EDİNİLMİŞ HEMOFİLİ A
ÖZET
Edinilmiş hemofili A, bağışıklık sisteminin faktör VIII’e karşı geliştirdiği otoantikorların yol açtığı kanama bozukluğudur. Kalıtsal hemofiliyle aynı değildir; kadınlarda ve erkeklerde ortaya çıkabilir. Beklenmedik geniş morluklar görülmesi, bu hastalığın değerlendirilmesini gerektiren önemli bir uyarı olabilir.
İleri yaşta veya doğum sonrası dönemde başlayan deri altı, kas, mukoza ya da iç organ kanamaları tanısal kuşkuyu artırır. Hastalığın geç tanınması kadar tedaviye bağlı enfeksiyon da ciddi zarar verebilir. Akut kanamayı durdurmak, yeni kanamaları önlemek ve inhibitörü ortadan kaldırmak birbiriyle ilişkili fakat ayrı hedeflerdir.
Açıklanamayan aPTT uzaması tek başına tanı değildir. Antikoagülan etkisi, lupus antikoagülanı ve faktör eksiklikleri ayırt edilir; FVIII aktivitesi ile inhibitör incelemesi tanıyı destekler. Karışım testi tek başına doğrulama veya dışlama için yeterli değildir. Girişim öncesinde rastlanan açıklanamayan uzama, kanama henüz başlamamış olsa bile araştırılmalıdır.
Klinik açıdan önemli akut kanamada uzman merkezde hızlı hemostatik tedavi gerekir. İlaç seçimi kanamanın yeri, tromboz riski ve izlem olanaklarına göre yapılır. Emicizumab kanamayı önlemeye yönelik bir seçenek olabilir; ancak akut kurtarma ilacı değildir ve FVIII inhibitörünü ortadan kaldırmaz. Bu ayrım tedavi planında açık tutulmalıdır.
Emicizumab kullanılıyorsa aPTT temelli testler yanıltıcı olabilir; endojen FVIII ve inhibitör izlemi uygun sığır reaktifli kromojenik yöntemlerle yapılır. MASAC önerisi, bu tedavi altında gelişen kanamada trombotik mikroanjiyopati ve tromboemboli riski nedeniyle aPCC’den kaçınılmasıdır. ABD’deki endikasyon dışı öneriler Türkiye ruhsatı veya kişisel tedavi reçetesi sayılmaz.
İmmün baskılama sırasında enfeksiyon, sepsis ve diğer toksisiteler düzenli değerlendirilir. Özellikle kırılgan hastada inhibitörü hızla azaltma hedefi tedavinin zararlarıyla dengelenir. Remisyon sonrasında da izlem sürdürülmelidir; yeniden kanama inhibitörün geri dönmesini düşündürebilir. Klinik ekip, laboratuvar ve hemofili merkezi arasındaki iletişim tanıdan uzun dönem takibe kadar önemlidir.
- faktör VIII inhibitörü
- aPTT
- kanama kontrolü
- emicizumab
- immün baskılama
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU: KALITSAL HEMOFİLİDEN FARKLIDIR
Bu hastalıkta bağışıklık sistemi pıhtılaşmaya yardım eden faktör VIII’in çalışmasını engeller. Aileden geçen hemofiliyle aynı değildir; kadınlarda ve erkeklerde görülebilir. Beklenmedik büyük morluklar, kas ağrısı veya hareket kısıtlılığı ilk işaret olabilir. Tanı ve tedavi hemofili konusunda deneyimli ekip gerektirir.
GENEL OKUYUCU: YENİ KANAMAYI BEKLETMEYİN
Siyah katranımsı dışkı, idrarda kan, bayılacak gibi olma, şiddetli baş ağrısı veya ağrılı şişlik yeni kanamayı düşündürebilir. Hemen tıbbi yardım alın; ağır belirtilerde acile başvurun. Morlukların tekrar başlamasını da izleyen ekibe bildirin.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
PROFESYONEL: YENİ KANAMA ÖRÜNTÜSÜNÜ TANIYIN
Başlangıç, kendiliğinden gelişen veya girişim sonrası kanama, önceki kişisel/ailevi kanama öyküsü sorgulanır. Eşlik eden otoimmün hastalık, malignite, enfeksiyon ve ilaç ilişkisi değerlendirilir; kanama yokken tanı konması da mümkündür.
İleri yaş ve doğum sonrası dönem tanısal kuşkuyu artırır. Antikoagülan kullanımı ve örnekleme sorunları laboratuvar değerlendirmesinde dışlanmadan uzamış aPTT doğrudan inhibitöre bağlanmaz.
FİZİK MUAYENE
PROFESYONEL: KANAMA YERİNİ VE DEĞİŞİMİNİ İZLEYİN
Yaşamsal bulgular, kanama bölgesi ve yeni ekimozlar düzenli değerlendirilir. Ağrı, şişlik ve hareket kaybının değişimi kaydedilir; hemogram ve gerekli görüntüleme ile birlikte yorumlanır. Gereksiz travmatik girişimler azaltılır; damar erişimi gerekiyorsa deneyimli ekip ve hemostatik plan gerekir.
AYIRICI TANI
PROFESYONEL: UZAMIŞ APTT TEK BAŞINA TANI DEĞİLDİR
Heparin/diğer antikoagülan etkisi, lupus antikoagülanı ve faktör eksiklikleri ayırt edilir. Düşük FVIII; kalıtsal hemofili A, von Willebrand hastalığı veya edinilmiş von Willebrand sendromunda da görülebilir. Lupus antikoagülanının varlığı edinilmiş hemofili A’yı dışlamaz.
TANISAL YAKLAŞIM
PROFESYONEL: FVIII VE İNHİBİTÖRÜ DOĞRULAYIN
FVIII aktivitesi ve Bethesda/Nijmegen veya uygun anti-FVIII testi tanıyı doğrular. Karışım testi hemen ve inkübasyon sonrası değerlendirilebilir; tek başına hastalığı doğrulamaz veya dışlamaz. Spesifik faktör incelemesi geciktirilmez.
TEDAVİ
PROFESYONEL: KLİNİK AÇIDAN ÖNEMLİ KANAMAYI KONTROL EDİN
Akut hemostazda rFVIIa, aPCC veya rekombinant porcin FVIII seçenekleri uzman merkezde değerlendirilir. Seçim kanama yeri, tromboz riski, erişim ve izlem kapasitesine bağlıdır. Emicizumab akut kurtarma tedavisi değildir ve inhibitörü ortadan kaldırmaz.
PROFESYONEL: PROFİLAKSİ VE LABORATUVAR TUZAKLARI
MASAC292, ABD’de endikasyon dışı kullanım çerçevesinde emicizumab profilaksisinin tanıdan itibaren değerlendirilmesini önerir; bu Türkiye ruhsat beyanı değildir. Emicizumab altında ara kanamada rFVIIa veya porcin FVIII kullanımı önerilir; trombotik mikroanjiyopati/tromboemboli riski nedeniyle aPCC’den kaçınılır.
Emicizumab aPTT temelli testleri etkiler. Endojen FVIII ve inhibitör izlemi için sığır reaktifli kromojenik yöntem gerekir; normalleşmiş aPTT tek başına remisyon değildir. Gebelik ve emzirmede güvenlilik verisinin yetersizliği ayrıca değerlendirilir.
PROFESYONEL: İMMÜN BASKILAMAYI BİREYSELLEŞTİRİN
Kortikosteroid, rituksimab veya sitotoksik kombinasyon kararı FVIII, inhibitör düzeyi ve kırılganlığa göre verilir. Sitotoksik ilaçlar gebelik/emzirmede kullanılmaz.
Enfeksiyon/sepsis, hiperglisemi ve diğer tedavi toksisiteleri izlenir; ağır enfeksiyon veya yan etkide immün baskılama planı yeniden değerlendirilir. Kanama riski ile tedavi zararları dengelenir.
İZLEM VE ÖNERİLER
PROFESYONEL: REMİSYON SONRASINDA DA TAKİP
Tam remisyondan sonra FVIII ilk altı ay aylık, on ikinci aya kadar iki–üç ayda bir, ikinci yıl ve sonrasında mümkünse altı ayda bir izlenir. Yeni kanama nüks açısından araştırılır.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
PROFESYONEL: UZMAN DESTEĞİNİ GECİKTİRMEYİN
Klinik açıdan önemli kanamada inhibitör titresi veya FVIII düzeyi tedaviyi geciktirme gerekçesi değildir. Girişim öncesi açıklanamayan aPTT uzaması araştırılır; cerrahi ve biyopsi uzman hemostaz planıyla yürütülür.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- International recommendations on the diagnosis and treatment of acquired hemophilia A ↗
Haematologica · Kaynak tarihi: 2020-07-01 · Erişim: 2026-10-27
- Information for people diagnosed with acquired haemophilia A ↗
Takeda UK; hosted by The Haemophilia Society · Erişim: 2026-10-27
Hasta kitapçığı: Şubat 2026; kesin gün belirtilmiyor.
- Principles of care for acquired hemophilia ↗
European Journal of Haematology · Erişim: 2026-10-27
Yayıncı ilk yayın 1 Şubat, PubMed çevrimiçi 18 Mart 2021 gösteriyor; sayı Haziran 2021.
- Acquired hemophilia A: an updated narrative review ↗
Thrombosis Journal · Kaynak tarihi: 2026-09-04 · Erişim: 2026-10-27
Erken erişim sürümü; tam klinik metin değil, erişilen özet kullanıldı.
- MASAC Document292: off-label emicizumab for acquired hemophilia A ↗
National Bleeding Disorders Foundation · Kaynak tarihi: 2025-07-10 · Erişim: 2026-10-27
- Sustained survival benefit of emicizumab and postponed immunosuppression in acquired hemophilia A ↗
Blood Advances · Kaynak tarihi: 2025-11-25 · Erişim: 2026-10-27
İlk çevrimiçi 12 Ağustos; sayı tarihi 25 Kasım 2025.
- Management of Breakthrough Bleeding During Emicizumab Prophylaxis in Acquired Haemophilia A: Data From the GTH-AHA-EMI Study ↗
Haemophilia · Kaynak tarihi: 2026-06-15 · Erişim: 2026-10-27
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
Konuya doğrudan katkısı olan yayınlar seçildi; yirmi yayın kotası uygulanmadı. Sistematik tarama veya klinik onay değildir.
01 · EMİCİZUMAB VE ERTELENEN İMMÜN BASKILAMANIN İKİ YILLIK İZLEMİ
Sustained survival benefit of emicizumab and postponed immunosuppression in acquired hemophilia A
Inga M Schimansky, Christiane Dobbelstein, Robert Klamroth ve çalışma grubu · Blood Advances · 2025
Çalışma türü: İki yıllık izlem ve eğilim skoru eşleştirilmiş tarihsel karşılaştırma.
Kapsam: 47 GTH-AHA-EMI katılımcısı; 101 kişilik tarihsel kohortla karşılaştırma.
ÖZET
Eşleştirilmiş iki yıllık sağkalım %82’ye karşı %63 idi; tam remisyona tahmini süre ertelenmiş immün baskılamada daha uzundu.
Randomize değil; dönem, bakım ve seçilim farklılıkları kalabilir. Emicizumabın tek başına nedensel üstünlüğü veya her hastada immün baskılamanın ertelenmesi kanıtlanmaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40795229 · DOI: 10.1182/bloodadvances.2025017144
02 · EMİCİZUMAB PROFİLAKSİSİ SIRASINDA GELİŞEN KANAMALARIN YÖNETİMİ
Management of Breakthrough Bleeding During Emicizumab Prophylaxis in Acquired Haemophilia A: Data From the GTH-AHA-EMI Study
Halet Türkantoz, Christiane Dobbelstein, Richard Greil ve çalışma grubu · Haemophilia · 2026
Çalışma türü: Faz 2 kohortunun post hoc analizi; ek bilgiler geriye dönük toplandı.
Kapsam: Aynı 47 erişkinden oluşan GTH-AHA-EMI kohortunda 14 hastanın 22 yeni kanaması.
ÖZET
Dokuz kanama majör sınıftaydı; 20 olay tedavi gerektirdi. İki hastada kalıcı zarar, bir hastada retroperitoneal kanamaya bağlı ölüm bildirildi.
Bağımsız yeni kohort değildir. Yüksek trombotik riskli bazı hastalar dışlanmıştır; bildirilen güvenlilik tüm hastalara genellenmez. Profilaksi ciddi ara kanamayı sıfırlamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 42290320 · DOI: 10.1111/hae.70339
Eğitim amaçlı, hekim incelemesini bekleyen taslaktır; kişisel tanı ve tedavinin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.