DİŞ HEKİMLİĞİNDE KONİK IŞINLI BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ

Diş hekimliğinde konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, kısaca CBCT, dişler ve çeneler hakkında üç boyutlu bilgi üreten bir X ışını yöntemidir. Cihaz hastanın başı çevresinde dönerek veri toplar. Bu veri bilgisayarda hacimsel görüntüye dönüştürülür. Yöntemin amacı yalnız daha fazla görüntü elde etmek değil, belirli bir tanı veya tedavi sorusunu yanıtlamaktır.

CBCT, sıradan diş filmlerinin yeterli olmadığı seçilmiş durumlarda kullanılabilir. Kemik ve diş yapılarının ilişkisini gösterebilir; ancak klasik bilgisayarlı tomografiyle aynı yöntem değildir. Kaslar, lenf düğümleri, bezler ve sinirler gibi yumuşak dokuların değerlendirilmesinde tıbbi tomografinin sağlayabildiği bütün bilgiyi vermez. Bu nedenle her çene veya yüz yakınması için tek ve eksiksiz görüntüleme yöntemi sayılmaz.

Işınlanma genellikle geleneksel dental radyografilerden fazladır; çocuklar radyasyona daha duyarlıdır. Önce daha az radyasyon kullanan bir yöntemin aynı klinik soruyu yanıtlayıp yanıtlayamayacağı düşünülmelidir. Önceki çekimlerin gözden geçirilmesi gereksiz tekrarları azaltır. Kullanılan ayarlar hastanın boyutu, incelenen bölge ve klinik gereksinime uygun seçilmelidir; bütün cihaz ve protokoller için tek bir doz varsayılmaz.

Üç boyutlu görüntü de hatasız değildir. Hastanın hareketi, metal restorasyonlar ve kanal dolgu maddeleri görüntüde yanıltıcı izler oluşturabilir. Endodonti alanındaki güncel Amerikan ortak görüşü, CBCT’nin belirtiler olmadan rutin tarama amacıyla kullanılmamasını vurgular. Özellikle önceden tedavi edilmiş dişlerde görülen çizgiler veya gölgeler, artefakt olasılığı düşünülmeden kesin kırık olarak yorumlanmamalıdır.

Çekim öncesinde beklenen yarar ve risklerin konuşulması, aydınlatılmış onamın parçasıdır. Elde edilen bütün hacim, uygun eğitim ve deneyimi olan bir profesyonel tarafından incelenmeli ve bulgular kaydedilmelidir. İstem yalnız tek dişle ilgili olsa bile görüntülenen diğer alanlar değerlendirme dışında bırakılamaz. Bu sorumluluk, görüntünün yalnız teknik olarak elde edilmesiyle tamamlanmaz.

Gebelik olasılığını ekibe bildirin. Takı veya çıkarılabilir metal eşyaların kaldırılması istenebilir; tarama sırasında hareketsiz durmak önemlidir. Çekim ağrısızdır ve genellikle sonrasında olağan etkinliklere dönülebilir. Sonucu kimin yorumlayacağı ve size nasıl iletileceği konusunda bilgi isteyin.