EKSTRAKORPOREAL FOTOFEREZ

Ekstrakorporeal fotoferez, kandaki belirli hücrelerin vücut dışında ilaç ve ultraviyole A ışığıyla işlenip geri verilmesidir. Hücreden zengin bölüm ayrılır, metoksalenle karıştırılır ve ışığa maruz bırakılır. Bu, deriye uygulanan sıradan bir ışık tedavisi değildir. İşlem özel bir cihaz, eğitim ve kontrollü uygulama ortamı gerektirir.

Yöntem bağışıklık yanıtını değiştirmeyi amaçlayan hücresel bir tedavidir. Seçilmiş kutanöz T hücreli lenfoma ve nakil sonrası graft-versus-host hastalığı gibi durumlarda değerlendirilir. Hangi hastaya uygun olduğu, hastalığın özelliklerine ve önceki tedavilere bağlıdır. Seans sıklığı ve süresi her hastalıkta aynı değildir; yanıt ve eşzamanlı tedaviler düzenli olarak yeniden ele alınır.

Klinik kullanımla ürünün ruhsat kapsamı birbirine karıştırılmamalıdır. ABD UVADEX etiketi, başka tedavilere yanıt vermeyen kutanöz T hücreli lenfomanın deri bulgularının hafifletilmesini kapsar. Bu bilgi Türkiye’deki ruhsatın yerine geçmez. Uygun endikasyon ve uygulama, yerel düzenlemeler ile uzman değerlendirmesine göre belirlenir.

Kronik graft-versus-host hastalığında yapılan Flowers araştırmasının 95 kişilik değerlendirmesinde, on ikinci haftadaki temel deri skoru değişimi bakımından anlamlı üstünlük gösterilmemiştir. Bazı başka sonuçlar fotoferez lehine bulunmuştur. Bu ayrım önemlidir: olumlu bir ikincil bulgu, çalışmanın temel hedefinin de başarıldığı anlamına gelmez.

Önleme ile mevcut hastalığı tedavi etme de ayrı sorulardır. Ali ve arkadaşlarının 157 kişilik randomize araştırması, nakilden sonra hastalık gelişmesini önlemek için eklenen fotoferezi değerlendirmiştir. Başlangıçtaki gruplara göre yapılan analizde koruyucu yarar gösterilememiştir. Bu sonuç, her kullanım alanına ilişkin tek başına olumlu veya olumsuz hüküm vermez.

Tedavi yanıtı yalnız bir seansın ardından verilen genel izlenimle ölçülmez. Organ bulguları, yaşam kalitesi ve kullanılan diğer tedaviler birlikte izlenir. Yanıt alınmaması veya ilerleme durumunda plan yeniden değerlendirilir. Amaç, yararı olmayan uygulamanın gereksiz sürdürülmesini önlemek ve hastaya uygun seçeneği belirlemektir.