DIŞKIDA İMMÜNOKİMYASAL KAN TESTİ

Dışkıda immünokimyasal kan testi, dışkıda gözle görülmeyen kanı araştıran bir yöntemdir. Kısaca FIT adıyla bilinir ve hemoglobin proteinini antikorlarla tanır. Kolorektal kanser taramasında evde alınabilen küçük bir dışkı örneğiyle uygulanabilir. Test bağırsak içini görüntülemez, polip çıkarmaz ve biyopsi yapmaz. Sonucun pozitif olması mutlaka kanser bulunduğu anlamına gelmez; kanama başka nedenlerden de kaynaklanabilir. Guaiak temelli gizli kan testinden farklı bir yöntemdir ve genellikle özel bir diyet kısıtlaması gerektirmez. Dışkı DNA testleriyle de aynı şey değildir. Kullanılan testin tam adı ve doğru örnek alma talimatı bu nedenle önemlidir.

Negatif sonuç, incelenen örnekte tarama sınırının üzerinde kan saptanmadığını gösterir; bağırsakta hiçbir hastalık bulunmadığını kanıtlamaz. Kanserler veya polipler her zaman kanamadığından tek örnek bir hastalığı kaçırabilir. Dışkıda görünür kan, dışkılama alışkanlığında değişiklik veya açıklanamayan kilo kaybı gibi yakınmalar varsa, yakın zamanda tarama yapılmış olsa bile sağlık değerlendirmesi gerekir. Belirtisiz kişiye yapılan düzenli taramayla, yakınması olan kişinin tanı araştırması birbirinin yerine geçmez. Tarama sonucunun iyi olması, devam eden belirtileri görmezden gelmek için gerekçe değildir. Kişi yeni bir yakınma gelişirse bir sonraki rutin tarama davetini beklememelidir.

Pozitif sonucun ardından önerilen ileri incelemenin tamamlanması, taramanın önemli bir parçasıdır. İtalya’daki bir programda pozitif FIT sonucundan sonra kolonoskopi yaptırmayan kişilerde, yaptıranlara göre kolorektal kansere bağlı ölüm daha sık gözlenmiştir. Bu çalışma gözlemseldir; gruplar arasındaki bütün farkları ortadan kaldırmaz ve tek bir kişide ne olacağını söylemez. Yine de test vermenin tek başına tamamlanmış bir tarama süreci olmadığını gösterir. Sonucu almak, ne anlama geldiğini öğrenmek ve uygun değerlendirmeye ulaşmak birlikte düşünülmelidir. Pozitif testin önemi yalnız laboratuvar raporunda değil, sonrasında izlenen klinik yoldadır.