ENDOSKOPİK MUKOZAL REZEKSİYON
ÖZET
Endoskopik mukozal rezeksiyon, kısaca EMR, sindirim kanalının iç yüzeyindeki seçilmiş anormal dokuların endoskop aracılığıyla çıkarılmasıdır. Üst sindirim kanalında ağızdan ilerletilen gastroskop kullanılır. Önceki küçük biyopsinin yetersiz olduğu durumlarda daha büyük örnek elde edilebilir; aynı zamanda uygun lezyonun tedavisi sağlanabilir. Çıkarılan dokunun laboratuvar sonucu hemen belli olmaz ve ayrıca değerlendirilir.
Kolonda EMR, özellikle daha büyük ve yüzeye yayılan polipler için kullanılabilir. Klasik uygulamada lezyon altına sıvı verilir, doku kas tabakasından kaldırılır ve tel halka yardımıyla çıkarılır. Bazen birden fazla parça veya ek işlem gerekebilir. İşlem öncesi örneklerde kanser görülmemiş olması, çıkarılan dokunun ayrıntılı patolojik incelemesini gereksiz kılmaz.
Yöntem seçimi yalnız büyüklüğe bağlı değildir. Adenom, sessil serrated lezyon ve yüzeyel kanser şüphesi farklı değerlendirilir. Elektrik akımı kullanılan sıcak EMR ile kullanılmayan soğuk EMR aynı değildir. Displazi şüphesi olmayan serrated lezyonlarda soğuk yöntem uygun olabilir; büyük adenomların tümüne otomatik uygulanmaz. Kanser şüphesinde tek parça örnek sağlayan yöntemler daha uygun olabilir.
Büyük kolon poliplerini içeren güncel randomize çalışmada, soğuk EMR bütün hastalara uygulandığında ciddi istenmeyen olayları istatistiksel olarak anlamlı biçimde azaltmamış, nüks ise daha sık bulunmuştur. Farklı analizler farklı sonuçlar verebildiğinden yalnız en olumlu sayı seçilmemelidir. Çalışma, her hastada tek bir tekniğin üstün olduğunu değil, lezyon ve güvenlik gereksiniminin birlikte değerlendirilmesini destekler.
Tam çıkarma sonrasında temiz görünen kenara uygulanan kontrollü ısıl tedavi, büyük kolon lezyonlarında erken nüksü azaltabilir. Bu, içeride bırakılan görünür polibin yalnız yakılarak geçiştirilmesi anlamına gelmez. Randomize çalışmanın sonucu ilk kontrol kolonoskopisindeki nüksle ilgilidir; bütün gelecekteki nüksleri önleme veya kanserden ölüm riskini belirli ölçüde azaltma garantisi değildir.
Takip, çıkarılan dokunun özellikleri ve işlemin tek parça mı parçalı mı olduğuna göre planlanır. En az 20 mm kolon poliplerinin parçalı çıkarılmasından sonra erken kontrol kolonoskopisi önerilir. İlk kontrolde alan temiz olsa bile sonraki izlem gerekebilir. Bu kolon önerileri, yemek borusu veya mide işlemlerine aynı takvimle uygulanmaz.
İşlem sonrası artan kanama, büyük pıhtı, baygınlık hissi, ateş-titreme veya sertleşen, şiş ve ağrılı karın gelişirse gecikmeden tıbbi yardım alınmalıdır.
- EMR
- endoskopik mukozal rezeksiyon
- kolon polibi
- soğuk EMR
- sıcak EMR
- rezeksiyon sonrası izlem
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
İLAÇ VE SAĞLIK BİLGİLERİ
Diyabet, uyku apnesi ve kan sulandırıcı tedavi ekibe bildirilir. İlaçların durdurulması veya yeniden başlanması bireysel talimata bağlıdır; liste işlem günü getirilir.
Ön görüşmeden sonra sağlık veya ilaçlarda değişiklik olduysa birime haber verilir.
FİZİK MUAYENE
İŞLEM UYGUNLUĞU VE İZLEM
Onam öncesinde sorular yanıtlanır; tansiyon, nabız ve oksijen düzeyi değerlendirilir. İşlem sırasında ve iyileşme döneminde izlem sürer.
AYIRICI TANI
EMR İLE ESD VE CERRAHİNİN AYRIMI
ESD veya cerrahi değerlendirmesi gereken lezyona yalnız daha kolay olduğu için EMR uygulanmaz. Seçim, beklenen tam çıkarma ve doğru histolojik değerlendirmeyle birlikte yapılır.
TANISAL YAKLAŞIM
TAMAMLANMIŞ İŞLEM VE PATOLOJİ
EMR örneği tanıyı netleştirebilir; işlem raporu ile histoloji sonucu ayrı belgelerdir. Sonuç görüşmesinde ek tedavi veya yeniden inceleme gereksinimi açıklanır.
Lezyonun yüzey özellikleri ve invazyon şüphesi, parçalı çıkarmaya geçmeden önce değerlendirilir; şüpheli lezyon için tek parça patolojik değerlendirme önceliklidir.
TEDAVİ
ÇIKARMA TEKNİĞİ VE KENAR TEDAVİSİ
Parçalı sıcak EMR sonrasında temiz rezeksiyon sınırının snare ucu yumuşak koagülasyonuyla tedavisi nüksü azaltmak için önerilir. Sağ kolondaki büyük sapsız lezyonların EMR defektinin klipsle kapatılması gecikmiş kanamayı azaltmayı amaçlar.
Dört merkezli çalışmada tam çıkarma sonrası kenar ablasyonu yapılanlarda ilk kontrolde nüks 10/192, kontrol grubunda 37/176 idi. Bu, görünür artık dokunun çıkarılmasının yerine geçen bir yöntem olarak araştırılmadı.
İZLEM VE ÖNERİLER
KONTROL ZAMANININ AMACI
ESGE, en az 20 mm kolon polibinin parçalı çıkarılması sonrası 3–6 ayda erken tekrar kolonoskopisi ve bu kontrolden 12 ay sonra ilk izlem kolonoskopisini önerir. Takvim patolojiye, tam çıkarmaya ve inceleme kalitesine göre kişiselleştirilir.
Sedasyon sonrası 24 saat refakat ve araç, alkol, makine veya hukuki imzadan kaçınma gerekir. Taburculuk planı ve işlem raporu saklanır.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
GECİKMİŞ KOMPLİKASYON BELİRTİLERİ
Artan kanama veya büyük pıhtıyla halsizlik/baygınlık, ateş-titreme, kusma ya da sert, şiş ve ağrılı karın derhal değerlendirilmelidir.
Üst kanal EMR’sinden günler sonra şiddetli karın ağrısı veya kanama da gelişebilir; acile giderken işlem raporu götürülür.
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
EMR KİME UYGUN OLABİLİR?
Büyük, sapsız kolorektal adenomlarda geleneksel EMR önemli bir seçenektir. Displazi şüphesi olmayan sessil serrated lezyonlarda soğuk rezeksiyon önerilir. Yüzeyel invaziv kanser şüphesinde standart EMR ile tek parça çıkarma mümkün değilse ESD veya başka tek parça rezeksiyon/cerrahi seçenekleri değerlendirilir.
Üst sindirim kanalında EMR ile ESD seçimi organa, histolojik tipe, boyuta ve ülserasyona bağlıdır. Uygun küçük erken özofagus veya mide lezyonlarında EMR seçenek olabilir; kolon ölçütleri doğrudan taşınmaz.
ÜST VE ALT YOL HAZIRLIĞI
Üst sindirim kanalı EMR’sinde açlık, randevu mektubundaki talimata göre uygulanır.
Kolorektal işlemde iyi bağırsak temizliği şarttır. Hazırlık ve sedasyon sonrası refakat önceden düzenlenir; belirsiz talimat birimden netleştirilir.
KANAMA, DELİNME VE NÜKSÜ AYRI DEĞERLENDİRMEK
Kanama ve duvar delinmesi başlıca ciddi risklerdir; ek endoskopi, yatış veya cerrahi gerekebilir. Özofagusta daha sonra darlık gelişebilir; yeni yutma güçlüğü ekibe bildirilmelidir.
660 kişinin randomize edildiği çalışmada ciddi olaylar soğuk ve sıcak EMR’de %2,1 ve %4,3 idi; birincil analizde fark anlamlı değildi. İzlenen lezyonlarda nüks %27,6 ve %13,6 bulundu; bu iki sonlanım birbirinin yerine kullanılamaz.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Colorectal polypectomy and endoscopic mucosal resection: ESGE Guideline – Update 2024 ↗
European Society of Gastrointestinal Endoscopy · Kaynak tarihi: 2024-04-26 · Erişim: 2026-10-31
Çevrimiçi ilk yayın 2024-04-26; 2024 kılavuz güncellemesi.
- Endoscopic Mucosal Resection (EMR) of the upper digestive tract ↗
Leeds Teaching Hospitals NHS Trust · Kaynak tarihi: 2026-03-24 · Erişim: 2026-10-31
Sayfa gözden geçirmesi 2026-03-24; sonraki tarih 2029-06-20. Metin içi kurumsal kontrol Ekim 2024 olarak ayrıca belirtilmiştir.
- Endoscopic Mucosal Resection (EMR) ↗
Hull University Teaching Hospitals NHS Trust · Kaynak tarihi: 2025-12-31 · Erişim: 2026-10-31
İlk sayfa tarihi 2018-11-06; son güncelleme 2025-12-31, HEY113/2025.
- Cold snare endoscopic resection for large colon polyps: a randomised trial ↗
Gut / PubMed · Kaynak tarihi: 2025-05-19 · Erişim: 2026-10-31
Çevrimiçi ilk yayın 2025-05-19; PubMed 2025-10-08 tarihini ve Kasım 2025 dergi sayısını gösterir.
- Thermal Ablation of Mucosal Defect Margins Reduces Adenoma Recurrence After Colonic Endoscopic Mucosal Resection ↗
Gastroenterology / PubMed · Kaynak tarihi: 2018-10-06 · Erişim: 2026-10-31
Çevrimiçi ilk yayın 2018-10-06; dergi sayısı Şubat 2019.
- Post-polypectomy colonoscopy surveillance: ESGE Guideline – Update 2020 ↗
European Society of Gastrointestinal Endoscopy · Kaynak tarihi: 2020-06-22 · Erişim: 2026-10-31
- ASGE guideline on endoscopic submucosal dissection for the management of early esophageal and gastric cancers: summary and recommendations ↗
American Society for Gastrointestinal Endoscopy · Kaynak tarihi: 2023-07-26 · Erişim: 2026-10-31
Dernek sayfası 2023-07-26; dergi sayısı Eylül 2023.
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
Tanı veya yönetim açısından doğrudan ilgili, künyesi ve erişilebilir bulguları doğrulanmış özgün araştırmalar seçilmiştir. Yirmi çalışma bir üst sınırdır, doldurulması gereken kota değildir. Özetler klinik öneri ya da sistematik derleme yerine geçmez.
01 · BÜYÜK KOLON POLİPLERİNDE SOĞUK VE SICAK EMR
Cold snare endoscopic resection for large colon polyps: a randomised trial
Heiko Pohl ve arkadaşları · Gut · 2025
Çalışma türü: Çok merkezli, 2×2 tasarımlı randomize çalışmanın ana karşılaştırması.
Kapsam: En az 20 mm sapsız kolon polibi bulunan 660 kişi.
ÖZET
Evrensel soğuk EMR birincil ciddi olay sonlanımını anlamlı azaltmadı; nüks daha fazlaydı.
Tam özet ve indeksli ana sonuçlar okundu; tüm ekler okunmadı. Teknikler arası geçiş vardı; protokole uyanların analizi randomizasyonu korumaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40393701 · DOI: 10.1136/gutjnl-2025-335075
02 · EMR SONRASI TEMİZ KENAR ABLASYONU VE ERKEN NÜKS
Thermal Ablation of Mucosal Defect Margins Reduces Adenoma Recurrence After Colonic Endoscopic Mucosal Resection
Amir Klein ve arkadaşları · Gastroenterology · 2019
Çalışma türü: Dört merkezli prospektif randomize çalışma.
Kapsam: 390 kişide 416 büyük kolon lezyonu; randomizasyon lezyon düzeyindeydi.
ÖZET
Tam çıkarma sonrası kenar ablasyonu 5–6 aylık kontrolde daha az nüks sağladı.
Tam özet okundu; tam metin okunmadı. Kontrol verisi tüm lezyonlarda yoktu; sonuç uzun dönem kanser ölümü değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 30296436 · DOI: 10.1053/j.gastro.2018.10.003
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı, reçete veya bireysel hekim değerlendirmesinin yerine geçmez. İlaç seçimi ve izlem, hastanın özellikleri ve güncel yerel protokollerle belirlenir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.