DOĞUMSAL MUSKÜLER TORTİKOLLİS
ÖZET
Doğumsal musküler tortikollis, bebeğin boynundaki sternokleidomastoid kasın kısalığı veya gerginliğiyle ilişkili baş duruşu bozukluğudur. Baş bir yana eğilirken çene karşı tarafa dönebilir. Doğumda fark edilebileceği gibi ilk haftalarda belirginleşebilir. Sürekli aynı yöne bakma, bir taraftan beslenmede zorlanma ve başın bir bölümünde düzleşme ailelerin dikkatini çekebilir. Bazı bebeklerde kas içinde küçük sertlik hissedilir.
Her başını eğik tutan bebekte aynı neden bulunmaz. Kas kısalığı olmadan yalnız duruş tercihi olabilir; göz hareketleri, omurga ve sinir sistemiyle ilişkili başka sorunlar da değerlendirilmelidir. Özellikle aniden başlayan eğiklik veya altıncı aydan sonra ilk kez ortaya çıkan durum, doğumsal kas sorunu kabul edilmeden araştırılmalıdır.
Tipik kas bulguları olan her bebeğe rutin boyun görüntülemesi gerekmez. Kasın beklenen yerine uymayan bir kitle veya atipik seyir varsa ultrasonografi ve başka incelemeler gündeme gelebilir.
Erken değerlendirme ve fizyoterapiye yönlendirme önemlidir. Program yalnız boynu germekten ibaret değildir; simetrik hareketi geliştirme, çevreyi düzenleme ve aile eğitimi de içerir. Germe ağrısız ve nazik olmalı; bebek direniyorsa ya da solunum veya dolaşım değişikliği görülüyorsa durdurulmalıdır. Yüzüstü oyun yalnız uyanıkken ve gözetim altında yapılır; uyku sırtüstü olmalıdır.
Tedavi çocuğun yaşı, hareket kısıtlılığı ve uygulamayı tolere edebilmesine göre düzenlenir. Aileye gösterilen hareketlerin doğru yapılması ve düzenli kontroller önemlidir. Bazı çocuklarda kalıcı kas kısalığı için cerrahi gerekebilse de bu nadirdir.
Başın görünümündeki düzelme, bebeğin tüm hareket gelişiminin tamamlandığı anlamına gelmediğinden takip planı korunmalıdır.
Küçük bir randomize araştırmada iki farklı germe sıklığı kısa dönemde karşılaştırılmıştır. Daha sık uygulama bazı hareket ölçümlerinde daha iyi sonuç vermiştir; ancak bu bulgu her bebeğe aynı sayıda tekrar önerilmesi için yeterli değildir. Araştırma protokolü, bireysel güvenlik değerlendirmesi ve aileye uygulamalı eğitim yerine geçmez.
- Doğumsal musküler tortikollis
- Sternokleidomastoid
- Fizyoterapi
GENEL OKUYUCU
GENEL BAKIŞ VE KAPSAM
SCM kısalığı baş eğikliği ve karşıya dönmeyle ilişkilidir; yalnız duruş tercihi aynı şey değildir.
Boyun kısıtlılığı nedeniyle bebeğin çevresine bakması zorlaşabilir. Tedavinin çoğu cerrahi dışıdır; aileye öğretilen uygun hareketler ve bebeğin tutulma biçimindeki düzenlemeler iyileşmeye yardımcı olur. Kas dışı nedenlerde aynı programın etkili olması beklenmez.
BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM
Bir yöne bakma tercihi, beslenme güçlüğü ve başta düzleşme görülebilir.
Uzanırken veya elini ağzına götürürken sürekli aynı eli kullanma eğilimi de dikkat çekebilir. Bazı bebeklerde kasın ortasında küçük bir sertlik vardır; bu belirtiler başka durumları taklit edebildiğinden değerlendirme gerektirir.
NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?
Ani başlayan eğiklik veya geç başlangıçta çocuğu değerlendirmeye götürün; doğumsal kas sorunu varsaymayın.
Boynu sürekli aynı yöne tutmayı fark ettiğinizde çocuk hekiminize danışın. Muayenede yalnız boyun değil baş şekli, kalçalar ve ayaklar da değerlendirilerek eşlik eden ortopedik sorunlar araştırılır.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Başlangıç, beslenme yönü, uyanık yüzüstü zaman ve gelişim basamakları sorgulanır.
Önceki uygulamalar, bebeğin tedaviyi tolere edişi ve ailenin beklentileri öğrenilir. Beslenme tarafı tercihi ve hareket kullanımındaki asimetri, gündelik işlevi anlamak için değerlidir; program çocuğun yaşı ve genel sağlığıyla birlikte planlanır.
FİZİK MUAYENE
SCM, baş şekli, göz hareketleri, nörolojik durum ve kalçalar incelenir.
SCM içinde kitle olup olmadığı ve kısıtlılığın başın duruşuyla uyumu kaydedilir. Baş yukarıdan incelendiğinde oksipital düzleşmeyle aynı tarafta kulağın öne yer değiştirmesi pozisyonel deformiteyi destekleyebilir.
AYIRICI TANI
Postüral tercih kas gerginliği olmadan olabilir; göz, omurga ve merkezi sinir sistemi nedenleri dışlanmalıdır.
Görme sorunu veya üst omurga kemik anomalisi kas kısalığını taklit edebilir. Bu nedenler çocuk hekimi veya ilgili uzmanın değerlendirmesiyle ayrılmalıdır; yalnız germe programına yanıt beklemek tanıyı geciktirebilir.
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TESTLERİN SINIRLARI
Tipik olguda rutin boyun görüntülemesi gerekmez; atipik kitlede US düşünülebilir.
Muayene beklenen kas örüntüsüne uymuyorsa veya konservatif tedaviye yanıt alınmıyorsa görüntüleme yeniden düşünülür. Atipik olguda merkezi sinir sistemi MR incelemesi seçilebilir; bu, bütün bebeklere rutin MR önerisi değildir.
TEDAVİ
TEDAVİ VE GÜVENLİK
Nazik ağrısız germe, aktif simetri çalışması, çevresel düzenleme ve bakımveren eğitimi uygulanır. Direnç veya solunum/dolaşım değişikliğinde germe durdurulur.
Aile, hareketleri hekim veya fizyoterapistten uygulamalı öğrenmelidir. Oyuncağın yerini ve bebeğin uyanıkken tutulma yönünü düzenlemek aktif baş hareketini teşvik edebilir; zorlayıcı hareketin yerine geçmez.
İZLEM VE ÖNERİLER
Aktif simetri, yaşa uygun gelişim ve baş eğikliğinin kaybı değerlendirilir. Doğrudan tedavi kesildikten 3–12 ay sonra yeniden değerlendirme önerilir.
Kalıcı eğiklik veya hareket asimetrisi tekrar ortaya çıkarsa planlı kontrol beklenmeden yeniden değerlendirme yapılır. Pasif hareket açıklığının düzelmesi tek başına yeterli değildir; çocuğun bu açıklığı aktif ve simetrik kullanabilmesi de önemlidir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL UYARILAR VE SEVK
Ani başlangıç, kas dışı kitle veya uyumsuz nörolojik/göz bulgusu başka nedenler için sevk gerektirir.
Kapsamlı müdahaleden 4–6 hafta sonra asimetri çözülmeye başlamıyorsa veya altı aylık tedavide ilerleme durduysa hekim ve ilgili uzmanlarla görüşülür. Bu eşikler otomatik ameliyat kararı değildir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Congenital Muscular Torticollis ↗
Children’s Hospital of Philadelphia · Erişim: 2026-10-29
- Congenital Torticollis ↗
Royal Children’s Hospital Melbourne · Erişim: 2026-10-29
Mayıs 2020 güncellemesi; gün belirtilmemiş.
- Physical Therapy Management of Congenital Muscular Torticollis: A 2024 Evidence-Based Clinical Practice Guideline From the American Physical Therapy Association Academy of Pediatric Physical Therapy ↗
Pediatric Physical Therapy · Kaynak tarihi: 2024-10-01 · Erişim: 2026-10-29
Ekim 2024 rehberi; kanıt taraması Haziran 2023’e kadar.
- Comparison of 2 Dosages of Stretching Treatment in Infants with Congenital Muscular Torticollis: A Randomized Trial ↗
American Journal of Physical Medicine & Rehabilitation · Erişim: 2026-10-29
Mayıs 2017 sayı; kesin çevrimiçi gün doğrulanmadı.
- Congenital Muscular Torticollis (Twisted Neck) ↗
American Academy of Orthopaedic Surgeons · Erişim: 2026-10-29
- Congenital Muscular Torticollis ↗
Pediatric Orthopaedic Society of North America · Erişim: 2026-10-29
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
1 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.
01 · BEBEKLERDE İKİ GERME SIKLIĞININ KARŞILAŞTIRILMASI
Comparison of 2 Dosages of Stretching Treatment in Infants with Congenital Muscular Torticollis: A Randomized Trial
Lu He ve ark. · American Journal of Physical Medicine & Rehabilitation · 2017
Çalışma türü: Prospektif randomize karşılaştırma
Kapsam: Doğumsal musküler tortikollisli 50 bebek; iki germe sıklığı.
ÖZET
Her iki grupta çoğu ölçüm düzeldi; daha sık germe grubunda 4 ve 8 haftada baş eğikliği ve pasif hareket açıklığı daha fazla iyileşti.
Kısa dönem, küçük çalışma. Erişilen özgün özet ayrıntılı güvenlik sayıları vermiyor. Sıklık sonucu evde zorlayıcı veya standart sayılı germe talimatı değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 27820728 · DOI: 10.1097/PHM.0000000000000623
Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.