DOĞUM SONRASI KANAMA
ÖZET
Doğum sonrası kanama, normal loşi miktarını aşan ve hızla ağırlaşabilen obstetrik acildir. İlk 24 saatteki primer kanama ile daha geç gelişen sekonder kanama ayrılır. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Kanama nedenleri ve zaman duyarlı basamaklı müdahale; genel uterin kanama değil.
HALK İÇİN: NORMALDEN FARKLI KANAMA
Ani yoğun kanama, baş dönmesi, bayılma veya çarpıntı varsa acil yardım çağrılmalıdır. Evde miktar hesaplamak için beklenmez. Ateş, kötü kokulu akıntı veya artan ağrı enfeksiyon ya da içeride kalan dokuya işaret edebilir; değerlendirme gerekir. [1]
İYİLEŞME
Kanama durduktan sonra halsizlik ve kansızlık sürebilir. Demir tedavisi, kan sayımı kontrolü ve psikolojik destek planlanır. Sonraki doğumda risk öyküsü ekibe önceden bildirilir. Emzirme için destek istenebilir. [1]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
RİSK VE HIZLI ÖYKÜ
Önceki kanama, antenatal anemi, plasenta sorunları, çoğul gebelik ve antikoagülan kullanımı sorulur; ancak risk faktörü bulunmaması kanamayı dışlamaz. Risk taraması tedaviyi geciktirmemelidir. [2]
FİZİK MUAYENE
İLK ÖLÇÜM VE MUAYENE
Kümülatif kan kaybı objektif ölçülür, nabız/tansiyon ve perfüzyon izlenir. Uterus tonusu, plasenta bütünlüğü ve doğum kanalı değerlendirilir; dışarı görünen kanama gizli hematomu göstermeyebilir. [2]
AYIRICI TANI
NEDENİ EŞZAMANLI ARA
Dört T: tone/atoni, trauma/yırtık-rüptür, tissue/kalan plasenta ve thrombin/koagülopati. Birden çok neden birlikte olabilir. Tam kan sayımı, pıhtılaşma/fibrinojen ve kan grubu-uygunluk çalışılır; sonuç beklenirken resüsitasyon sürer. [2]
TANISAL YAKLAŞIM
ERKEN MÜDAHALE EŞİĞİ
WHO 2025 yaklaşımı ≥500 mL kaybın yanında ≥300 mL kayıp ve anormal yaşamsal bulgular birlikteliğinde de harekete geçmeyi önerir. Sayısal eşik dolaşım bozukluğunda müdahaleyi erteleme nedeni değildir. Kalibre toplama örtüsü görsel tahminden daha nesnel değerlendirme sağlar. [3]
TEDAVİ
İLK TEDAVİ PAKETİ
Ekip çağrısı, uterus masajı, uterotonik, traneksamik asit, intravenöz sıvı, genital kanal muayenesi ve gerektiğinde bakım düzeyinin yükseltilmesi eşzamanlı uygulanır. Gecikmiş tek tek basamaklar yerine organize paket amaçlanır. [3]
İLAÇ VE İLERİ GİRİŞİMLER
İntravenöz oksitosin ilk uterotoniktir. Ergometrin hipertansiyonda, karboprost astımda uygun olmayabilir. Traneksamik asit doğumdan sonraki ilk üç saatte 1 g IV, 10 dakikada verilir; kanama 30 dakika sonra sürerse veya 24 saatte yeniden başlarsa ikinci 1 g düşünülebilir. Kontrolsüz kanamada kan ürünleri ve cerrahi hazırlık yapılır. Atoni sürerse uygun koşullarda balon tamponadı; başarısızlıkta kompresyon sütürü, damar girişimi veya histerektomi geciktirilmez. [2]
İZLEM VE ÖNERİLER
KANAMA KONTROLÜNDEN SONRA
Yoğun izlem, anemi tedavisi ve açıklayıcı taburculuk görüşmesi yapılır. Kan sayımı kontrolü ve yeniden kanama/enfeksiyon belirtileri anlatılır. Tromboz profilaksisi kanama kontrolünden sonra bireyselleştirilir. [1]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL YOL
Devam eden hızlı kanama veya şokta obstetri, anestezi ve kan bankası eşzamanlı devreye girer; ileri girişime ulaşım gecikiyorsa transfer de resüsitasyonla birlikte düzenlenir. [3]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
KORUMA İLE TEDAVİ FARKLIDIR
WHO 2025, vajinal doğumların tümünde rutin traneksamik asit profilaksisini önermez. Bu, yerleşmiş kanamada erken tedavi endikasyonunu ortadan kaldırmaz. [4]
KLİNİK DURUMLARI AYIRMA
Kararlar belirtiler, yaşam evresi, üreme planı ve klinik risklerle birlikte değerlendirilir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Heavy bleeding after birth ↗
RCOG · Kaynak tarihi: 2016 · Erişim: 2026-10-26
- FIGO recommendations on the management of postpartum hemorrhage 2022 ↗
Escobar MF ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26
- Global health agencies issue new recommendations to help end deaths from postpartum haemorrhage ↗
WHO/FIGO/ICM · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
- Consolidated guidelines for prevention, diagnosis and treatment of postpartum haemorrhage ↗
WHO/FIGO/ICM · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 4 ARAŞTIRMA
Seçilen çalışmalar klinik soruya göre okunmalıdır; tek bir sonuç tüm hasta gruplarına genellenemez.
01 · CHAMPION: KANAMA PROFİLAKSİSİNDE ISIYA DAYANIKLI KARBETOSİN
Heat-Stable Carbetocin versus Oxytocin to Prevent Hemorrhage after Vaginal Birth.
Widmer M; Piaggio G; Nguyen TMH; Osoti A; Owa OO; Misra S; Coomarasamy A; Abdel-Aleem H; Mallapur AA; Qureshi Z; Lumbiganon P; Patel AB; Carroli G; Fawole B; Goudar SS; Pujar YV; Neilson J; Hofmeyr GJ; Su LL; Ferreira de Carvalho J; Pandey U; Mugerwa K; Shiragur SS; Byamugisha J; Giordano D; Gülmezoglu AM; WHO CHAMPION Trial Group · The New England journal of medicine · 2018
Çalışma türü: Çift kör randomize noninferiorite çalışması
Kapsam: Vajinal doğum sonrası 29.645 kadın.
ÖZET
En az 500 mL kanama veya ek uterotonik bileşiği karbetosinde %14,5, oksitosinde %14,4 idi; noninferiorite sağlandı. En az 1.000 mL kanama sonucunda noninferiorite gösterilemedi.
Önleme çalışmasıdır; aktif kanamanın tedavi çalışması değildir. Her iki ilaç körleme için soğukta tutuldu; gerçek soğuk zincir koşullarını doğrudan karşılaştırmadı.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 29949473 · DOI: 10.1056/NEJMoa1805489
02 · DİLALTI MİSOPROSTOL VE OKSİTOSİNLE PROFİLAKSİ
Prevention of postpartum haemorrhage with sublingual misoprostol or oxytocin: a double-blind randomised controlled trial.
Bellad MB; Tara D; Ganachari MS; Mallapur MD; Goudar SS; Kodkany BS; Sloan NL; Derman R · BJOG : an international journal of obstetrics and gynaecology · 2012
Çalışma türü: Çift kör randomize çalışma
Kapsam: Tek hastanede 652 gebe.
ÖZET
En az 500 mL kanama misoprostolde %3,1, kas içi oksitosinde %9,1 idi; misoprostolde yan etkiler daha sıktı. Ağır, en az 1.000 mL kanama görülmedi.
Diğer çalışmalarla farklı yönlü tek merkez sonucu; özel toz/dilaltı rejim genel kılavuz tercihinin yerine geçirilmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 22703421 · DOI: 10.1111/j.1471-0528.2012.03341.x
03 · E-MOTIVE: ERKEN TANI VE BİRLİKTE UYGULANAN İLK TEDAVİ
Randomized Trial of Early Detection and Treatment of Postpartum Hemorrhage.
Gallos I; Devall A; Martin J; Middleton L; Beeson L; Galadanci H; Alwy Al-Beity F; Qureshi Z; Hofmeyr GJ; Moran N; Fawcus S; Sheikh L; Gwako G; Osoti A; Aswat A; Mammoliti KM; Sindhu KN; Podesek M; Horne I; Timms R; Yunas I; Okore J; Singata-Madliki M; Arends E; Wakili AA; Mwampashi A; Nausheen S; Muhammad S; Latthe P; Evans C; Akter S; Forbes G; Lissauer D; Meher S; Weeks A; Shennan A; Ammerdorffer A; Williams E; Roberts T; Widmer M; Oladapo OT; Lorencatto F; Bohren MA; Miller S; Althabe F; Gülmezoglu M; Smith JM; Hemming K; Coomarasamy A · The New England journal of medicine · 2023
Çalışma türü: Hastane düzeyinde küme randomize çalışma
Kapsam: Dört ülkede 80 hastane; 210.132 vajinal doğum.
ÖZET
Ağır kanama, kanama için laparotomi veya kanamaya bağlı ölüm bileşiği müdahalede %1,6, olağan bakımda %4,3 idi. Tanı ve tedavi paketine uyum arttı.
Çok bileşenli müdahaledir; tek bir ilacın etkisi olarak yorumlanamaz. Sezaryen için doğrudan sonuç vermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 37158447 · DOI: 10.1056/NEJMoa2303966
04 · WOMAN-2: ANEMİLİ KADINLARDA KORUYUCU TRANEKSAMİK ASİT
The effect of tranexamic acid on postpartum bleeding in women with moderate and severe anaemia (WOMAN-2): an international, randomised, double-blind, placebo-controlled trial.
WOMAN-2 Trial Collaborators · Lancet (London, England) · 2024
Çalışma türü: Çift kör plasebo kontrollü randomize çalışma
Kapsam: Orta/ağır anemisi olan, vajinal doğuran 15.068 kadın.
ÖZET
Kordon klemplenmesinden sonra koruyucu TXA ile klinik kanama %7,0; plaseboda %6,6 idi. Koruyucu yarar gösterilmedi.
Kanaması başlamış hastada tedavi çalışması değildir; erken tedavi önerisini geçersiz kılmaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39461792 · DOI: 10.1016/S0140-6736(24)01749-5
Eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez. Acil belirtilerde 112 / acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.