DUPUYTREN KONTRAKTÜRÜ

GENEL BAKIŞ VE BELİRTİLER

Dupuytren kontraktürü, avuç içindeki cilt altı dokunun kalınlaşıp kısalmasıyla bir veya birkaç parmağın avuca doğru çekilmesidir. Genellikle yüzük ve küçük parmak etkilenir; iki elde bulunabilir. Başlangıçta avuç içinde sert nodüller, çukurluklar veya kabarık bantlar fark edilir. Çoğunlukla aylar ve yıllar içinde ilerler. Ağrı belirgin olmayabilir; asıl sorun parmağın açılmasının ve elin günlük kullanımının giderek kısıtlanmasıdır. [1]

Elin düz bir yüzeye bütünüyle yerleştirilememesi veya giyinme, yıkanma ve nesne tutma gibi işlerde zorluk değerlendirme nedenidir. Ancak her avuç içi kitle Dupuytren değildir. Ganglion, nasır ve hareket sırasında takılan tetik parmak benzer şikâyet oluşturabilir. Bu nedenle nodülün yeri ve parmak hareketinin niteliği muayeneyle değerlendirilir. Kendi kendine bastırarak veya keserek düzeltilmeye çalışılmaz. [1]

Erken dönemde tedavi gerekmeyebilir. İşlev belirgin etkilenmişse uzman seçenekleri açıklar. Girişim parmağı daha düz hale getirebilir, fakat tam düzleşme, eski kuvvet ve esnekliğin bütünüyle dönmesi garanti değildir. Hastalık ileride tekrar edebilir. Tedavi kararında yalnız görünüm değil, kişinin elini kullanırken yaşadığı güçlük önemlidir. [1]

NEDENLER VE DOĞAL SEYİR

British Society for Surgery of the Hand, hastalığın nedeninin tam bilinmediğini ve ailesel yatkınlık bulunabildiğini belirtir. Orta ve ileri yaşta, erkeklerde daha sık görülür. Diyabet, sigara ve yoğun alkol kullanımıyla ilişki olabilir; bunların hiçbirine sahip olmayan kişiler de etkilenebilir. El işi yapmanın doğrudan neden olduğu gösterilmiş değildir. Hastalık nedeniyle kişinin işi veya yaşam tarzı suçlanmamalıdır. [2]

Nodüller başlangıçta basmakla hassas olabilir; zaman içinde hassasiyet azalabilir. Bazılarında kordonlar gelişip parmağın açılmasını engellerken her nodül aynı hızla ilerlemez. Ayak tabanında benzer nodüller veya parmak eklemlerinin sırtında kalınlaşmalar eşlik edebilir. Bunlar görüşmede bildirilir. Hastalığın gidişi düzenli izlem ve işlev değerlendirmesiyle anlaşılır; tek bir fotoğraf ilerlemeyi tam açıklamaz. [2]

Cerrahi hastalığı bütünüyle ortadan kaldırmaz; kısıtlayıcı dokunun etkisini azaltmayı hedefler. Aynı parmakta veya başka bir bölgede yeniden gelişme olabilir. Bu nedenle “kesin ve kalıcı tedavi” sözü gerçekçi değildir. Hangi parmakların ve eklemlerin etkilendiği, önceki girişimler ve günlük kullanım gereksinimi seçeneklerin karşılaştırılmasına yardım eder. [2]

TEDAVİ SEÇENEKLERİ VE GÜVENLİK

Uzman, kordonu serbestleştiren yöntemler veya hastalıklı dokunun çıkarıldığı cerrahiyi değerlendirebilir. Bazı ülkelerde enzim enjeksiyonu seçenekler arasındadır; yerel erişilebilirlik ve uygunluk ayrıca doğrulanmalıdır. Daha küçük girişim ile daha kapsamlı cerrahi arasında iyileşme süresi ve tekrarlama olasılığı açısından farklılıklar vardır. Seçim kişinin kontraktürüne, genel sağlığına ve beklentisine göre yapılır. Bu metin iğne uygulaması veya cerrahi basamak anlatmaz. [3]

Parmağı zorla germenin hastalığın ilerlemesini önlediği gösterilmemiştir ve yaralanmaya yol açabilir. Atel de herkes için ilerlemeyi durduran çözüm değildir. Girişim sonrasında el terapisi, yara bakımı ve bazen özel atel gerekebilir. Ağrı, sertlik, enfeksiyon, duyu kaybı ve sinir veya damar etkilenmesi olası komplikasyonlardır. Yeni belirgin dolaşım veya duyu sorunu tedavi ekibince hızla değerlendirilmelidir. [3]

İZLEM VE ORTAK KARAR

Takipte parmağın ne kadar açıldığı kadar bükülmesi, kavrama ve işlev de değerlendirilir. İşe dönüş planı yapılan işleme ve el kullanımına göre değişir. Kontrole giderken yapılamayan günlük işleri somut örneklerle anlatmak yararlıdır. Yeniden kontraktür gelişirse önceki tedavinin ayrıntıları yeni kararı etkiler. Elin daha kullanışlı hale gelmesi önemli bir kazanımdır; her hastada tamamen normal görünüm hedeflenmeyebilir. [3]

Bazı kişilerde yalnız bir nodül uzun süre değişmeden kalabilir. Bu nedenle ilerleme hakkında kişiden bağımsız kesin tahmin yapmak uygun değildir. Takibin sıklığı ve girişim zamanı, elin işlevindeki değişikliklerle birlikte değerlendirilir. [2]

AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.