DİYABETİK EL SENDROMU

Diyabetik el sendromu, burada diyabetik kiroartropati veya sınırlı eklem hareketliliği anlamında ele alınır. En belirgin özellik, elin küçük eklemlerinde gelişen sertlik ve parmak hareketlerinin azalmasıdır. Ellerin derisi kalın ve mumsu görünebilir. Kişi parmaklarını bütünüyle açmakta veya avuçlarını birbirine düz biçimde bastırmakta zorlanabilir. Uzun süredir diyabeti olan kişilerde daha sık görülen bu tablo, yalnız görünümü değil günlük el kullanımını da etkiler.

Muayenede dua işareti ve masa üstü testi hareket kısıtlılığını göstermeye yardımcı olur. Bununla birlikte, önceki el travması veya ameliyatı sonuçların yorumunu değiştirebilir. Dupuytren kontraktürü, tendon sorunları ve skleroderma gibi başka nedenler ayırıcı tanıda düşünülmelidir. Tedavinin temeli glisemik yönetim ve uygun egzersizdir; hastalığı bütünüyle ortadan kaldıran özgül bir ilaç tedavisi bulunmamaktadır.

DCCT/EDIC çalışmasının 1217 tip 1 diyabetli katılımcısında el ve üst ekstremite sorunları geniş bir birleşik tanımla değerlendirilmiştir. Araştırmada bildirilen yüzde 66 oranı yalnız dua işaretini veya dar anlamdaki kiroartropatiyi göstermez; omuz kapsüliti, karpal tünel, tendon kılıfı sorunları ve Dupuytren kontraktürü de bu tanıma dahildir. Bu ayrım, yaygınlık sayılarının doğru okunması açısından önemlidir.

2026’da bildirilen yetmiş iki yaşındaki bir hastada el şişliği, ağrı ve hareket kaybı romatoid artriti taklit etmiştir. Dua ve masa üstü işaretleri pozitifken, ultrasonda sinovyal kalınlaşma veya power Doppler sinyali bulunmamıştır. Glisemik kontrolün güçlendirilmesi sonrasında düzelme bildirilmiştir. Ancak bu tek olgu, benzer yakınmaları olan her diyabetli kişide romatoid artritin dışlanabileceğini veya bütün hastalarda hızlı düzelme beklenebileceğini kanıtlamaz.

Malezya’da 320 tip 2 diyabetli erişkinle yapılan 2026 tarihli kesitsel araştırmada, dua ve masa üstü bulgularıyla tanımlanan kiroartropati grubunda el bileği hareketi ve üst ekstremite işlevi daha kötü bulunmuştur. Önceden el sorunu olan kişiler çalışmaya alınmamıştır. Bulgular işlevsel değerlendirmenin önemini destekler; ancak tek merkezli, seçilmiş bir örneklemin oranları tüm toplumlara uygulanamaz ve kesitsel ilişkiler neden-sonuç kanıtı sayılmaz.