirmeye ara verilir. Çocuklarda veri sınırlıdır, küçük çocukta hacim yükü izlenir.

Hemodiyaliz ve diğer ekstrakorporeal yöntemler digoksini veya digoksin-Fab kompleksini uzaklaştırmak için önerilmez. Bu öneri, hastanın zehirden bağımsız başka bir böbrek destek gereksinimini değerlendirmeyi engellemez.

Antidot önceliklidir; geçici transvenöz pil gibi girişimler uzman ekipçe değerlendirilir. Antidot verilmiş hastada idame digoksin, akut dönemde rutin olarak yeniden başlanmaz; yeniden kullanım için ayrı yarar-risk değerlendirmesi gerekir.

İZLEM VE ÖNERİLER

Fab sırasında ve sonrasında EKG, kan basıncı ve potasyum izlenir. Potasyum düşebilir, kalp yetersizliği veya hızlı atriyal fibrilasyon belirginleşebilir. Böbrek bozukluğunda günler sonra toksisite tekrarı mümkündür; izlem klinik gidişe göre uzatılır.

Tedavi sonrası yalnız kan değerleri değil klinik düzelme ve bakım gereksinimi değerlendirilir. Bir retrospektif seride Fab alanlarda toksisite daha erken düzelmiş ve yoğun bakım süresi kısa bulunmuştur; bu ilişki bireysel sonuç garantisi değildir.

Kaynaklar:[5][7]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Ventriküler aritmi, asistoli, semptomatik ileri AV blok, organ bozukluğuyla hipotansiyon veya ciddi hiperkalemi acil antidot ve ileri bakım değerlendirmesi gerektirir.

Kaynaklar:[3]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Digoxin ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 2026-10-23 · Erişim: 2026-10-27

  2. Digoxin monitoring ↗

    NHS Specialist Pharmacy Service · Kaynak tarihi: 2023-12-27 · Erişim: 2026-10-27

  3. Diagnosis and practical management of digoxin toxicity: a narrative review and consensus ↗

    European Journal of Emergency Medicine · Kaynak tarihi: 2023-08-25 · Erişim: 2026-10-27

  4. Expert Consensus on the Diagnosis and Management of Digoxin Toxicity ↗

    American Journal of Medicine · Kaynak tarihi: 2024-09-11 · Erişim: 2026-10-27

    Eylül 2024 çevrimiçi; Ocak 2025 sayısı.

  5. DigiFab — Summary of Product Characteristics ↗

    SERB / emc · Kaynak tarihi: 2026-06-08 · Erişim: 2026-10-27

    emc güncellemesi Haziran 2026; metin revizyonu 7 Ekim 2024.

  6. Extracorporeal treatment for digoxin poisoning: systematic review and recommendations from the EXTRIP Workgroup ↗

    EXTRIP · Erişim: 2026-10-27

    2016 makalesi; güncel çalışma grubu özetiyle karşılaştırıldı.

  7. Characterizing Utilization and Outcomes of Digoxin Immune Fab for Digoxin Toxicity ↗

    Drugs - Real World Outcomes · Kaynak tarihi: 2024-06-05 · Erişim: 2026-10-27

    5 Haziran 2024 çevrimiçi; Eylül 2024 sayısı.

  8. Clinical outcomes from early use of digoxin-specific antibodies versus observation in chronic digoxin poisoning (ATOM-4) ↗

    Clinical Toxicology · Kaynak tarihi: 2018-12-26 · Erişim: 2026-10-27

    Çevrimiçi tarih kapakta 26, makale geçmişinde 10 Aralık 2018; Temmuz 2019 sayısı.

  9. Digoxin toxicity with therapeutic serum digoxin concentrations ↗

    Toxicology Reports · Kaynak tarihi: 2025-07-05 · Erişim: 2026-10-27

    Temmuz 2025 çevrimiçi; Aralık 2025 sayısı.

  10. Part 10: Adult and Pediatric Special Circumstances of Resuscitation — 2025 AHA Guidelines ↗

    American Heart Association · Kaynak tarihi: 2025-10-21 · Erişim: 2026-10-27

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA

3 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · DİGOKSİN ANTİKORLARININ KLİNİK KULLANIMI VE SONUÇLARI

Characterizing Utilization and Outcomes of Digoxin Immune Fab for Digoxin Toxicity

Sophia Sheikh ve arkadaşları · Drugs Real World Outcomes · 2024

Çalışma türü: İki merkezli retrospektif dosya incelemesi.

Kapsam: 96 erişkin; 47 Fab alan ve 49 almayan hasta.

ÖZET

Fab grubunda toksisite çözülmesi daha erken, yoğun bakıma alınan alt grupta yatış daha kısaydı; gruplar arasında ölüm farkı gösterilmedi.

Özgün tam metin; tedavi seçimi ve kayıt incelemesi yanlılığı olasıdır. Başlangıç ağırlığı farklıydı; nedensel yarar kanıtlanmaz.

02 · KRONİK ZEHİRLENMEDE ERKEN FAB VEYA GÖZLEM

Clinical outcomes from early use of digoxin-specific antibodies versus observation in chronic digoxin poisoning (ATOM-4)

Betty S. Chan ve arkadaşları · Clin Toxicol (Phila) · 2019

Çalışma türü: Prospektif, randomize olmayan karşılaştırma.

Kapsam: Kronik zehirlenmeli 128 hasta; başlangıç ventriküler aritmisi olanlar dışlandı.

ÖZET

Başlangıçta 78 hastaya Fab verildi. Ölüm, yatış süresi ve erken nabız-potasyum değişimlerinde anlamlı fark saptanmadı.

Yalnız özgün tam özet; gruplar eşdeğer değildi. Ağır ventriküler aritmili olgulara genellenemez ve acil antidot endikasyonunu kaldırmaz.

03 · TERAPÖTİK ARALIKTA SERUM DÜZEYİYLE AĞIR KLİNİK TABLO

Digoxin toxicity with therapeutic serum digoxin concentrations

J. Graafsma ve arkadaşları · Toxicol Rep · 2025

Çalışma türü: Olgu sunumu.

Kapsam: Böbrek bozukluğu, bradikardi ve hiperkalemisi olan 76 yaşında erkek.

ÖZET

Terapötik aralıktaki digoksin düzeyine rağmen Fab sonrasında klinik düzelme bildirildi.

Özgün tam metin; tek olgu ve eşzamanlı tedaviler nedensel yorumu sınırlar. BRASH ve bisoprolol katkısı tamamen dışlanmamıştır.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.