ENDOFTALMİ
ÖZET
Endoftalmi, görmeyi tehdit eden göz içi enfeksiyondur; şüphede acil değerlendirme ve tedavi gerekir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Göz içi enfeksiyon, intravitreal tedavi ve acil uzman değerlendirmesi; keratit değil.
NEDİR?
Endoftalmi, gözün iç dokularını veya sıvılarını etkileyen enfeksiyondur; basit konjonktivit değildir. Ameliyat, göz içine enjeksiyon veya yaralanma sonrasında gelişebilir. Kan yoluyla başka bir enfeksiyon odağından göze ulaşan endojen tip de vardır. Görmeyi tehdit eden acil bir durumdur. [2,7]
BELİRTİLER VE ACİL EYLEM
Özellikle göz ameliyatı veya enjeksiyonundan sonra görmenin azalması, artan ağrı, kızarıklık ve ışığa hassasiyet varsa aynı gün, gecikmeden göz aciline başvurulmalıdır. Daha yavaş başlayan enfeksiyonlarda yakınmalar hafif olabilir. Rutin kontrol gününü beklemek uygun değildir. [1]
HASTANEDE NE YAPILIR?
Görme ve gözün içi değerlendirilir. Etkeni araştırmak için göz içinden örnek alınabilir; tedavi çoğunlukla göz içine antibiyotik veya antifungal enjeksiyonudur. Ağır olgularda vitreusun cerrahi olarak temizlenmesi gerekebilir. Bunlar uzmanlık işlemleridir; eldeki bir damlayı artırmak tedavinin yerini tutmaz. [2]
KORUNMA VE BEKLENTİ
Ameliyat sonrası bakım talimatlarına uyulmalı; damladan önce eller yıkanmalı ve şişe ucu göze değdirilmemelidir. Yaralanma riski olan işlerde uygun göz koruması kullanılmalıdır. Tedaviye rağmen görme etkilenebilir; erken değerlendirme gereksinimi, enfeksiyonun kesin olarak evde anlaşılmasına bağlı değildir. [2]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
KAYNAK VE BAĞLAM
İşlem veya travmanın türü ve tarihi, semptomların seyri, önceki antimikrobiyal/steroid kullanımı, immünosupresyon ve yakın sistemik enfeksiyon sorgulanır. Endojen enfeksiyonda damar içi kateter, hastane yatışı ve olası enfeksiyon odağı araştırılır. Bitkisel/toprakla kirlenmiş travma mantar olasılığını artırır; mantar enfeksiyonu her zaman geç başlamaz. [5]
FİZİK MUAYENE
GÖZ DEĞERLENDİRMESİ
Başlangıç görme düzeyi kaydedilir; ön segment inflamasyonu, hipopiyon ve vitreus bulanıklığı değerlendirilir. Fundus görülemiyorsa B-mod ultrasonografi vitreus tutulumu ve retina dekolmanı için yardımcıdır. Ağrı veya hipopiyonun bulunmaması enfeksiyonu dışlamaz. [3]
AYIRICI TANI
STERİL İNFLAMASYONDAN AYRIM
Toksik ön segment sendromu genellikle erken başlayan, kornea ve ön segment ağırlıklı steril inflamasyondur; belirgin vitritis enfeksiyonu destekler. Zamanlama tek başına ayırmaz. Şiddetli ortam bulanıklığında ayrım belirsizse enfeksiyonun gecikme riski öncelik taşır; steroid yanıtını bekleyerek enfeksiyon dışlanmaz. [3,11]
TANISAL YAKLAŞIM
ÖRNEKLEME VE ZAMANLAMA
Tanı başlangıçta kliniktir. Aköz/vitreus örneği mikroskopi, kültür ve duyarlılığa gönderilir; gerektiğinde moleküler test eklenir. Negatif kültür enfeksiyonu dışlamaz. Örnekleme ve laboratuvar süreci ampirik göz içi tedaviyi geciktirmemelidir. [3]
Endojen olasılıkta göz bulgusuna ek olarak sistemik kaynak değerlendirilir; kan veya diğer odağa yönelik örnekler klinik bağlama göre alınır. Göz tedavisi, sistemik enfeksiyon yönetimiyle birlikte yürütülür. Kronik postoperatif olguda invazif örnekleme ve bazen lensin çıkarılması gerekebilir. [7]
TEDAVİ
AMPİRİK TEDAVİ VE CERRAHİ KARAR
Şüpheli bakteriyel postoperatif enfeksiyonda uzman ekip gecikmeden göz içi geniş spektrumlu antimikrobiyal tedavi başlatır ve kültüre göre düzenler. Vitrektomi kararı başlangıç görmesi, şiddet, kaynak ve yanıtla verilir. [3]
EVS, katarakt veya ikincil lens cerrahisinden sonraki ilk altı haftada ışık algısı düzeyindeki hastalarda acil vitrektomi yararı göstermiştir. Kullanılan sistemik antibiyotik rejimi yarar göstermemiştir; bu sonuç endojen enfeksiyon, travma veya tüm güncel cerrahi teknikler için evrensel yasak değildir. [8]
Endojen bakteriyel hastalıkta sistemik odak ve antimikrobiyal tedavi vazgeçilmezdir. Enfeksiyonun kaynağına göre göz içi antibiyotik veya antifungal tedavi de gerekir. [7]
Candida göz enfeksiyonunda makula ve vitreus tutulumu tedavi yolunu belirler. Uygun sistemik antifungal seçimi duyarlılıkla yapılır; vitritis veya görmeyi tehdit eden makula lezyonunda intravitreal tedavi eklenir, vitrektomi düşünülebilir. Genellikle en az 4–6 hafta gerekir; son süre tekrarlanan göz muayenesindeki düzelmeye bağlıdır. [4]
Mantar enfeksiyonunda güncel konsensus erken tanı, mikroorganizmanın gösterilmesi ve uygun antifungal erişimini vurgular. Dirençli psödofakik olguda lens/kapsül çıkarılması değerlendirilebilir. İntravitreal steroid için konsensus sağlanmamıştır; bakteriyel enfeksiyon yaklaşımı mantara aynen taşınmaz. [5]
İZLEM VE ÖNERİLER
YAKIN İZLEM
İlk tedavi sonrası görme, inflamasyon ve anatomik durum yakından izlenir. Klinik yanıt ve mikrobiyolojiye göre 24–48 saat içinde rejim yeniden değerlendirilir; yetersiz yanıtta retina cerrahisi görüşü alınır. [3]
Mantar olgusunda böbrek/karaciğer işlevi ve ilaca özgü toksisite izlenir. Kalıcı veya tekrarlayan inflamasyon, etken ve enfeksiyon kaynağının yeniden araştırılmasını gerektirir. [5]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL SEVK
Ameliyat veya göz içi enjeksiyondan sonra artan ağrı ve azalan görmede hemen göz aciline yönlendirilir. Şüphe aynı gün değerlendirilmelidir; hasta kendi kendine damla değiştirerek beklememelidir. [1]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
KANDİDEMİDE TARAMA TARTIŞMASI
IDSA, kandidemide dilate göz incelemesini önerir; AAO ise yalnız pozitif kan kültürüne dayalı rutin konsültasyonu desteklemez ve göz enfeksiyonu düşündüren belirti/bulguda değerlendirmeyi uygun görür. Bu farklılık, kanıt ve tanım sorunlarını yansıtır. Semptomlu hastada acil değerlendirmeyi geciktirmek için kullanılamaz; tarama kararı ilgili ekiplerle ve yerel protokolle verilir. [4,6]
KORUYUCU UYGULAMALAR
Katarakt cerrahisinde intrakameral sefuroksim ve bazı çalışmalarda moksifloksasin enfeksiyon riskini azaltmıştır. Profilaksi yerleşmiş endoftalminin tedavisi değildir; formülasyon, hazırlama güvenliği ve yerel cerrahi protokol ayrı kararlardır. [9,10]
AYIRICI DEĞERLENDİRME
Özellikler birlikte değerlendirilir; tablo tek başına tanı koydurmaz.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Endophthalmitis (post-operative): Clinical Management Guideline ↗
College of Optometrists · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
- What is Endophthalmitis? ↗
AAO · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
- Guidelines for Prevention and Treatment of Endophthalmitis Following Cataract Surgery ↗
ESCRS · Kaynak tarihi: 2013; 2018 ek güncelleme · Erişim: 2026-10-26
- Clinical Practice Guideline for the Management of Candidiasis ↗
IDSA · Kaynak tarihi: 2016 · Erişim: 2026-10-26
- International consensuses and guidelines on diagnosing and managing fungal endophthalmitis ↗
APVRS/AAPPO/APSOII · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
- American Academy of Ophthalmology Recommendations on Screening for Endogenous Candida Endophthalmitis. ↗
Breazzano, Bond, Bearelly, Kim, Donahue, Lum, Olsen, American Academy of Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26
- Endophthalmitis: Basic and Clinical Science Course, bölüm 14 ↗
AAO · Kaynak tarihi: 2026–2027 · Erişim: 2026-10-26
- Results of the Endophthalmitis Vitrectomy Study. A randomized trial of immediate vitrectomy and of intravenous antibiotics for the treatment of postoperative bacterial endophthalmitis. Endophthalmitis Vitrectomy Study Group. ↗
Bu kayıtta belirtilmemiş · Kaynak tarihi: 1995 · Erişim: 2026-10-26
- Prophylaxis of postoperative endophthalmitis following cataract surgery: results of the ESCRS multicenter study and identification of risk factors. ↗
Endophthalmitis Study Group, European Society of Cataract & Refractive Surgeons · Kaynak tarihi: 2007 · Erişim: 2026-10-26
- Safety and efficacy of intracameral moxifloxacin for prevention of post-cataract endophthalmitis: Randomized controlled clinical trial. ↗
Melega, Alves, Cavalcanti Lira, Cardoso da Silva, Ferreira, Assis Filho, Pedreira Chaves, Martini, Dias Freire, Reis, Leite Arieta · Kaynak tarihi: 2019 · Erişim: 2026-10-26
- Endophthalmitis ↗
AAO EyeWiki · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 9 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki çalışmalar farklı klinik soruları aydınlatır; tedavi seçiminde çalışma popülasyonu ve tasarımı dikkate alınmalıdır.
01 · ENDOFTALMİ VİTREKTOMİ ÇALIŞMASI
Results of the Endophthalmitis Vitrectomy Study. A randomized trial of immediate vitrectomy and of intravenous antibiotics for the treatment of postoperative bacterial endophthalmitis. Endophthalmitis Vitrectomy Study Group.
Archives of ophthalmology (Chicago, Ill. : 1960) · 1995
Çalışma türü: Çok merkezli randomize 2 × 2 faktöriyel çalışma
Kapsam: Katarakt/ikincil lens cerrahisinden sonraki altı haftada endoftalmili 420 hasta.
ÖZET
Işık algısı düzeyindeki alt grupta vitrektomi daha iyi görsel sonuç sağladı; el hareketi veya üzerindeki başlangıç görmesinde fark gösterilmedi.
1995 cerrahi teknikleri ve sınırlı neden grubu; test edilen sistemik rejimin sonucu tüm endoftalmi tiplerine genellenmez.
02 · ESCRS PROFİLAKSİ ARAŞTIRMASI
Prophylaxis of postoperative endophthalmitis following cataract surgery: results of the ESCRS multicenter study and identification of risk factors.
Endophthalmitis Study Group, European Society of Cataract & Refractive Surgeons · Journal of cataract and refractive surgery · 2007
Çalışma türü: Çok merkezli kısmen maskeli randomize çalışma
Kapsam: 24 birimde 16.603 katarakt hastası.
ÖZET
29 endoftalmi gelişti; intrakameral sefuroksim almamak yaklaşık 4,92 kat daha yüksek olay olasılığıyla ilişkiliydi.
Seyrek olaylar geniş güven aralığı doğurdu; cerrahi risk faktörlerinin tümü randomize değildi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 17531690 · DOI: 10.1016/j.jcrs.2007.02.032
03 · KATARAKT SONRASI MOKSİFLOKSASİN PROFİLAKSİSİ
Safety and efficacy of intracameral moxifloxacin for prevention of post-cataract endophthalmitis: Randomized controlled clinical trial.
Mathias V Melega, Monica Alves, Rodrigo Pessoa Cavalcanti Lira, Iuri Cardoso da Silva, Bruna Gil Ferreira, Hermano Lg Assis Filho, Fernando Rodrigo Pedreira Chaves, Alexandre A F Martini, Livia Maria Dias Freire, Roberto Dos Reis, Carlos Eduardo Leite Arieta · Journal of cataract and refractive surgery · 2019
Çalışma türü: Tek merkezli kısmen maskeli randomize çalışma
Kapsam: 3.640 hastada 3.640 göz; altı haftalık izlem.
ÖZET
Endoftalmi intrakameral moksifloksasin grubunda 1/1.818, kontrol grubunda 7/1.822 görüldü.
Sadece sekiz olay; uzun dönem veya her formülasyonun güvenliği kanıtlanmış sayılmaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 30691922 · DOI: 10.1016/j.jcrs.2018.10.044
04 · ACİL VİTREKTOMİ VE ERKEN ENJEKSİYON STRATEJİSİ
Primary vitrectomy or intravitreal antibiotics followed by early vitrectomy for acute endophthalmitis: A prospective observational study.
Kathrine Blom, Øystein Kalsnes Jørstad, Rowan Thomas Faber, Ingar Stene-Johansen, Mona Holberg-Petersen, Nils Olav Hermansen, Ragnheiður Bragadóttir · Acta ophthalmologica · 2023
Çalışma türü: Prospektif karşılaştırmalı gözlemsel çalışma
Kapsam: Çeşitli işlem sonrası 41 akut olgu.
ÖZET
Her iki yaklaşımda çoğu gözde anlamlı görme artışı oldu; PCR kültüre ek tanısal verim sağladı.
Atama ameliyata erişime göreydi, randomize değildi; eşdeğerlik kanıtı değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35751448 · DOI: 10.1111/aos.15207
05 · FUNGEMİDE GÖZ TUTULUMU
PROSPECTIVE TRIAL OF ENDOGENOUS FUNGAL ENDOPHTHALMITIS AND CHORIORETINITIS RATES, CLINICAL COURSE, AND OUTCOMES IN PATIENTS WITH FUNGEMIA.
Yannis M Paulus, Sarah Cheng, Peter A Karth, Theodore Leng · Retina (Philadelphia, Pa.) · 2016
Çalışma türü: Prospektif tek merkez kohortu
Kapsam: Pozitif mantar kan kültürü olan 125 erişkin yatan hasta.
ÖZET
Yedi koryoretinit ve bunların içinde iki endoftalmi saptandı; bazı ilk muayeneler negatifti.
Az olay ve tek merkez; koryoretinit ile vitritisli endoftalmi aynı sonuç değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 26655621 · DOI: 10.1097/IAE.0000000000000919
06 · JAPONYA BAKTERİYEL ENDOFTALMİ KOHORTU
Clinical Characteristics and Outcomes in 314 Japanese Patients with Bacterial Endophthalmitis: A Multicenter Cohort Study from J-CREST.
Hiroto Ishikawa, Kazutaka Uchida, Yoshio Takesue, Junya Mori, Takamasa Kinoshita, Shohei Morikawa, Fumiki Okamoto, Tomoko Sawada, Masahito Ohji, Takayuki Kanda, Masaru Takeuchi, Akiko Miki, Sentaro Kusuhara, Tetsuo Ueda, Nahoko Ogata, Masahiko Sugimoto, Mineo Kondo, Shigeo Yoshida, Tadahiko Ogata, Kazuhiro Kimura, Yoshinori Mitamura, Tatsuya Jujo, Hitoshi Takagi, Hiroto Terasaki, Taiji Sakamoto, Takaaki Sugisawa, Yuki Komuku, Fumi Gomi · Pathogens (Basel, Switzerland) · 2021
Çalışma türü: Çok merkezli retrospektif kohort
Kapsam: 314 Japon hasta.
ÖZET
Başlangıç görmesinin kötü olması ve bazı bakteriler daha kötü nihai görmeyle ilişkiliydi.
Gözlemsel bulgular bireysel prognozu kesinleştirmez; ekzojen ve endojen olgular farklıydı.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 33805010 · DOI: 10.3390/pathogens10040390
07 · IRIS KATARAKT SONRASI ENDOFTALMİ
Endophthalmitis after Cataract Surgery in the United States: A Report from the Intelligent Research in Sight Registry, 2013-2017.
Suzann Pershing, Flora Lum, Stephen Hsu, Scott Kelly, Michael F Chiang, William L Rich, David W Parke · Ophthalmology · 2020
Çalışma türü: Kayıt temelli retrospektif kohort
Kapsam: 2013–2017 döneminde 8.542.838 katarakt ameliyatlı göz.
ÖZET
İlk 30 günde 3.629 olay saptandı; birleşik cerrahilerde oran daha yüksekti ve görsel sonuçlar değişkendi.
Tanı kodları ve kayıt kapsamı; çocuklarda bulunan yüksek oran erişkin riskine doğrudan uygulanamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 31611015 · DOI: 10.1016/j.ophtha.2019.08.026
08 · GRAM-NEGATİF ENDOFTALMİ SONUÇLARI
Gram-negative endophthalmitis: A prospective study examining the microbiology, clinical associations and visual outcomes following infection.
Louis J Stevenson, Rosie C H Dawkins, Harsha Sheorey, Myra B McGuinness, Andrew H Hurley, Penelope J Allen · Clinical & experimental ophthalmology · 2020
Çalışma türü: Prospektif kayıt olgu serisi
Kapsam: 20 yılda mikrobiyolojik doğrulanmış 97 göz.
ÖZET
Yaklaşık üçte ikisinde nihai görme 6/60’tan kötüydü; keratit ve Pseudomonas daha kötü sonuçla ilişkiliydi.
Ağır sevk olguları ve yerel direnç profili; ampirik ilaç seçimi başka bölgeye aynen taşınamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 32348002 · DOI: 10.1111/ceo.13768
09 · ERKEN VİTREKTOMİ: YENİ RANDOMİZE ÇALIŞMA
Postoperative endophthalmitis treatment with antibiotics associated or not with pars plana vitrectomy: a randomized clinical trial.
Vinicius Campos Bergamo, Luis Filipe Nakayama, Nilva Simeren Bueno de Moraes, Ivan Maynart Tavares, Mauro Silveira De Queiroz Campos, Ana Luisa Hofling-Lima, Maurício Maia · International journal of retina and vitreous · 2025
Çalışma türü: Prospektif randomize çalışma; düzeltme okundu
Kapsam: Farklı göz işlemleri sonrası 35 psödofakik hasta; 12 cerrahi, 23 enjeksiyon.
ÖZET
Erken cerrahi kolunda ilk günlerde daha hızlı görme düzelmesi ve daha az tekrar işlem bildirildi.
Küçük, dengesiz kollar ve kısa izlem. 40016846 numaralı düzeltme, retrospektif/onam feragati ifadesini prospektif ve onam alınmış olarak düzeltti; sonuç değişikliği bildirmedi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39966901 · DOI: 10.1186/s40942-025-00640-1
Eğitim amaçlıdır; kişiye özel tanı, tedavi veya acil değerlendirme yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.