İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

DIŞKIDA KALPROTEKTİN ÖLÇÜMÜ

ÖZET

Dışkıda kalprotektin ölçümü, bağırsakta iltihabi etkinlik olup olmadığını değerlendirmeye yardım eden bir testtir. Kalprotektin, bazı bağışıklık hücrelerinden salınan bir proteindir ve bağırsak içeriğine geçerek dışkıda ölçülebilir. Uzayan ishal, karın ağrısı veya benzer yakınmalar araştırılırken inflamatuvar bağırsak hastalığı ile irritabl bağırsak sendromu arasında ayrım yapmaya katkı sağlayabilir. Ancak yüksek sonuç tek başına Crohn hastalığı veya ülseratif kolit tanısı koydurmaz. Bağırsak enfeksiyonları ve bazı başka durumlar da değeri yükseltebilir. Testin amacı nedeni kesinleştirmek değil, ileri değerlendirmeye yön vermektir. Bilinen inflamatuvar bağırsak hastalığında ise tedaviye yanıt ve hastalık etkinliğini izlemek için kullanılabilir.

İlk tanı araştırmasıyla, tanısı zaten konmuş hastalığın izlenmesi aynı klinik durum değildir. Amerikan Gastroenteroloji Birliği, ülseratif kolitte yakınmalarla biyobelirteçlerin birlikte değerlendirilmesini önerir. Belirtisiz dönemde düşük kalprotektin bazı hastalarda aktif inflamasyon olasılığını azaltabilir. Buna karşılık yakınma olmadığı halde belirteç yüksekse, yalnız sayıya bakarak tedaviyi artırmak yerine endoskopik değerlendirme tercih edilir. Hafif yakınmaların bulunduğu durumlarda da sonuç tek başına ilaç değişikliğinin gerekçesi olmamalıdır. Böylece laboratuvar değeri, klinik tabloyla uyuşup uyuşmadığı bakımından ele alınır. Her yüksek değer için aynı işlem veya aynı tedavi basamağı uygulanmaz; hastanın hangi izlem durumunda olduğu önemlidir.

Kalprotektinin izleme katkısı, klinik araştırmalarda başka bilgilerle birlikte değerlendirilmiştir. Erken Crohn hastalığında yapılan CALM çalışması, belirtiler ve inflamasyon belirteçleriyle yönlendirilen sıkı kontrol yaklaşımını yalnız klinik değerlendirmeye dayalı yaklaşımla karşılaştırmıştır. Birinci grupta yaklaşık bir yıllık izlemde bağırsak yüzeyindeki iyileşme daha sık görülmüştür. Bu sonuç kalprotektinin tek başına tedavi ettiği veya tek bir ölçümün herkes için yeterli olduğu anlamına gelmez. Çalışma belirli hastalarda ve belirli bir tedavi algoritmasıyla yürütülmüştür. Testi klinik kararın yerine koymak yerine kararın bir bileşeni olarak kullanmak gerekir. Araştırmanın sonucu, belirtilerin tek bilgi kaynağı olmamasının değerini göstermektedir.

Kaynaklar:[1][2][4]
ANAHTAR KELİMELER
  • kalprotektin
  • fekal kalprotektin
  • bağırsak inflamasyonu
  • IBD
  • biyobelirteç
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN ÖRNEK TOPLAMA

Dışkı örneği kitin talimatına göre toplanır; idrar veya tuvalet suyuyla karışmamalıdır. Bazı ağrı kesiciler ve mide asidini azaltan ilaçlar sonucu etkileyebilir. İlaçlar test amacıyla kendiliğinden bırakılmamalı, sağlık ekibiyle görüşülmelidir.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

ÖNCE HANGİ SORUYA YANIT ARANDIĞINI BELİRLEMEK

Erişkinde kanser şüphesi bulunan bağırsak yakınmalarında kalprotektin, bu şüpheyi gideren test olarak kullanılmamalıdır. Kalprotektinin inflamatuvar ve fonksiyonel yakınmaları ayırmadaki yeri, gerekli kanser değerlendirmesini geciktirme gerekçesi değildir.

Kaynaklar:[6]

FİZİK MUAYENE

YAŞ VE ÖRNEK DEĞİŞKENLİĞİ

Kalprotektin dışkının farklı bölgelerinde değişebilir. Küçük çocuklarda düzeyler erişkinlerden yüksek olabilir. Laboratuvarın yöntemine ve kişinin yaşına uygun referans dikkate alınır; her sonuç için tek evrensel sınır kullanılamaz.

Kaynaklar:[5]

AYIRICI TANI

KANSER ARAŞTIRMASINI AYRI TUTMAK

Normal veya düşük kalprotektin, kolorektal kanser şüphesini ortadan kaldırmak için yeterli kabul edilmez. Hastanın klinik özellikleri kanser araştırması gerektiriyorsa ilgili değerlendirme sürdürülür; biyobelirteç sonucu yanlış güvenceye dönüşmemelidir.

Kaynaklar:[6]

TANISAL YAKLAŞIM

YERLEŞİK ÜLSERATİF KOLİTTE YORUM

AGA, semptomatik remisyondaki ülseratif kolitte 150 mikrogram/gram altındaki dışkı kalprotektinini aktif inflamasyonun dışlanmasına yardımcı olarak ele alır. Bu eşik, ilk kez yakınması olan herkeste hastalık tanısını dışlayan evrensel bir kural değildir.

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ

CROHN HASTALIĞINDA KOŞULLU İZLEM

AGA’nın Crohn önerisindeki düşük belirteçle rutin endoskopiden kaçınma yaklaşımı, yakın zamanda endoskopik remisyonu doğrulanmış, klinik durumu değişmemiş ve tedavisi stabil hastalar içindir. Bu koşullar yoksa aynı çıkarım otomatik yapılmamalıdır.

Kaynaklar:[3]

İZLEM VE ÖNERİLER

SONUÇLARI KARŞILAŞTIRIRKEN

Örneğin ne zaman teslim edileceği ve nasıl saklanacağı laboratuvardan öğrenilir. Farklı kitlerin koşulları değişebilir. Kontrol ölçümü yorumlanırken yaş, yöntem ve örnek değişkenliği göz önünde bulundurulmalıdır.

Kaynaklar:[5]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

KANAMADA SONUCU BEKLEMEMEK

Dışkıda kan veya irin ya da siyah katran görünümü varsa sağlık ekibiyle hemen iletişim kurulmalıdır. Kalprotektin örneğinin verilmiş olması bu bulguların değerlendirilmesini erteleme gerekçesi değildir.

Kaynaklar:[1]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Calprotectin Stool Test ↗

    MedlinePlus / National Library of Medicine · Kaynak tarihi: 2024-01-09 · Erişim: 2026-10-31

  2. The role of biomarkers for the management of ulcerative colitis ↗

    American Gastroenterological Association · Kaynak tarihi: 2023-02-21 · Erişim: 2026-10-31

  3. The role of biomarkers for the management of Crohn’s disease ↗

    American Gastroenterological Association · Kaynak tarihi: 2023-11-17 · Erişim: 2026-10-31

  4. Effect of tight control management on Crohn’s disease (CALM): a multicentre, randomised, controlled phase 3 trial ↗

    The Lancet · Kaynak tarihi: 2017 · Erişim: 2026-10-31

  5. Calprotectin fecal test ↗

    Mayo Clinic · Kaynak tarihi: 2026-08-21 · Erişim: 2026-10-31

  6. Guidelines for the investigation of chronic diarrhoea in adults: British Society of Gastroenterology, 3rd edition ↗

    British Society of Gastroenterology / Gut · Kaynak tarihi: 2018 · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.

01 · CROHN HASTALIĞINDA BİYOBELİRTEÇLERLE SIKI KONTROL

Effect of tight control management on Crohn’s disease (CALM): a multicentre, randomised, controlled phase 3 trial

Jean-Frederic Colombel ve arkadaşları · The Lancet · 2017

Çalışma türü: Açık etiketli randomize kontrollü çalışma.

Kapsam: Erken, aktif Crohn hastalığı bulunan 244 erişkin.

ÖZET

48. haftada birincil mukozal iyileşme sonlanımı sıkı kontrol grubunda yüzde 46, klinik grupta yüzde 30 idi.

Özet okundu. Birleşik algoritma değerlendirildi; yarar yalnız kalprotektine atfedilemez. Finansman AbbVie.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.