ENDOBRONŞİYAL ULTRASON EŞLİĞİNDE ÖRNEKLEME
ÖZET
EBUS-TBNA, bronkoskopun ucundaki ultrasonla hava yollarına komşu lenf bezlerini veya kitleleri görüp iğneyle örnek alma işlemidir. Akciğer kanseri evrelemesinin yanı sıra bazı enfeksiyon ve inflamasyonların araştırılmasına yardımcı olur. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Mediastinal nod evreleme ve doku yeterliliği; genel bronkoskopi değil. Özellikle erişkin akciğer kanserinde mediastinal doku evrelemesi; genel bronkoskopi maddesi değildir.
HASTA NE BEKLEMELİ?
Ağızdan ilerletilen cihazla örnekleme sedasyon veya anestezi altında yapılır. Sonrasında kısa süreli boğaz ağrısı ve öksürük olabilir. İşlem sonrası gözlem ve eve götürecek refakatçi gerekir; patoloji sonucu anında hazır olmayabilir. [1]
EVRELEME NEDEN ÖNEMLİDİR?
Mediastinal lenf nodlarında tümör bulunması tedavi seçimini değiştirebilir. BT veya PET’te şüpheli görünüm doku tanısıyla aynı değildir. 2026 ortak Avrupa kılavuzu, gerekli nodal evrelemede endosonografiyi cerrahi mediastinoskopiye tercih eder. [2]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
ENDİKASYON VE HAZIRLIK
Örnekleme amacı kanser tanısı/evrelemesi, granülomatöz hastalık veya enfeksiyon olarak belirlenir. Antikoagülan ve antiagreganlar, kanama öyküsü ve sedasyon sorunları sorgulanır. İlaç planı ilgili hekimce yapılır; açlık ve refakat talimatları merkeze göre uygulanır. [3]
FİZİK MUAYENE
SOLUNUM VE İŞLEM TOLERANSI
Solunum durumu ve sedasyonun oksijen gereksinimine etkisi değerlendirilir. İşlem boyunca oksijenlenme izlenir. Ağır komorbidite veya yetersiz tolerans halinde örneklemenin kapsamı, anestezi desteği ve alternatif yol yeniden ele alınır. [3]
AYIRICI TANI
NEGATİF SONUÇ NASIL YORUMLANIR?
Yeterli sistematik endosonografi negatifse 2026 kılavuzu rutin ek doğrulayıcı mediastinoskopi önermez. Bu, yetersiz örneğin veya eksik evrelemenin negatif kabul edilmesi anlamına gelmez. Karar kalite, erişilen nodlar ve klinik-radyolojik uyumla birlikte verilir. [2]
MEDIASTrial bu yaklaşımı, rezeke edilebilir akciğer kanserinde sistematik negatif endosonografi sonrası test etti. Bulgular bütün mediastinal hastalıklar, lenfoma veya çocuklar için otomatik cerrahiden vazgeçme kuralı değildir. [5]
TANISAL YAKLAŞIM
SİSTEMATİK NODAL DEĞERLENDİRME
Kılavuz, yalnız PET’te en belirgin düğümü hedeflemek yerine sistematik evrelemeyi; mümkünse EBUS ile özofagus yolundan EUS(-B)’yi birleştirmeyi önerir. Ulaşılabilen istasyonlar ve örnek yeterliliği raporda belirtilmelidir. Santral, hava yoluna bitişik tümörler de örneklenebilir. [2]
TEDAVİ
DOKU PLANI VE UYGULAMA
Eğitimli bronkoskopist ultrasonla hedefi değerlendirerek transbronşiyal iğne aspirasyonu yapar. Amaç yalnız maligniteyi göstermek değil, gerekli patoloji ve uygun biyobelirteç incelemelerine yetecek örnek sağlamaktır. Standart iğne örneklemesi ile ek kriyobiyopsi aynı kanıt düzeyinde değildir. [2]
İZLEM VE ÖNERİLER
SONUÇ VE İZLEM
Oksijenlenme ve sedasyon etkisi geçene kadar gözlem yapılır. Örnekler enfeksiyon, inflamasyon veya kanser açısından değerlendirilir; sonuç görüşmesi ve sonraki adım planlanır. Başlangıçta kesin tanı çıkmaması ek inceleme gerekebileceği anlamına gelir. [1]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL DEĞERLENDİRME
Fazla miktarda kan tükürme, göğüs ağrısı, artan nefes darlığı, ateş veya genel kötüleşmede beklenmemelidir. Kanama, enfeksiyon, hipoksemi ve nadiren pnömotoraks gelişebilir. Birkaç kan çizgisi ile belirgin/persistan kanamayı ayırt etmek gerekir. [3]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
ALTERNATİFLER VE SINIR
ASTER çalışması endosonografiyle başlayan seçilmiş evreleme stratejisinin gereksiz torakotomileri azaltabildiğini gösterdi. EBUS, her periferik akciğer nodülüne ulaşan evrensel biyopsi değildir; cerrahi veya diğer görüntüleme eşliğindeki örnekleme soruya göre seçilir. [4]
İŞLEM KARARINI DEĞİŞTİREN AYRIMLAR
Karar klinik amaç, güvenlik ve hastanın tercihleriyle birlikte verilir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Endobronchial Ultrasound (EBUS) ↗
American Lung Association · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
- ERS/ESGE/ESTS clinical practice guidelines on endobronchial and oesophageal endosonography for the diagnosis and staging of lung cancer. ↗
Daniël A Korevaar ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Endobronchial ultrasound (EBUS) ↗
Cambridge University Hospitals NHS · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Mediastinoscopy vs endosonography for mediastinal nodal staging of lung cancer: a randomized trial. ↗
Jouke T Annema ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2010 · Erişim: 2026-10-26
- Endosonography With or Without Confirmatory Mediastinoscopy for Resectable Lung Cancer: A Randomized Clinical Trial. ↗
Jelle E Bousema, Marcel G W Dijkgraaf, Erik H F M van der Heijden, Ad F T M Verhagen, Jouke T Annema, Frank J C van den Broek, MEDIASTrial study group · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki çalışmalar işlem seçimi, güvenliği veya hasta deneyimiyle doğrudan ilişkilidir; sonuçlar kendi hasta grupları içinde değerlendirilmelidir.
01 · ASTER: ENDOSONOGRAFİYLE BAŞLAYAN EVRELEME
Mediastinoscopy vs endosonography for mediastinal nodal staging of lung cancer: a randomized trial.
Jouke T Annema, Jan P van Meerbeeck, Robert C Rintoul, Christophe Dooms, Ellen Deschepper, Olaf M Dekkers, Paul De Leyn, Jerry Braun, Nicholas R Carroll, Marleen Praet, Frederick de Ryck, Johan Vansteenkiste, Frank Vermassen, Michel I Versteegh, Maud Veseliç, Andrew G Nicholson, Klaus F Rabe, Kurt G Tournoy · JAMA · 2010
Çalışma türü: Çok merkezli randomize çalışma
Kapsam: Evreleme gerektiren rezeke edilebilir/şüpheli NSCLC bulunan 241 hasta.
ÖZET
Endosonografi ve gerektiğinde cerrahi evreleme stratejisi, doğrudan cerrahi evrelemeye göre daha yüksek nodal duyarlılık ve daha az gereksiz torakotomi sağladı.
Tarihsel stratejide negatif endosonografi sonrası cerrahi bulunur; güncel rutin ek mediastinoskopi sorusuyla aynı değildir. Yalnız yayımlanmış özet değerlendirildi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 21098770 · DOI: 10.1001/jama.2010.1705
02 · MEDIASTRİAL: NEGATİF ENDOSONOGRAFİ SONRASI CERRAHİ DOĞRULAMA
Endosonography With or Without Confirmatory Mediastinoscopy for Resectable Lung Cancer: A Randomized Clinical Trial.
Jelle E Bousema, Marcel G W Dijkgraaf, Erik H F M van der Heijden, Ad F T M Verhagen, Jouke T Annema, Frank J C van den Broek, MEDIASTrial study group · Journal of clinical oncology : official journal of the American Society of Clinical Oncology · 2023
Çalışma türü: Randomize noninferiority çalışması
Kapsam: Sistematik endosonografisi negatif, rezeke edilebilir NSCLC için 360 hasta.
ÖZET
Beklenmeyen N2 oranı doğrudan rezeksiyonda %8,8, mediastinoskopi eklenen grupta %7,7 idi. Önceden belirlenen noninferiority sınırı karşılandı.
Sekiz puanlık marj ve seçilmiş cerrahi adayları önemlidir; eksik örnekleme veya diğer hastalıklarda aynı sonuca gidilmez. Yalnız yayımlanmış özet değerlendirildi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 37018653 · DOI: 10.1200/JCO.22.01728
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez. İşlem yalnız yetkin sağlık ekibince ve uygun izlem koşullarında uygulanır.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.