DUYGUDURUM DÜZENLEYEMEME BOZUKLUĞU

Duygudurum düzenleyememe bozukluğu, çocuk ve ergenlerde süreğen belirgin irritabilite ile sık ve ağır öfke patlamalarının bir arada bulunduğu bir ruhsal bozukluktur. Yakınmalar yalnız geçici bir kötü ruh hali değildir; evde, okulda ve akran ilişkilerinde önemli güçlükler yaratabilir. Patlamalar arasında da kızgın veya kolay öfkelenen duygudurum sürer. Zamanla patlamalar azalırken depresyon veya kaygı belirtileri daha görünür hale gelebilir.

Tanısal değerlendirmede patlamaların haftada en az üç kez olması, yaşa ve duruma göre aşırı görünmesi ve belirtilerin en az bir yıldır sürmesi önem taşır. Başlangıç on yaşından önce olmalıdır ve çocuk en az altı yaşında olmalıdır. Birden fazla ortamda işlev etkilenmesi aranır. Her öfke nöbeti bu bozukluğu göstermez; zaman çizgisi ve günlük yaşamdaki etkiler birlikte incelenir.

Tanı çocukluk ve ergenlik kapsamında değerlendirilir; altı ile on sekiz yaş arasındaki kişiler için kullanılır. Bir kan testi veya fizik muayene bulgusu tanıyı tek başına doğrulamaz. Klinisyen anne-baba ve öğretmenlerden davranış öyküsü alır; patlamaların yoğunluğunu, süresini ve ortamlarını sorar. Depresyon, kaygı ve travma sonrası stres gibi alternatif açıklamalar değerlendirilir. Kısa bir kontrol listesi ayrıntılı görüşmenin yerini almaz.

Duygusal patlamalar tek başına ayrı bir tanı değildir; iletişim güçlükleri, gelişimsel özellikler veya başka ruhsal sorunlarla da ilişkili olabilir. Değerlendirmede çocuğun kendi anlatımı, aile ve okul gözlemleri, aile öyküsü, tıbbi nedenler ve ilaç etkileri birlikte ele alınır. Tedavi altta yatan soruna ve çocuğun güçlü yönlerine göre uyarlanır; dışarıdan benzer görünen davranışlar her çocukta aynı yaklaşımı gerektirmez.

Çocuklara uyarlanmış diyalektik davranış terapisini inceleyen küçük randomize araştırmada, yedi ile on iki yaş arasındaki kırk üç çocuk terapi veya rutin bakım grubuna ayrılmıştır. Terapi grubunda olumlu yanıt ve katılım daha yüksek bulunmuştur. Ancak rutin bakım kolunda çalışmadan ayrılma daha fazladır ve araştırma ön etkinlik ile uygulanabilirliği değerlendirmiştir. Bu nedenle sonuçlar tüm çocuklar için kesin başarı garantisi olarak sunulamaz.