İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

DİVERSİYON KOLİTİ

ÖZET

Diversiyon koliti, ileostomi veya kolostomi sonrasında dışkı akımından ayrılan kolon bölümünün inflamasyonudur. Hastalık, bağırsak içeriğinin geçmemesiyle ilişkili mikrobiyota ve besin değişiklikleri bağlamında gelişir; kesin mekanizma tamamen açıklanmış değildir. Yakınmalar kişiden kişiye değişir. Tedavi planında temel soru, dışkı akımının güvenli biçimde yeniden kurulup kurulamayacağıdır; kalıcı stoması olan veya ameliyat riski yüksek kişilere aynı yaklaşım otomatik uygulanmaz.

Tanısal değerlendirme yalnız belirtilere dayanmaz. Endoskopi ve doku incelemesi birlikte kullanılır; başka bağırsak inflamasyonu nedenleri dışlanır. Mukozada ödem, kızarıklık ve kolay zedelenme saptanabilir. Bazı hastalarda belirgin yakınma olmaması, endoskopik inflamasyon bulunamayacağı anlamına gelmez. Özellikle mukuslu veya kanlı akıntının nedenini açıklamak için ameliyat sonrası anatomi ile inceleme bulguları birlikte değerlendirilmelidir.

Bilinen inflamatuvar bağırsak hastalığı olanlarda yorum daha karmaşıktır. Diversiyon sonrasındaki değişiklikler, devam eden esas hastalığın bulgularına benzeyebilir veya onlara eklenebilir. Yeni bir rektum rezeksiyonu çalışması, klinik bilgiden bağımsız tek bir histoloji etiketinin yeterli olmayabileceğini vurgulamıştır. Önceki hastalık ve örnekler dikkate alınmalı; seçilmiş ameliyat örneklerinden hesaplanan oranlar bütün stomalı kişilerin hastalık sıklığı gibi okunmamalıdır.

Mikrobiyotaya yönelik tedaviler ilgi çekicidir, ancak küçük çalışmaların sınırları önemlidir. Beş kadın hastanın yer aldığı otolog aktarım serisinde kısa vadeli endoskopik düzelme görülmüş, istenmeyen etki gözlenmemiştir. Kontrol grubunun olmaması ve uzun dönem izlem yapılamaması, kesin etkililik ve güvenlilik sonucu çıkarılmasını engeller. Araştırma uygulamaları, kişinin kendi kendine hazırlayıp uygulayacağı ev tedavisi olarak değerlendirilmemelidir.

Koruyucu ileostomi ameliyatında yerleştirilen kateterden, ameliyat sonrası dördüncü gün başlanarak bağırsak içeriği aktarılmasını inceleyen çalışma histolojik açıdan olumlu sonuçlar bildirmiştir. Bununla birlikte bu araştırma, gelişmiş diversiyon kolitinin standart tedavisini değil korunmayı değerlendirmiştir. Çalışma gözlemseldir; kontroller dosyalardan seçilmiştir. Altı hastada kateter yeniden sabitlenmiştir. Doğrulanmış klinik belirti ölçekleri kullanılmamıştır. Dolayısıyla önleme bulgularını bütün hastalara tedavi önerisine dönüştürmek yerine, kanıtın kapsamı ve belirsizlikleri açıkça korunmalıdır.

Kaynaklar:[1][2][3][4][6]
ANAHTAR KELİMELER
  • Diversiyon koliti
  • Stoma
  • Bağırsak devamlılığı
  • Klinikopatolojik değerlendirme
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU: DIŞKI GEÇMEYEN BAĞIRSAK BÖLÜMÜ

Diversiyon koliti, stoma ameliyatından sonra dışkı akımından ayrılan kalın bağırsak bölümünde gelişen iltihaptır. Karın rahatsızlığı, makattan mukus veya kan gelmesi ve tuvalete gitme hissi görülebilir. Bazı kişilerde belirti bulunmaz; bu durum her stoma sorunuyla aynı değildir.

Kaynaklar:[1]

GENEL OKUYUCU: KANAMANIN NEDENİNİ DEĞERLENDİRİN

Makattan kan veya mukus gelmesi tek başına tanı koydurmaz. Hekim gerektiğinde bağırsak içini inceleyip örnek alır. Diğer bağırsak iltihapları da dışlanmalıdır. İncelemede kızarıklık, şişlik ve kolay kanayan doku görülebilir; sonuçlar ameliyat öyküsüyle birlikte anlam kazanır.

Kaynaklar:[2]

GENEL OKUYUCU: ACİL YARDIM GEREKTİREN YAKINMALAR

Stoması olan kişide şiddetli karın ağrısı, kusma veya durmayan kanama acil tıbbi değerlendirme gerektirir. Bu yakınmaları olağan stoma bakımı randevusuna kadar bekletmeyin. Stoma hemşiresi günlük bakım sorunlarında yardımcı olabilir; acil belirtiler ayrı değerlendirilmelidir.

Kaynaklar:[7]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

PROFESYONEL: ANATOMİ VE ÖNCEKİ HASTALIĞI NETLEŞTİRİN

Diversiyonun nedeni, dışkı akımından ayrılan segment ve önceki inflamatuvar bağırsak hastalığı kaydedilir. Önceki patoloji preparatlarıyla karşılaştırma yararlıdır. Özellikle bilinen inflamatuvar bağırsak hastalığında yeni örnekteki kronik aktif koliti yalnız diversiyona bağlamak hatalı olabilir.

Kaynaklar:[3]

FİZİK MUAYENE

PROFESYONEL: STOMA VE GENEL KLİNİK DURUMU DEĞERLENDİRİN

Klinik değerlendirmede stoma tipi, çıkışın miktarı ve kıvamı, çevre deri sorunları ve hastanın genel yakınmaları birlikte kaydedilir. Şiddetli ağrı, kusma veya kontrol edilemeyen kanama varsa rutin bakım önerisiyle yetinilmez; acil değerlendirme öncelik kazanır.

Kaynaklar:[7]

AYIRICI TANI

PROFESYONEL: HİSTOLOJİ TEK BAŞINA AYRIMI YAPMAYABİLİR

Diversiyon değişikliği, gerçek diversiyon koliti ve inflamatuvar bağırsak hastalığına eklenmiş diversiyon değişiklikleri ayrılmalıdır. Ağır diversiyon koliti ile süregelen inflamatuvar bağırsak hastalığını yalnız histolojiyle kesin ayırmak mümkün olmayabilir. Klinik bağlam patoloji yorumunun parçasıdır.

Kaynaklar:[3]

TANISAL YAKLAŞIM

PROFESYONEL: ENDOSKOPİ VE ÖRNEKLEMEYİ BİRLEŞTİRİN

Tanı endoskopik görünüm ve histopatolojik değerlendirmeye dayanır; diğer inflamatuvar nedenler dışlanır. Konjesyon, ödem ve frajilite görülebilir. Lenfoid follikül hiperplazisi destekleyici bir bulgudur, fakat tek başına bütün klinik bağlamın yerine geçmez.

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ

PROFESYONEL: DEVAMLILIĞI GERİ KURMA OLASILIĞINI DEĞERLENDİRİN

Uygun hastada bağırsak devamlılığının yeniden sağlanması en etkili yaklaşımdır. Cerrahi istemi ve riski, sfinkter işlevi ve perianal sepsis dikkate alınır. Ameliyat olamayan semptomatik hastalarda topikal mesalazin, steroid veya kısa zincirli yağ asitleri değerlendirilebilir; yanıtlar değişkendir.

Kaynaklar:[1]

PROFESYONEL: ARAŞTIRMA UYGULAMASI RUTİN REÇETE DEĞİLDİR

Probiyotiğin dışkı akımından ayrılmış segmente uygulanmasını inceleyen çalışma, ağızdan herhangi bir probiyotik kullanımını test etmemiştir. Endoskopik iyileşmeye rağmen ameliyat sonrası ileus veya yatış süresinde anlamlı fark gösterilmemiştir; bulgular rutin uygulama zorunluluğu oluşturmaz.

Kaynaklar:[5]

İZLEM VE ÖNERİLER

PROFESYONEL: KISA VADELİ İYİLEŞMEYİ KALICI BAŞARI SAYMAYIN

Otolog mikrobiyota aktarımı çalışmasında hafif inflamasyonlu beş hastada kısa vadeli iyileşme görülmüştür. Ancak stoma kapatılması uzun dönem değerlendirmeyi engellemiştir. Bu nedenle endoskopik düzelme kalıcı etki veya genel güvenlilik kanıtı olarak sunulmamalıdır.

Kaynaklar:[4]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

PROFESYONEL: ALARM BELİRTİLERİNDE RUTİN TAKİBİ BIRAKIN

Şiddetli karın ağrısı, kusma ve durmayan kanamada acil tıbbi değerlendirme sağlanır. Stoma ekibinin bakım desteği sürdürülür; fakat bu belirtiler yalnız diversiyon koliti tanısı bulunduğu için olağan kabul edilmez.

Kaynaklar:[7]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. An updated review on the treatment for diversion colitis and pouchitis, with a focus on the utility of autologous fecal microbiota transplantation and its relationship with the intestinal microbiota ↗

    Bioscience of Microbiota, Food and Health · Kaynak tarihi: 2024-04-23 · Erişim: 2026-10-27

    23 Nisan 2024 çevrimiçi; Temmuz 2024 sayısı.

  2. Pathogenesis and progress in diagnosis and treatment of diversion colitis after colorectal cancer surgery ↗

    Zhonghua Wei Chang Wai Ke Za Zhi · Kaynak tarihi: 2025-06-25 · Erişim: 2026-10-27

    25 Haziran 2025.

  3. Diversion-Associated Rectal Pathology in Patients With and Without Inflammatory Bowel Disease: A Rectum-Exclusive, Blinded Histologic Comparison and Practical Reporting Approach ↗

    American Journal of Surgical Pathology · Kaynak tarihi: 2026-08-27 · Erişim: 2026-10-27

    27 Ağustos 2026 çevrimiçi; 1 Kasım 2026 tarihli sayıya atanmış.

  4. Utility of autologous fecal microbiota transplantation and elucidation of microbiota in diversion colitis ↗

    DEN Open · Kaynak tarihi: 2021-10-31 · Erişim: 2026-10-27

    31 Ekim 2021 çevrimiçi; Nisan 2022 sayısı.

  5. Diversion Colitis and Probiotic Stimulation: Effects of Bowel Stimulation Prior to Ileostomy Closure ↗

    Frontiers in Medicine · Kaynak tarihi: 2021-06-25 · Erişim: 2026-10-27

    25 Haziran 2021.

  6. Effect of Ileal Feces Transplantation in Preventing Diversion Colitis and Its Complications Due to Protective Loop Ileostomy in Rectal Cancer Cases ↗

    Journal of Investigative Surgery · Kaynak tarihi: 2026-01-22 · Erişim: 2026-10-27

    22 Ocak 2026 çevrimiçi; Aralık 2026 sayısına atanmış.

  7. Stoma Care ↗

    Portsmouth Hospitals University NHS Trust · Erişim: 2026-10-27

    Sayfada yayın veya güncelleme günü belirtilmiyor.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 4 ARAŞTIRMA

Doğrudan ilgili 4 yayın seçildi; yirmi yayın sayısına tamamlama yapılmadı. Bu seçki sistematik derleme veya insan klinik onayı değildir.

01 · DİVERSİYON VE ÖNCEKİ İNFLAMATUVAR HASTALIK

Diversion-Associated Rectal Pathology in Patients With and Without Inflammatory Bowel Disease: A Rectum-Exclusive, Blinded Histologic Comparison and Practical Reporting Approach

Mengxue Zhang, Hongzhang Mei, Yueying Li, Shu-Yuan Xiao · Am J Surg Pathol · 2026

Çalışma türü: Kör histolojik karşılaştırma.

Kapsam: 63 rektum rezeksiyonu: 17 inflamatuvar hastalıksız, 46 hastalıklı.

ÖZET

İkinci grupta 43 örnekte kronik kolit paterni bulundu.

Tam özet erişildi; seçilmiş rezeksiyonlar toplum sıklığını göstermez.

02 · OTOLOG AKTARIMIN KISA VADELİ SONUÇLARI

Utility of autologous fecal microbiota transplantation and elucidation of microbiota in diversion colitis

Kentaro Tominaga, Atsunori Tsuchiya, Takeshi Mizusawa ve ark. · DEN Open · 2022

Çalışma türü: Kontrolsüz beş olguluk seri.

Kapsam: 49–74 yaşındaki beş kadın; başlangıçta üçü semptomatik.

ÖZET

Bir ayda beşinde endoskopik düzelme; istenmeyen etki gözlenmedi.

Küçük örneklem; uzun dönem izlem yok. Önceki sekiz kişilik serinin alt kümesi.

03 · KAPATMA ÖNCESİ LOKAL PROBİYOTİK UYARIMI

Diversion Colitis and Probiotic Stimulation: Effects of Bowel Stimulation Prior to Ileostomy Closure

Ángela Rodríguez-Padilla, Germán Morales-Martín, Rocío Pérez-Quintero ve ark. · Front Med · 2021

Çalışma türü: Çok merkezli, çift kör randomize çalışma.

Kapsam: Kanser ameliyatı sonrası 73 erişkin randomize; 69 analiz edildi.

ÖZET

Endoskopik ve histolojik şiddet azaldı; ileus ve yatışta anlamlı fark yoktu. Uyarım sırasında karın ağrısı bildirildi.

Kaçak gelişen dört kişi dışlandı; aynı grubun Biology yayını bağımsız kohort sayılmamalı.

04 · KORUYUCU İLEOSTOMİ SONRASINDA ÖNLEME ARAŞTIRMASI

Effect of Ileal Feces Transplantation in Preventing Diversion Colitis and Its Complications Due to Protective Loop Ileostomy in Rectal Cancer Cases

Remzi Can Cakir, Nurhan Haluk Belen, Senay Yildirim ve ark. · J Invest Surg · 2026

Çalışma türü: Prospektif gözlemsel çalışma; dosyalardan seçilen kontrol grubu.

Kapsam: Rektum kanseri ameliyatlı 36 kişi: 17 aktarım, 19 kontrol.

ÖZET

Aktarım grubunda bazı inflamasyon ve doku hasarı ölçütleri daha düşüktü.

Seçilmiş hastalar; altı kateter yeniden sabitlendi. Doğrulanmış belirti ölçeği yok; yerleşik hastalık tedavisi değil.

Eğitim amaçlı, hekim incelemesini bekleyen taslaktır. Kişisel tanı veya tedavi talimatı değildir; ilaçlar bu metne göre başlanmamalı ya da kesilmemelidir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.