DONOVANOZİS
ÖZET
GENEL OKUYUCU
DONOVANOZİS NEDİR?
Donovanozis, Klebsiella granulomatis kaynaklı, çoğunlukla genital veya anal çevrede ülser yapan nadir enfeksiyondur. Başlangıç lezyonu ağrısız olabilir ve yavaş büyüyebilir. Tedavi edilmezse doku hasarı ve skar gelişebilir. Cinsel yolla bulaş başlıca yoldur; ancak bir kişide tanı bulunması partnerin belirtili olmasını gerektirmez.
ÜLSERDE UYARILAR VE YARDIM
Genital bölgede kalıcı yara veya kabarıklık muayene gerektirir. Kötü koku, artan ağrı veya genişleyen ülser ikincil enfeksiyon ya da ilerlemeyi düşündürebilir. Utanma nedeniyle başvuruyu ertelemeyin; hastalık tedavi edilebilir. Klinik kontrol ve antibiyotiğin tamamlanması önemlidir. Yaranın iyileşmeye başlaması tedaviyi kendi kendine kesme nedeni değildir.
KÜÇÜK AZİTROMİSİN ARAŞTIRMALARI
Pilot çalışmada yalnız 11 kişi iki azitromisin programına ayrılmıştır; ayrı kısa tedavi yayını dört olgudan oluşur. Bu çalışmalar yarar sinyali verir, fakat güncel bütün hasta gruplarında en kısa güvenli süreyi belirlemez. Küçük sayılar, kontrol tasarımı ve takip sınırları korunmalıdır. İyileşme gözlenmesi daha geç nüks olasılığını sıfırlamaz.
GÜNCEL REHBERLERİN AYRILDIĞI NOKTA
Avustralya rehberi azitromisin için farklı kısa veya haftalık programlar içerir ve uzman görüşünü önerir. Süreler CDC ile aynı değildir; rejimler karıştırılmamalıdır.
PARTNERLERE DESTEK
Partnerlerin değerlendirilmesi için cinsel sağlık ekibinden yardım alınabilir. Kimlik gizliliği korunarak bildirim desteği sunulmalıdır. Görünür genital ülserle cinsel temastan kaçınmak ve bariyer yöntemleri riski azaltır; bütün lezyon alanları korunmayabilir. Yabancı ülkedeki bildirim hükümleri Türkiye’ye otomatik aktarılmaz.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
ÖYKÜ VE MARUZİYET
Lezyonun süresi, büyüme ve kanama, seyahat/yaşanılan bölgeler, temaslar ve önceki antibiyotikler kaydedilir. Partnerde belirti yokluğu hastalığı dışlamaz. Bağışıklık durumu ve HIV dahil eşzamanlı enfeksiyonlar değerlendirilir. Öykü mahremiyet içinde alınır; lezyonun görünümü tek başına bulaş zamanı veya kimin kaynak olduğunu kanıtlamaz.
FİZİK MUAYENE
LEZYON VE KOMŞU DOKULAR
Ülserin sınırı, granülasyon dokusu, temasla kanama, skar ve çevre lenf düğümleri değerlendirilir. 2024 üç olguluk seri genital olmayan kasık yerleşiminin de olabileceğini gösterir. Lenf düğümü büyümesi farklı veya eşzamanlı hastalık olasılığını gündeme getirebilir. Tek bir tipik görünümün varlığı tüm komplikasyonları dışlamaz.
AYIRICI TANI
ENFEKSİYON VE MALİGNİTE AYRIMI
Sifiliz, şankroid, kronik herpes, LGV ve skuamöz hücreli kanser başlıca alternatiflerdir. Bazı inflamatuvar veya derin enfeksiyöz ülserler de benzer görünür. Bir enfeksiyon tanısı, maligniteyi otomatik dışlamaz. Kalıcı veya alışılmadık lezyonda doku değerlendirmesi klinik bağlama göre planlanır; tek semptom üzerinden tedavi seçilmemelidir.
TANISAL YAKLAŞIM
DONOVAN CİSİMCİKLERİ VE ÖRNEKLEME
Lezyondan alınan materyalde Donovan cisimciklerinin gösterilmesi tanısal temeldir. Doku yayması veya biyopsi kullanılabilir. Etkenin rutin kültürü güçtür; laboratuvar olanakları önceden görüşülür. Önceki tedavi ve örnekleme yeri sonuç yorumunu etkileyebilir. Histopatoloji, enfeksiyonun doğrulanmasına ek malignite kuşkusunu da değerlendirmeye yardım eder.
TEDAVİ
UZMAN EŞLİĞİNDE ANTİBİYOTİK
Azitromisin önemli seçenektir; CDC programı en az üç hafta ve tam iyileşmeye kadar tedaviyi esas alır. Gebelik, emzirme, ilaç toleransı ve eşlik eden hastalıklar rejimi değiştirir. HIV değerlendirmesi yapılır. Farklı ülkelerin süre önerileri aynı değildir; kısa araştırma programı herkes için geçerli reçete değildir.
İZLEM VE ÖNERİLER
İYİLEŞMEYE KADAR TAKİP
CDC, belirtiler ve bulgular çözülene kadar klinik takibi önerir; geç nüks olabilir. Yeni lezyon veya yanıtsızlıkta başlangıç tanısı, ilaç uyumu ve yeniden maruziyet gözden geçirilir. Tedavi planı yalnız ilk haftadaki görünümle sonlandırılmaz.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ŞÜPHELİ DEĞİŞİKLİKTE SEVK
2024 serisinde donovanozisle birlikte skuamöz hücreli kanser saptanan bir hasta vardır. Bu, her ülserin kanser olduğu anlamına gelmez; uzun süren veya şüpheli proliferatif lezyonda maligniteyi gözden kaçırmama gereğini gösterir. Böyle olguda dermatoloji, cinsel sağlık ve gerektiğinde cerrahi değerlendirme geciktirilmemelidir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Granuloma Inguinale (Donovanosis) ↗
CDC · Kaynak tarihi: 2021-07-22 · Erişim: 2026-10-26
- Donovanosis ↗
Australian STI Management Guidelines · Erişim: 2026-10-26
- Donovanosis fact sheet ↗
NSW Health · Erişim: 2026-10-26
- Donovanosis ↗
Anais Brasileiros de Dermatologia · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26
- Pilot study of azithromycin in the treatment of genital donovanosis ↗
PubMed / ilgili yayının yazarları · Kaynak tarihi: 1996 · Erişim: 2026-10-26
- [Short treatment of donovanosis with azithromycin] ↗
PubMed / ilgili yayının yazarları · Kaynak tarihi: 2004 · Erişim: 2026-10-26
- Donovanosis 2018: guideline retirement notice ↗
BASHH · Kaynak tarihi: 2023-07-09 · Erişim: 2026-10-26
- Donovanosis: Case series of a rare entity in the background of declining incidence worldwide ↗
PubMed / ilgili yayının yazarları · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
Doğrudan ilgili 2 doğrulanmış yayın seçildi; 20 sayısını doldurmak için çalışma eklenmedi. Her kayıttaki popülasyon ve sınırlılıklar korunmuştur. Özet veya metadata erişimi tam metin incelemesi olarak sunulmaz; erişim ve düzeltme ayrıntıları hazırlık kanıt dosyasındadır. Klinik onay değildir.
01 · GENİTAL DONOVANOZİSTE AZİTROMİSİN PİLOT ARAŞTIRMASI
Pilot study of azithromycin in the treatment of genital donovanosis
F J Bowden, J Mein, C Plunkett, I Bastian · Genitourin Med · 1996
Çalışma türü: İki açık rejime randomize küçük pilot çalışma
Kapsam: Histolojik olarak doğrulanmış 11 hasta; uygunluk dışı 17 ek hasta ayrı bildirilmiştir.
ÖZET
İki rejimle de klinik düzelme bildirilmiş; sonraki takipte çalışmaya alınan yaralar epitelize olmuştur.
Çok küçük örneklem, körleme ve standart tedavi karşılaştırması yok. Gebe/emzirenler dışlanmış; sonuçlar bu gruplara aktarılmaz. PubMed özeti ve yayın yöntem bilgisi incelendi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 8655160 · DOI: 10.1136/sti.72.1.17
02 · DONOVANOZİSTE KISA AZİTROMİSİN TEDAVİSİ
[Short treatment of donovanosis with azithromycin]
E Clyti ve arkadaşları · Ann Dermatol Venereol · 2004
Çalışma türü: Dört olguluk tedavi bildirimi
Kapsam: Donovanozisli dört hasta; iki farklı azitromisin yaklaşımı.
ÖZET
İki sınırlı olguda tek uygulama sonrası iyileşme bildirilmiştir.
Karşılaştırmalı etkinlik veya güvenli asgari tedavi süresi göstermez; güncel rehberin yerini alamaz. PubMed İngilizce özeti değerlendirildi; asıl makale Fransızcadır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 15235534 · DOI: 10.1016/s0151-9638(04)93640-x
Bu metin eğitim ve başvuru amacıyla hazırlanmış, yönetici ve klinik inceleme bekleyen taslaktır. Kişiye özel tanı, reçete veya acil yardımın yerine geçmez. İlaç seçimi ve uygulama ayrıntıları hekim tarafından hastanın yaşı, gebelik durumu, eşlik eden hastalıkları ve yerel olanaklarla birlikte değerlendirilmelidir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.