DRESS SENDROMU
ÖZET
DRESS, ilaçla ilişkili döküntüye kan hücresi değişiklikleri ve iç organ hasarının eşlik edebildiği ciddi bir reaksiyondur; basit ilaç döküntüsü gibi izlenmemelidir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
İlaç reaksiyonu, eozinofili ve organ tutulumu; SJS/TEN'den klinik ayrım.
HASTA VE YAKINLARI İÇİN
Yeni ilaçtan haftalar sonra ateş, yaygın kızarıklık ve yüzde şişme gelişebilir. İlacın başlandığı gün ile belirtilerin başladığı gün arasındaki süre önemlidir; ilaç bırakıldıktan sonra da kötüleşme olabilir. Antibiyotikler, bazı epilepsi ilaçları ve allopurinol bilinen tetikleyiciler arasındadır. [1]
İlaç kutuları, reçetesiz ürünler ve takviyelerle birlikte kullanılan bütün ürünlerin listesi sağlık ekibine gösterilmelidir. Şüpheli ilaç yeniden denenmemeli; güvenli alternatifler hekimle belirlenmelidir. Yalnız döküntünün sönmesi iç organ etkilerinin geçtiğini göstermez. [2]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
İLAÇ ZAMAN ÇİZELGESİ VE ORGAN BELİRTİLERİ
Son sekiz haftadaki ilaç başlangıçları, doz değişiklikleri, kesilmeler ve önceki reaksiyonlar kaydedilir. Ateş, lenf bezi büyümesi, sarılık, idrar azalması, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve güçsüzlük sorgulanır. Zaman ilişkisi tek başına nedenselliği kanıtlamaz. [2]
FİZİK MUAYENE
Yaşamsal bulgular, döküntünün yaygınlığı, yüz ödemi, mukozalar ve lenf düğümleri değerlendirilir. Karaciğer, böbrek, akciğer ve kalp tutulumu aranır. Deri görünümü ile organ hasarının şiddeti aynı olmayabilir. [1]
AYIRICI TANI
SJS/TEN belirgin deri ağrısı, epidermal ayrılma ve ağır mukozal erozyonlarla; AGEP hızlı gelişen folikül dışı püstüllerle öne çıkar. Viral enfeksiyonlar, lenfoma, hipereozinofilik sendrom ve otoimmün hastalıklar klinik bağlamda araştırılır. Basit ekzantemde önemli organ hasarı beklenmez. [2]
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE BAŞLANGIÇ TETKİKLERİ
Hemogram-diferansiyel, periferik yayma, karaciğer enzimleri, bilirubin, kreatinin, elektrolit ve idrar incelemesi yapılır. RegiSCAR; ateş, lenfadenopati, eozinofili/atipik lenfositler, döküntü özellikleri, organ tutulumu ve alternatif nedenlerin dışlanmasını birlikte puanlar. Puan 4–5 yüksek olasılıklı (probable), 6 ve üzeri kesin sınıflamayı destekler; erken normal eozinofil sayısı hastalığı dışlamaz. Biyopsi yardımcıdır, tek başına doğrulamaz. [2]
TEDAVİ
AKUT TEDAVİ VE ŞİDDETE GÖRE SEÇİM
Şüpheli ilaçlar derhal kesilir; dermatoloji, alerji ve tutulan organ uzmanları birlikte değerlendirme yapar. Erişkin konsensüsünde hafif hastalıkta çok güçlü topikal kortikosteroid, orta şiddette sistemik kortikosteroid seçeneği, ağır organ tutulumunda sistemik kortikosteroid önerilir. Azaltma hafif/orta olgularda 6 hafta–3 ay, ağır olgularda 3–6 aya yayılan klinik yanıta göre planlanır. Hızlı kesme nükse yol açabilir. Dirençte siklosporin veya diğer kurtarma tedavileri uzman merkezde değerlendirilir; rutin öz tedavi değildir. [3]
İZLEM VE ÖNERİLER
TABURCULUK SONRASI
İlk ay içinde kontrol ve ilk altı ay düzenli izlem planlanır; başlangıçta etkilenen organların testleri, tiroid işlevi ve uzun steroid kullanımının yan etkileri takip edilir. Gerektiğinde izlem uzatılır. İlaç alerji kaydı ve hastanın taşıyacağı uyarı kartı tamamlanır. [3]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL DEĞERLENDİRME
Nefes darlığı, göğüs ağrısı, bilinç değişikliği, sarılık, belirgin idrar azalması veya dolaşım bozukluğu acil hastane değerlendirmesi gerektirir. Miyokardit gibi tutulumlar döküntüye göre daha tehlikeli olabilir. [1,2]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
ÇOCUKLARDA SINIR
Çocuklarda erişkin ölçütlerinin doğrulanmışlığı sınırlıdır. EAACI, RegiSCAR kullanımını klinik değerlendirme ile önerir; 2–3 puanlı belirsiz olgular yakın izlenir. Pediatrik şiddet sınıflaması, doz ve tedavi azaltma planı erişkin algoritmasının otomatik kopyası değildir. [4]
AYIRICI DEĞERLENDİRME
Özellikler birlikte değerlendirilir; tablo tek başına tanı koydurmaz.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- DRESS syndrome ↗
Primary Care Dermatology Society · Kaynak tarihi: erişim 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Spanish Guidelines for Diagnosis, Management, Treatment, and Prevention of DRESS Syndrome ↗
Cabañas ve çalışma grubu · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26
- Management of Adult Patients With Drug Reaction With Eosinophilia and Systemic Symptoms: A Delphi-Based International Consensus. ↗
Brüggen ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
- Clinical diagnosis and management of drug reaction with eosinophilia and systemic symptoms (DRESS) in children: An EAACI position paper. ↗
Kuyucu, Blanca-Lopez, Caubet, Moral, Sousa-Pinto, Topal, Mori, Atanaskovic Markovic, Gomes · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki çalışmalar farklı klinik soruları aydınlatır; tedavi seçiminde çalışma popülasyonu ve tasarımı dikkate alınmalıdır.
01 · REGİSCAR PROSPEKTİF DRESS SERİSİ
Drug reaction with eosinophilia and systemic symptoms (DRESS): an original multisystem adverse drug reaction. Results from the prospective RegiSCAR study.
S H Kardaun, P Sekula, L Valeyrie-Allanore, Y Liss, C Y Chu, D Creamer, A Sidoroff, L Naldi, M Mockenhaupt, J C Roujeau, RegiSCAR study group · The British journal of dermatology · 2013
Çalışma türü: Çok uluslu prospektif gözlemsel çalışma
Kapsam: 201 şüpheli olgudan doğrulanan 117 olası/kesin DRESS olgusu
ÖZET
Eozinofili %95, iç organ tutulumu %91 bulundu. Akut dönemde iki ölüm vardı; ilaç başlangıcından reaksiyona medyan süre 22 gündü. Bulgular birden fazla organın değerlendirilmesini destekler.
Kayıt tabanlı gözlem tedaviler arasında nedensel karşılaştırma sağlamaz; doğrulama ölçütleri seçilmiş bir fenotip oluşturur.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 23855313 · DOI: 10.1111/bjd.12501
02 · DRESS SONRASI UZUN DÖNEM SEKELLER
Long-term sequelae of drug reaction with eosinophilia and systemic symptoms: a retrospective cohort study from Taiwan.
Yi-Chun Chen, Chia-Ying Chang, Yung-Tsu Cho, Hsien-Ching Chiu, Chia-Yu Chu · Journal of the American Academy of Dermatology · 2013
Çalışma türü: Retrospektif tek merkez kohortu
Kapsam: Tayvan’da en az bir yıllık takip kapsamında değerlendirilen 52 hasta; 43 kişi anketi tamamladı, dokuzu görüşme öncesi ölmüştü
ÖZET
Altı hastada (%11,5) uzun dönem sekel bildirildi: dört otoimmün hastalık ve iki kalıcı diyaliz gereksinimi. Akut döküntünün geçmesi uzun dönem takibi gereksiz kılmaz.
Küçük retrospektif seri; viral inceleme yapılmadı. Bu oran bütün DRESS hastalarının bireysel riskine doğrudan uygulanamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 22959230 · DOI: 10.1016/j.jaad.2012.08.009
Eğitim amaçlıdır; kişiye özel tanı, tedavi veya acil değerlendirme yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.