İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

EKSTRAUTERİN YUMUŞAK DOKU LEİOMYOSARKOMU

ÖZET

Ekstrauterin yumuşak doku leiomyosarkomu, rahim dışındaki düz kas farklılaşması gösteren kötü huylu tümörleri kapsar. Kol, bacak, gövde veya karın arkasındaki retroperitoneal bölgede gelişebilir. Uterin leiomyosarkom ayrı bir anatomik gruptur ve bu maddenin odağı değildir. Hastalık çoğunlukla erişkinlerde görülse de yalnız belirli bir yaşa özgü değildir. Yerleşim, değerlendirme ve tedavi kararlarını önemli ölçüde değiştirir.

Başlangıçta belirti bulunmayabilir. Büyüyen tümör ağrı, deri altında kitle, istemsiz kilo kaybı, bulantı veya kusmaya neden olabilir; yakınmalar bulunduğu yere göre farklılaşır. Görüntüleme tümörün yerini, büyüklüğünü ve olası yayılımını araştırır. Ancak görüntü tek başına güvenilir biçimde tümör türünü belirlemeyebilir. Kesin sınıflama için alınan doku örneğinin patolog tarafından incelenmesi gerekir; doğru tanı uygun tedavinin temelidir.

Tanısal yaklaşımda deneyimli sarkom patoloğunun değerlendirmesi değerlidir. Birçok yumuşak doku kitlesinde görüntüleme eşliğinde kor iğne biyopsisi kullanılabilir. Derece, hücrelerin mikroskobik görünümünden belirlenir; kullanılan derecelendirme yaklaşımı tümörün yerleşimine göre değişebilir. Ameliyatın kapsamı da anatomiktir: retroperitoneal tümörde komşu organlar, ana toplardamar kökenli tümörde damar onarımı gündeme gelebilir. Bu nedenle tüm hastalara aynı operasyon tarif edilemez.

Yerel hastalıkta tam cerrahi çıkarım temel yaklaşımdır. Radyoterapi ve ameliyat çevresinde ilaç tedavisi kararı hastalığın anatomik yerine ve risklerine göre verilmelidir. Güncel uluslararası uzlaşı, perioperatif kemoterapi ve ileri hastalıkta ilaçların en uygun sıralaması konusunda belirsizliklerin sürdüğünü vurgular. Moleküler farklılıkların bulunması, her hastada rutin bir hedefli tedavinin hazır olduğu anlamına gelmez. Kararların çok disiplinli sarkom ekibinde ele alınması gerekir.

İleri hastalıkta doksorubisin temelli tedaviler kullanılabilir; doksorubisin ile trabektedin birleşimi ve uygun hastada devam tedavisi önemli bir seçenektir. Bununla birlikte daha yoğun yaklaşım daha fazla toksisite taşır. İşlevsel durumu ve organ rezervi sınırlı kişide aynı plan uygun olmayabilir. Sistemik tedavi, gerektiğinde seçilmiş metastazlara yönelik yerel tedavilerle birlikte değerlendirilir; araştırma sonuçları kişisel yarar garantisi değildir.

Kaynaklar:[2][1][3][4][5]
ANAHTAR KELİMELER
  • ekstrauterin leiomyosarkom
  • retroperitoneum
  • kor biyopsi
  • doksorubisin
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Düz kas kökenli malignite; burada rahim dışı yumuşak doku grubu ele alınır.

Kaynaklar:[2]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Kitle, ağrı, kilo kaybı veya karın yerleşiminde bulantı-kusma olabilir.

Kaynaklar:[1]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Yeni belirti veya tedavi alanında değişiklik olduğunda kontrol gününü beklemeden klinik ekiple görüşün.

Kaynaklar:[2]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Başlangıç ve değişim, önceki kanser/tedaviler ve aile hastalıkları sorgulanır.

Kaynaklar:[3]

FİZİK MUAYENE

Kitlenin yeri ve büyüklüğü gözlem ve palpasyonla değerlendirilir.

Kaynaklar:[2]

AYIRICI TANI

Deri yerleşimli iğsi hücreli lezyonlarda skuamöz karsinom, melanom ve sinir kılıfı tümörü düşünülür; immünohistokimyasal panel gerekir. Düz kas belirteçleri tanıyı destekler; desmin negatifliği nadiren görülebilir.

Kaynaklar:[6]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Yerleşime uygun görüntüleme, kor biyopsi ve sarkom deneyimli patoloji değerlendirmesi yapılır.

Kaynaklar:[3]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Lokal tam çıkarım temel; radyoterapi ve sistemik tedavi anatomik bölgeye göre seçilir.

İleri hastalıkta doksorubisin-trabektedin veya doksorubisin monoterapisi işlevsel rezerv ve toksisiteye göre tartışılır.

Kaynaklar:[4][5]

İZLEM VE ÖNERİLER

Yerel muayene, belirtiler ve akciğer değerlendirmesi içeren kişisel takip planı oluşturulur.

Kaynaklar:[2]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Şüpheli veya doğrulanmış hastalık sarkom konusunda deneyimli merkezle değerlendirilmelidir.

Kaynaklar:[3]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Leiomyosarcoma ↗

    National Cancer Institute · Erişim: 2026-10-28

  2. Leiomyosarcoma ↗

    Sarcoma UK · Erişim: 2026-10-28

    Mayıs 2023 incelemesi; Mayıs 2026 hedefi geçmiş, yeni inceleme doğrulanmadı.

  3. Leiomyosarcoma (LMS): Diagnosis and treatment ↗

    Mayo Clinic · Kaynak tarihi: 2026-08-29 · Erişim: 2026-10-28

  4. Management of Soft Tissue and Visceral Leiomyosarcomas ↗

    JAMA Oncology · Kaynak tarihi: 2026-09-10 · Erişim: 2026-10-28

    10 Eylül 2026 çevrimiçi; tam metin değil, özgün özet erişildi.

  5. Leiomyosarcoma Therapeutic Approaches and Future Directions ↗

    Hematology/Oncology Clinics of North America · Kaynak tarihi: 2025-05-22 · Erişim: 2026-10-28

    22 Mayıs 2025 çevrimiçi; Ağustos 2025 sayı; PMC erişimi Ağustos 2026.

  6. Leiomyosarcoma pathology ↗

    DermNet · Erişim: 2026-10-28

    2011 patoloji metni; yalnız sınırlı histolojik ayırıcı tanı için.

  7. Doxorubicin-Trabectedin with Trabectedin Maintenance in Leiomyosarcoma ↗

    New England Journal of Medicine · Kaynak tarihi: 2024-09-05 · Erişim: 2026-10-28

    5 Eylül 2024 sayı tarihi; ayrı çevrimiçi gün doğrulanmadı.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

1 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · LMS04: İNDÜKSİYON VE İDAME STRATEJİSİ

Doxorubicin-Trabectedin with Trabectedin Maintenance in Leiomyosarcoma

Patricia Pautier ve ark. · NEJM · 2024

Çalışma türü: Randomize açık faz III

Kapsam: 150 hasta: 83 yumuşak doku, 67 uterin; önceden kemoterapisiz ileri hastalık.

ÖZET

Birleşim/idame ile medyan sağkalım 33, doksorubisinle 24 ay; derece 3–4 olay %97 ve %56.

Sonuç yalnız ekstrauterin gruba ait değildir; idame sadece birleşim kolunda olduğundan etkiler ayrılamaz.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.