DİSFAJİDE KIVAM UYARLANMIŞ BESLENME

Disfajide kıvam uyarlanmış beslenme, yutma değerlendirmesi sonrasında yiyecek dokusunun veya içecek kıvamının kişiye uygun hale getirilmesidir. Her yutma güçlüğünde aynı değişiklik yapılmaz. Koyulaştırılmış içecekler ancak değerlendiren uzman veya hekimin önerisiyle kullanılmalıdır. Kıvam değişikliği, yiyecek ya da sıvının solunum yoluna kaçma riskini azaltmaya yardımcı olabilir; fakat bu riski mutlaka ortadan kaldırmaz. Önerilen düzeyin bilinmesi, hazırlanan yiyecek ve içeceğin doğru seçilmesini kolaylaştırır.

IDDSI sistemi, yiyecek ve içecek özelliklerini ortak adlarla tanımlamak için kullanılır. Sıfırdan yediye uzanan düzeyler, farklı kıvam ve dokuları birbirinden ayırır. Test yöntemleri ürünün sunulduğu sıcaklık gibi gerçek kullanım koşullarında uygulanır. Bir ürünün testten geçmesi, o ürünün her hasta için güvenli olduğunu göstermez. Hangi düzeyin uygun olduğuna kişinin kapsamlı klinik değerlendirmesiyle karar verilir; sınıflandırma, değerlendirme yerine geçen bir tanı aracı değildir.

Koyulaştırılmış sıvılar bazı kişilerde ağız içi kontrolü artırabilir veya rahatsız edici öksürüğü azaltabilir. Buna karşılık mevcut kanıtlar bunların zatürreyi, susuz kalmayı veya ölümü kesin olarak önlediğini göstermez. Susama, daha az sıvı tüketme ve yaşam kalitesinde azalma gibi olumsuzluklar görülebilir. Bu belirsizlik, tedavinin herkeste bırakılması anlamına gelmez; yarar, yük ve kişinin tercihleri birlikte değerlendirilmelidir. Kullanılıyorsa etkisi izlenmeli ve gerekliliği yeniden gözden geçirilmelidir.

Yutma terapisti ağızdan alımın güvenliğini değerlendirir; gerektiğinde videofloroskopi veya endoskopik yutma incelemesi yapılabilir. Önerilen beslenme planında kişinin uyanık ve dik oturur durumda olması, küçük lokmalar ve yavaş ilerleme gibi destekler bulunabilir. Ağız bakımı da önemlidir. Bu önlemler kişiye verilen planın parçasıdır; tek başına uygun kıvamı belirlemez veya değerlendirme gereğini ortadan kaldırmaz.

Yemek sırasında öksürme, boğulacak gibi olma, ıslak ses, takılma hissi veya yemek sonrasında nefes darlığı sağlık değerlendirmesi gerektirir. Tekrarlayan göğüs enfeksiyonları, kilo kaybı ve susuz kalma da göz ardı edilmemelidir. Tedavi yalnız kıvam değişikliğine dayanmaz; yutma güçlüğünün nedeni ve ağırlığına göre farklı uzman destekleri gerekebilir.