DSM-5 İÇİN YAPILANDIRILMIŞ KLİNİK GÖRÜŞME (SCID-5)

SCID-5, DSM-5 tanılarını değerlendirmeye yönelik yarı yapılandırılmış bir klinik görüşme ailesidir. Adında yapılandırılmış ifadesi bulunsa da uygulama, kişinin kendi kendine doldurduğu bir test değildir. DSM sınıflandırmasını ve tanı ölçütlerini bilen, klinik eğitimli bir uygulayıcı gerektirir. Klinik deneyim ve görüşme yetkinliği önemlidir; tek bir diploma adı yeterlilik güvencesi sayılmaz.

Araştırma, klinisyen ve klinik araştırma sürümleri farklı amaçlara göre düzenlenmiştir. Kişilik bozuklukları için ayrı sürümler de bulunur. Kapsanan bozukluklar, ayrıntı düzeyi ve güncel ya da yaşam boyu değerlendirme dönemleri değişebilir. Bu nedenle yalnız SCID-5 adı verilmesi, hangi tanıların hangi zaman aralığında incelendiğini açıklamaya yetmez; kullanılan sürüm açıkça belirtilmelidir.

Türkçe klinisyen sürümünün güvenirlik araştırmasına iki üniversite hastanesinden 185 kişi alınmıştır. Her görüşmede biri görüşmeci, diğeri gözlemci olan iki psikiyatrist bulunmuştur. Değerlendiriciler arası kappa katsayısı şizofrenide 0,93, bipolar bozuklukta 0,96 ve majör depresif bozuklukta 0,89’dur. Bunlar aynı görüşmedeki değerlendirici uyumunu gösterir; her hastada hatasız tanı garantisi değildir.

Başka bir araştırmada 180 katılımcı ve 12 psikiyatrist veya psikologla farklı değerlendirme yöntemleri karşılaştırılmıştır. Klinik tanı ile görüşme tanısının pozitif uyumu, ana tanı kategorilerinde yüzde 73 ile yüzde 97 arasındadır. Ortak görüşmedeki uyum, ayrı zamanlı yeniden görüşmelere göre daha yüksektir. Yöntem, uygulayıcı deneyimi ve bilgi kaynakları sonuçların yorumunu etkiler.

Tanısal görüşme, kişinin bakım sürecinin yalnız bir bölümüdür. APA erişkin değerlendirme rehberi, ayırıcı tanının, tedavisiz kalmanın risklerinin ve tedavi seçeneklerinin kişiyle konuşulmasını önerir. Tedavi tercihleri sorulur ve kararlar iş birliğiyle ele alınır. Bir tanı etiketinin kaydedilmesi, uygun tedavi ve izlem planının oluşturulduğu anlamına gelmez.

Ruhsal güçlük yaşayan kişinin yardım almak için belirli bir test talep etmesi gerekmez. NIMH, birinci basamak sağlık çalışanıyla kaygıların paylaşılabileceğini ve gerektiğinde ruh sağlığı uzmanına yönlendirme yapılabileceğini belirtir. Yaşamı tehdit eden durumda ise rutin tanı görüşmesi beklenmez; yerel acil hizmete veya en yakın acil servise başvurulur.