İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

EMERGOMİKOZ

ÖZET

Emergomikoz, Emergomyces cinsinin yol açtığı sistemik bir mantar enfeksiyonudur. Klinik yayınların önemli bölümü Güney Afrika’da ileri HIV hastalığı bulunan kişilerden gelmekle birlikte hastalık yalnız bu gruba veya bölgeye özgü değildir. Deri, akciğer, karaciğer, dalak, kemik iliği ve lenf düğümleri tutulabilir. Klinik görünüm ve görüntüleme bulguları yaygın histoplazmozu taklit edebilir; bu nedenle yalnız görünüşe dayanarak etkenin kesinleştirilmesi uygun değildir.

Ateş, kilo kaybı, öksürük, solunumla ilişkili ağrı ve pembe-mor kabarık deri lezyonları birlikte görülebilir. Seyahat ve HIV tedavi öyküsü önemlidir; ilaç kullanıldığının bildirilmesi tek başına yeterli bağışıklık toparlanmasını göstermez. Histoplazma antijeni çapraz reaksiyon verebilir. Diğer mantar belirteçleri de bu hastalık için özgül olmadığından, pozitiflik tek başına etkeni kesinleştirmez ve klinik değerlendirmeden ayrı yorumlanmamalıdır.

HIV dışındaki bağışıklık baskılanması, özellikle organ nakli ve kullanılan immün baskılayıcı ilaçlar da dikkate alınır. Nakil alıcısında yeni ateşle nefes darlığı gelişirse hızlı değerlendirme gerekir. Ağır akciğer hastalığı tek başına ciddi seyredebilir; HIV bulunmaması bu olasılığı ortadan kaldırmaz. Tek ölümcül olgu, bütün hastaların prognozu veya ilacın etkisizliği hakkında kesin hüküm vermez.

Bağışıklığı baskılanmış ve yaygın hastalığı olan kişiler için kılavuz, amfoterisin B ile başlangıç tedavisini ve ardından itrakonazol ile sürdürme yaklaşımını önerir. Tedavi süresi bağışıklığın toparlanmasıyla birlikte değerlendirilir. Kanıtlar gözlemseldir; hastalığa özgü karşılaştırmalı tedavi denemeleri bulunmadığı için ilaç seçimi ve izlem uzman değerlendirmesi gerektirir. Histolojik benzerlik de histoplazmoz ile ayrımı güçleştirebilir.

Deri ve akciğer tutulumu birlikte bulunabileceği için görünen lezyonlar değerlendirilirken sistemik hastalık kapsamı gözden kaçırılmamalıdır. Klinik serilerdeki yüksek ölüm oranları ağır yaygın hastalığı olan seçilmiş gruplardan gelir. Tedavi karşılaştırmaları rastgele değildir; başlangıçtaki hastalık ağırlığı ve seçim farklılıkları hesaba katılmadan kesin ilaç üstünlüğü çıkarılamaz.

Kaynaklar:[2][5][4][1][3]
ANAHTAR KELİMELER
  • emergomikoz
  • yaygın enfeksiyon
  • HIV
  • organ nakli
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Hastalık yalnız bir deri döküntüsü değildir; akciğer, karaciğer, dalak ve başka organların etkilenebildiği sistemik bir enfeksiyondur. İleri HIV hastalığındaki yayınların ağırlığı, HIV dışındaki bağışıklık baskılanmasını gözden kaçırmaya neden olmamalıdır.

Kaynaklar:[2]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Ateş, kilo kaybı ve öksürükle başvuru olabilir. Nefes darlığı, solunumla ilişkili göğüs ağrısı veya pembe-mor kabarık deri lezyonları da bildirilmiştir. Bu bulgular hastalığa özgü değildir; tek bir görünümden tanı çıkarmak yerine birlikte değerlendirilir.

Kaynaklar:[5]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Nakil alıcısında ateşle birlikte nefes darlığı gelişmesi acil değerlendirme gerektirir. Bildirilen ağır akciğer olgusunda belirtiler günler içinde sürmüş ve tedaviye rağmen ölüm görülmüştür; bu örnek gecikmemenin önemini gösterir, her hastada aynı sonucun oluşacağını göstermez.

Kaynaklar:[4]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Öyküde yaşanılan veya seyahat edilen bölgeler, HIV tanısı ve tedavi durumu, belirtilerin süresi ve kilo kaybı sorgulanır. Bildirilen dönüş yolcusu olgusu, ilaç kullandığını söyleyen hastada da belirgin bağışıklık yetersizliği ve sistemik belirtilerin birlikte bulunabileceğini gösterir.

Kaynaklar:[5]

FİZİK MUAYENE

Muayene yalnız görünen deri lezyonuyla sınırlandırılmamalıdır; solunum sistemi ve çoklu organ tutulumunu düşündüren bulgular birlikte değerlendirilir. Deri, akciğer, karaciğer, dalak ve lenf düğümü tutulumunun birlikte olabilmesi sistemik yaklaşımı gerektirir.

Kaynaklar:[2]

AYIRICI TANI

Yaygın histoplazmoz hem klinik hem radyolojik ve histolojik olarak benzer olabilir. Akciğer grafisindeki lenf düğümü büyümesi, retiküler infiltrasyon veya konsolidasyon tek başına etkeni ayırmaz. Bu nedenle görüntülemede benzerlik, kesin hastalık adı koymak için yeterli değildir.

Kaynaklar:[2]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Histoplazma antijeniyle çapraz reaksiyon bildirildiğinden pozitif sonuç histoplazmozu tek olasılık haline getirmez. Galaktomannan veya beta-D-glukan da Emergomyces için özgül değildir; bu belirteçlerin hastalığa özgü performansı sistematik biçimde gösterilmemiştir. Sonuçlar klinik tabloyla birlikte uzman tarafından yorumlanmalıdır.

Uyumlu klinik tabloda etkenin gösterilmesi tanıyı doğrular; histolojik benzerlik tek başına türü ayırmaz.

Kaynaklar:[5][1]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Bağışıklığı baskılanmış yaygın hastada liposomal amfoterisin B ile başlangıç, ardından itrakonazol ile sürdürme önerilir. Başlangıç ve sürdürme evreleri birbirinin yerine geçmez. Hastalığa özgü tedavi denemesi bulunmadığından öneriler gözlemsel verilere dayanır; rejim ve sürenin bireyselleştirilmesi gerekir.

Kaynaklar:[1]

İZLEM VE ÖNERİLER

İdame tedavisi için kılavuz on iki aylık yaklaşımı bağışıklığın toparlanmasıyla birlikte ele alır. Yalnız yakınmaların düzelmesiyle tedaviyi kendiliğinden kesmek yerine, bağışıklık durumu ve uzman izlem planı yeniden değerlendirilmelidir.

Kaynaklar:[1]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Nakil alıcısında ilerleyen nefes darlığı ve ateş, enfeksiyon hastalıkları ve nakil ekibinin hızlı değerlendirmesini gerektirir. HIV olmaması bu olasılığı dışlamaz; immün baskılayıcı tedavi ve eşlik eden hastalıklar klinik bağlamın parçasıdır.

Kaynaklar:[4]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Global guideline for the diagnosis and management of the endemic mycoses ↗

    ECMM/ISHAM · Kaynak tarihi: 2021-08-05 · Erişim: 2026-10-29

    Yayıncı: 5 Ağustos 2021; düzeltilmiş sürüm: 6 Eylül 2021.

  2. Emergomycosis — Current Medical Diagnosis & Treatment 2026 ↗

    McGraw Hill AccessMedicine · Erişim: 2026-10-29

    2026 baskısı; bölümün kesin güncelleme günü belirtilmemiş.

  3. Clinical Characteristics, Diagnosis, Management, and Outcomes of Disseminated Emmonsiosis: A Retrospective Case Series ↗

    Clinical Infectious Diseases · Kaynak tarihi: 2015-06-09 · Erişim: 2026-10-29

    Çevrimiçi: 9 Haziran 2015; sayı: 15 Eylül 2015.

  4. Fatal pulmonary mycoses by Emergomyces pasteurianus in a renal transplant recipient from India ↗

    Journal of Medical Mycology · Kaynak tarihi: 2025-06-20 · Erişim: 2026-10-29

    Çevrimiçi: 20 Haziran 2025; sayı: Eylül 2025.

  5. Emergomyces pasteurianus in Man Returning to the United States from Liberia and Review of the Literature ↗

    Emerging Infectious Diseases · Kaynak tarihi: 2023-02-16 · Erişim: 2026-10-29

    Çevrimiçi: 16 Şubat 2023; sayı: Mart 2023.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · YAYGIN HASTALIKTA İLK BÜYÜK KLİNİK SERİ

Clinical Characteristics, Diagnosis, Management, and Outcomes of Disseminated Emmonsiosis: A Retrospective Case Series

Ilan S. Schwartz ve ark. · Clinical Infectious Diseases · 2015

Çalışma türü: Geriye dönük çok merkezli seri

Kapsam: 54 yaygın hastalık olgusu; 51 HIV eşlikli.

ÖZET

26 ölüm bildirildi; deri ve akciğer tutulumu sık görüldü.

Eski adlandırma, seçilmiş ağır grup ve rastgele olmayan tedavi karşılaştırmaları.

02 · BÖBREK NAKLİ ALICISINDA AKCİĞER ENFEKSİYONU

Fatal pulmonary mycoses by Emergomyces pasteurianus in a renal transplant recipient from India

Harsimran Kaur ve ark. · Journal of Medical Mycology · 2025

Çalışma türü: Olgu sunumu

Kapsam: 73 yaşında böbrek nakli alıcısı.

ÖZET

Ateş ve nefes darlığı sonrası tedaviye rağmen ölüm bildirildi.

Tek olgu; genellenebilir prognoz veya tedavi karşılaştırması sağlamaz. Özgün tam özet incelendi.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.