İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

DUBİN-JOHNSON SENDROMU

ÖZET

Dubin–Johnson sendromu, bilirubinin karaciğer hücrelerinden safraya taşınmasını etkileyen kalıtsal bir durumdur. ABCC2 genindeki değişiklikler nedeniyle bilirubin kanda birikir ve göz akları ile deride sararma oluşabilir. Sarılık çoğu kişide ergenlikte veya genç erişkinlikte fark edilir; ancak nadiren yenidoğan döneminde de başlayabilir. Aynı hastalık adı farklı yaşlardaki başvuruları kapsar.

Tipik erişkin tabloda konjuge bilirubin yükselmesi, diğer karaciğer testlerinin belirgin bozulmasıyla birlikte değildir. İdrardaki koproporfirin izomerlerinin dağılımı tanıya yardımcı olabilir. Muayene çoğunlukla hafif sarılık dışında olağandır; kaşıntı beklenen bir özellik değildir. Bu nedenle yalnız sarılık renginden tanı koymak yerine biyokimyasal örüntü ve eşlik eden bulgular değerlendirilmelidir.

Hastalık genellikle iyi huyludur ve beklenen yaşam süresini kısaltmaz. Sarılığın görünürlüğü enfeksiyon, gebelik, doğum kontrol ilaçları, açlık veya susuzlukla değişebilir. Buna karşılık giderek ağırlaşan sarılık ya da yeni karın ağrısı, önceden bilinen tanıya otomatik olarak bağlanmamalıdır; başka bir neden açısından sağlık değerlendirmesi yapılmalıdır.

Yenidoğanlarda ayırıcı tanı özellikle önemlidir. Genetik olarak doğrulanmış yirmi sekiz olgunun yirmi kontrolle karşılaştırıldığı bir çalışmada idrar koproporfirin I oranı yararlı bir belirteç olarak bulunmuştur. Ancak küçük, seçilmiş bir gruptaki çok yüksek tanısal performans, testin bütün bebeklerde hatasız olduğu anlamına gelmez; sonuçlar klinik incelemenin yerine geçmez.

Güncel çocukluk çağı araştırmaları ABCC2 varyantlarının çeşitliliğini göstermektedir. Altı çocuğu içeren bir çalışmada yeni varyantlar tanımlanmış ve genetik bulgularla hastalık şiddeti arasındaki ilişkinin basit olmadığı vurgulanmıştır. Bu gözlemler genetik danışmanlığa katkı sağlar; önerilen model, tek başına bir çocuğun gelecekteki klinik seyrini kesin olarak öngören doğrulanmış bir araç değildir.

Tanının doğru konması gereksiz tedavi ve girişimlerin önlenmesini sağlar. Dubin–Johnson sendromunun kendisinin karaciğerde fibrozis veya siroza ilerlemesi beklenmez. Hasta ve aileye bu iyi seyir açıklanmalı; tanı kesinleşmeden veya atipik belirtiler göz ardı edilerek aynı güvence verilmemelidir.

ANAHTAR KELİMELER
  • Dubin–Johnson sendromu
  • ABCC2
  • konjuge hiperbilirubinemi
  • koproporfirin I
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Dubin–Johnson sendromu, ABCC2 ile ilişkili kalıtsal bilirubin taşıma bozukluğudur. Bilirubinin karaciğer hücresinden safraya aktarımı aksar; çoğu kişide sarılık dışında önemli bulgu bulunmaz.

Kaynaklar:[1]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Göz aklarında ve deride hafif sararma temel bulgudur. Daha az sıklıkla güçsüzlük, hafif karın ağrısı, bulantı veya kusma görülebilir. Başlangıç çoğunlukla ergenlik ya da genç erişkinliktedir.

Kaynaklar:[1]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Sarılık giderek artıyorsa veya karın ağrısı gibi yeni yakınmalar eşlik ediyorsa yeniden değerlendirme gerekir. Bilinen tanı, başka bir hastalığın gelişmesini engellemez.

Kaynaklar:[2]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Önceki sarılık dönemleri, aile öyküsü ve gebelik ilişkisi sorgulanır. Enfeksiyon, doğum kontrol ilaçları, açlık, susuzluk ve yorgunluk sarılığı belirginleştirebilir. Yeni ilaçların zaman ilişkisi kaydedilir.

Kaynaklar:[2]

FİZİK MUAYENE

Tipik erişkin olguda muayene hafif ikter dışında olağan olabilir. Hepatomegali nadirdir; kaşıntı tipik özellik değildir. Beklenmeyen bulguların başka nedenleri araştırılmalıdır.

Kaynaklar:[3]

AYIRICI TANI

Önce bilirubinin direkt ve indirekt bileşenleri ayrılır. Direkt ağırlıklı yükselmede kolestaz, viral hastalık, ilaç ve alkol etkileri dışlanmadan kalıtsal sendrom tanısı konmamalıdır.

Rotor sendromunda hücreye geri alım taşıyıcıları etkilenir; Dubin–Johnson’daki kanaliküler MRP2 kusurundan farklıdır.

Kaynaklar:[6][5]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Tipik olguda konjuge bilirubin yüksekken aminotransferazlar, alkalen fosfataz, albümin ve protrombin zamanı olağandır. İdrar koproporfirin toplamı normal olabilir; izomer I oranının yüzde seksenin üzerinde olması güçlü ipucudur.

Erken başlangıç, atipik tablo veya tanı belirsizliğinde ABCC2 incelemesi doğrulamaya yardımcı olur.

Karaciğer biyopsisi rutin tanı yöntemi değildir; başka hastalık kuşkusunda uzman kararıyla değerlendirilir.

Kaynaklar:[3][5][6]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Doğrulanmış tipik hastalık için özgül tedavi gerekmez. Hastaya beklenen iyi seyir açıklanır; gereksiz tedaviden kaçınılır.

Yeni ilaç başlanırken taşıyıcı işlev bozukluğunun ilaç düzeylerini etkileyebileceği dikkate alınarak mevcut tedaviler gözden geçirilir.

Kaynaklar:[4][5]

İZLEM VE ÖNERİLER

Dubin–Johnson sendromu tek başına fibrozis, siroz veya karaciğer yetmezliğine ilerleyen bir hastalık değildir. Doğru tanı, gereksiz tekrar incelemelerini ve izlemi azaltır. Yeni bulgular ise ayrıca değerlendirilir.

Kaynaklar:[4]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

İki-dört haftalık bebekte direkt veya konjuge bilirubin en az 1 mg/dL ise acil çocuk gastroenterolojisi görüşü gerekir. Biliyer atrezi gibi zaman duyarlı nedenler dışlanmadan iyi huylu kalıtsal sarılık varsayılmamalıdır.

Kaynaklar:[7]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Dubin-Johnson syndrome ↗

    MedlinePlus Genetics · Erişim: 2026-10-28

  2. Dubin-Johnson syndrome ↗

    MedlinePlus Medical Encyclopedia · Kaynak tarihi: 2024-07-15 · Erişim: 2026-10-28

  3. Dubin-Johnson Syndrome ↗

    StatPearls · Kaynak tarihi: 2023-07-10 · Erişim: 2026-10-28

  4. Dubin-Johnson syndrome ↗

    Orphanet · Erişim: 2026-10-28

  5. Dubin-Johnson and Rotor Syndromes: A Review and Update of Pathophysiological Mechanisms ↗

    Journal of Clinical and Translational Hepatology · Kaynak tarihi: 2026-04-09 · Erişim: 2026-10-28

  6. Expert Consensus on the Diagnosis and Management of Inherited Hyperbilirubinemia (2025) ↗

    Journal of Clinical and Translational Hepatology · Kaynak tarihi: 2025-12-26 · Erişim: 2026-10-28

  7. Guidance for the Primary Care Provider in Identifying Infants With Biliary Atresia by 2–4 Weeks of Life: Clinical Report ↗

    Pediatrics · Kaynak tarihi: 2025-02-18 · Erişim: 2026-10-28

  8. Urinary coproporphyrins as a diagnostic biomarker of Dubin-Johnson syndrome in neonates: A diagnostic pathway is proposed ↗

    Saudi Journal of Gastroenterology · Erişim: 2026-10-28

  9. ABCC2 mutation spectrum and phenotypic diversity in pediatric Dubin-Johnson syndrome: a chinese cohort analysis ↗

    Clinics and Research in Hepatology and Gastroenterology · Kaynak tarihi: 2026-05-14 · Erişim: 2026-10-28

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · YENİDOĞAN DUBİN–JOHNSON SENDROMUNDA İDRAR KOPROPORFİRİNİ

Urinary coproporphyrins as a diagnostic biomarker of Dubin-Johnson syndrome in neonates: A diagnostic pathway is proposed

Abdulrahman Al-Hussaini ve ark. · Saudi Journal of Gastroenterology · 2023

Çalışma türü: Retrospektif olgu-kontrol çalışması

Kapsam: 28 genetik doğrulanmış olgu ve 20 diğer neonatal kolestaz kontrolü.

ÖZET

İzomer I oranının yüzde seksenin üzerinde olması bu örneklemde yüzde yüz duyarlılık ve özgüllük gösterdi.

Seçilmiş küçük grup; dış doğrulama gerekir. Normal ALT tek başına tanı değildir. Özgün yöntem ve sonuçlar incelendi.

02 · ÇOCUKLARDA ABCC2 VARYANTLARI VE KLİNİK ÇEŞİTLİLİK

ABCC2 mutation spectrum and phenotypic diversity in pediatric Dubin-Johnson syndrome: a chinese cohort analysis

Meifen Wang ve ark. · Clinics and Research in Hepatology and Gastroenterology · 2026

Çalışma türü: Tek merkezli, altı çocuğu içeren kohort

Kapsam: 2018–2021 arasında tanılanan altı çocuk.

ÖZET

On iki patojenik allel içinde üç yeni varyant bildirildi; genotip-fenotip ilişkisi karmaşıktı.

Küçük keşif çalışması; önerilen birleşik yük modeli bağımsız doğrulanmış prognostik skor değildir. Özgün özet yöntem ve sonuçları okundu.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.