DIŞ KULAK YOLU İLTİHABI

BELİRTİLER VE NEDENLER

Kulak kepçesine dokunmak veya çeneyi hareket ettirmek ağrıyı artırabilir. Kanal şiştiğinde geçici işitme azalması ve dolgunluk gelişebilir. Deride pullanma, hassasiyet ve akıntı bulunabilir. Şikâyetler genellikle tek kulakta başlar; belirtilerin süresi ve daha önce benzer atakların olup olmadığı değerlendirilir. [1]

Su ve mekanik tahriş kanalın koruyucu yapısını bozabilir. Kulak çubuğu, kaşıma, işitme cihazı veya tıkaçla ilişkili tahriş sorgulanır. Uzun süren olgularda egzama, alerjik temas ve mantar gibi farklı nedenler düşünülür. Her tekrarlayan kaşıntıya aynı antibiyotikli damlayı vermek uygun değildir. [1,2]

TANISAL YAKLAŞIM VE AYIRICI TANI

Otoskopla kanal ve mümkünse kulak zarı incelenir. Akıntının dış kulaktan mı, delik zar üzerinden orta kulaktan mı geldiği ayırt edilmeye çalışılır. Önceki ameliyat, tüp ve zar deliği öyküsü mutlaka sorulur. Muayeneyi engelleyen şişlik veya birikinti, güvenli temizleme ya da uzman değerlendirmesi gerektirebilir. [2]

Tekrarlayan, ağır veya tedaviye yanıtsız olgularda kültür yararlı olabilir. Kronik akıntı yalnız dış kulak iltihabı kabul edilmemeli; kolesteatom gibi başka nedenler düşünülmelidir. Diyabet ve bağışıklık baskılanması daha ciddi enfeksiyon riskini değiştirdiğinden öykünün önemli parçalarıdır. [2]

Tablo, damla seçiminin yalnız hastalık adına göre yapılamayacağını gösterir. [2,3,4]

YÖNETİM VE TEDAVİ İLKELERİ

Komplike olmayan olguda lokal tedavi temel yaklaşımdır. Ağızdan antibiyotik herkese gerekli değildir; kanal dışına yayılma, sistemik bulgular veya özel riskler varsa değerlendirilir. Uygun ağrı kontrolü ilk günlerde önemlidir. Preparat ve kullanım süresi muayene, yaş ve zarın durumuna göre belirlenir. [3]

Kulak zarı delikse, tüp varsa veya zarın bütünlüğü belirsizse gelişigüzel damla kullanılmaz. Bazı aminoglikozid içeren ürünler ototoksisite riski taşır. Klinisyen orta kulağa maruziyet ihtimalinde buna uygun, ototoksik olmayan seçeneği belirlemelidir. Ev yapımı alkol veya asit karışımları güvenli alternatif kabul edilmez. [2,3]

Damlanın doğru uygulanması gösterilir. Etkilenen kulak yukarıda tutulur. Tıkalı kanalda profesyonel temizlik veya fitil gerekebilir; hasta fitili kendiliğinden çıkarmamalıdır. [4]

İZLEM, KORUNMA VE ÖZEL GRUPLAR

Kulak kuru tutulur; yüzme ve su teması için tedavi ekibinin önerisine uyulur. Kulak çubuğu kullanılmaz. İşitme cihazı veya tıkacın tahrişle ilişkisi değerlendirilir. Cilt hastalığı ve ürün alerjisi varsa uzun dönem bakım buna göre düzenlenir; yalnız enfeksiyon tedavisi tekrarı önlemeyebilir. [1,2]

Genellikle 48–72 saatte düzelme beklenir. Düzelme başlamıyorsa tanı, damlanın ulaşması ve uygulama tekniği gözden geçirilir. Kötüleşen hastada bu süreyi doldurmak için beklenmez. Önceki zar deliği veya ameliyat bilgisi her yeni başvuruda sağlık ekibiyle paylaşılmalıdır. [3]

ACİL UYARILAR VE BAŞVURU

Diyabetli veya bağışıklığı baskılanmış kişide şiddetli, sürekli ağrı; çevre dokuya yayılma ve tedaviye yanıtsızlık nekrotizan dış kulak yolu enfeksiyonunu düşündürebilir. Bu durumda acil KBB değerlendirmesi gerekir. Genel durum bozukluğu veya yeni yüz güçsüzlüğü acil başvuru nedenidir. [2]

Tekrarlayan ataklarda kullanılan işitme cihazı ve tıkaçlar muayeneye getirilirse temas ve tahriş açısından konuşulabilir. Daha önceki damlalar, bunların ne kadar kullanıldığı ve herhangi bir döküntü yapıp yapmadığı kaydedilir. Tedaviye yanıt alınamadığında sürüntü incelemesi, bakteriyel veya mantar etkenini ayırarak daha hedefli tedavi planlanmasına yardımcı olabilir. [1]

KLİNİK AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.