DİREKT RADYOGRAFİ (RÖNTGEN)

DİREKT RADYOGRAFİ NEYİ GÖSTERİR?

Direkt radyografi, X ışınlarının dokulardan farklı oranlarda geçmesini kullanarak görüntü oluşturur. Kemik gibi yoğun yapılarla hava içeren alanlar farklı görünür. Bu yüzden bir röntgen filmi vücudun bütün dokularını aynı ayrıntıyla göstermez. Görüntü, ışının geçtiği yapıların üst üste düşen bilgisini içerir. Tek bir görüntünün her soruyu yanıtlayamaması ve bazen farklı yönlerden çekim gerekmesi bu yöntemin temel özelliğidir. [3]

Röntgen cihazları yalnız tek biçimde kullanılmaz. Direkt radyografi, kesitsel görüntü oluşturan BT'den ve hareketli görüntü sağlayan floroskopiden ayrılır. Aynı X ışını ilkesine dayanılması bu incelemelerin amaç, doz ve hazırlıklarının aynı olduğu anlamına gelmez. Burada anlatılan, çoğunlukla kemik veya göğüs değerlendirmesinde kullanılan standart çekim deneyimidir. Özel kontrastlı inceleme planlanmışsa onun hazırlık ve riskleri ayrıca açıklanmalıdır; standart film talimatıyla karıştırılmamalıdır. [3]

Kemik kırıkları, bazı akciğer sorunları, diş hastalıkları ve yabancı cisimlerin değerlendirilmesi kullanım örnekleridir. Görüntünün değeri araştırılan soruya bağlıdır. Bir bölgede iyi görülen yapı, başka bir bölgede farklı yöntem gerektirebilir. “Daha gelişmiş cihaz her zaman daha doğru seçimdir” düşüncesi uygun değildir; test seçiminin amacı gerekli bilgiyi elde etmektir. İyonlaştırıcı radyasyon kullanıldığı için beklenen yarar ve gereklilik birlikte değerlendirilir. [3]

HAZIRLIK VE ÇEKİM SIRASINDA

Standart çekimlerin çoğunda karmaşık hazırlık gerekmez; yine de randevuda verilen talimata uyun. Metal takılar ve giysi parçaları görüntüyü etkileyebileceğinden çıkarılması istenebilir. Gebelik veya gebelik olasılığı bildirilmelidir. Kullanılan ilaçlar ve alerjiler, özellikle farklı bir kontrastlı inceleme de planlanıyorsa önemlidir. Kendi kararınızla ilaç kesmeyin veya her röntgen için aç kalmayın. Hazırlık talimatındaki belirsizliği çekim merkezinden öğrenin. [1]

Ekip sizi incelenecek bölgeye uygun konuma yerleştirir. Görüntü sırasında hareketsiz kalmanız veya kısa süre nefes tutmanız istenebilir. Personelin korunaklı alana geçmesi sizin yalnız bırakıldığınız anlamına gelmez; çekim iş akışının parçasıdır. Mahremiyet veya destek ihtiyacınızı belirtin. Sonucun aynı anda açıklanması her zaman mümkün değildir. Raporun ne zaman çıkacağı ve sizi yönlendiren hekime nasıl ulaşacağı konusunda bilgi alın. [1]

Testin bitmesi, araştırılan yakınmanın bittiği anlamına gelmez. Yeni veya ağırlaşan belirtileri yalnız eski bir film üzerinden değerlendirmeyin. Sonuç beklerken belirgin nefes darlığı, ağır göğüs ağrısı ya da travma sonrası hızla kötüleşme varsa acil sağlık değerlendirmesi gerekir. Bu yaklaşım, röntgenin kendisinin genellikle böyle bir sorun oluşturduğu anlamına gelmez; test sonucunu beklemek klinik kötüleşmenin önüne geçmemelidir. [4]

SONUCUN SINIRLARI VE TAKİP

Kemik filmi hızlı ve yararlıdır; ancak kas, tendon ve bağlar hakkında sınırlı bilgi sağlar. Bazı ince veya gizli kırıklar ilk röntgende görülmeyebilir. Yakınma ve muayene şüpheyi sürdürüyorsa MR veya BT gibi ek inceleme düşünülebilir. Dolayısıyla “filmde kırık görülmedi” ifadesi bütün yaralanmaların dışlandığı anlamına gelmez. Hekimin önerdiği koruma ve kontrol planına, rapor normal görünse de uyun. [2]

Çekim ağrılı değildir; fakat yaralı bölgeyi belirli konumda tutmak rahatsız edebilir. Bunu personele söyleyin; görüntü kalitesini koruyarak uygun destek sağlanabilir. Radyolog görüntüleri yorumlar, isteyen hekim ise klinik bulgularla birlikte değerlendirir. Kontrol filmi iyileşme, kemiklerin hizalanması veya bulgunun seyri için istenebilir. X ışınları çekim sonrasında vücutta kalmaz; standart filmden sonra kişiyi radyoaktif hale getirmez. [2]

BULGUYU BAĞLAMA YERLEŞTİRİN

Randevu sonunda yalnız görüntüyü değil, kontrol önerisinin gerekçesini de öğrenin. Bulgularla muayene arasındaki uyum kararın önemli parçasıdır. [2]

AKIL KARTI

Bu bölümün özgün metni aşağıdaki akıl kartında sunulmuştur.