İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

ENDOVASKÜLER AORT ANEVRİZMASI ONARIMI

ÖZET

Endovasküler aort anevrizması onarımı, genişlemiş ana atardamar bölümünü içeriden bir stent greftle dolaşımdan ayırmayı amaçlar. Greft, metal destekli bir damar protezidir; genellikle kasık atardamarlarından ilerletilir. Karın aortasındaki uygulama EVAR, göğüsteki uygulama TEVAR olarak anılır. Anevrizma kesesi vücuttan çıkarılmaz. Kanın greft içinden akması sağlanarak zayıflamış duvar üzerindeki tehlike azaltılmaya çalışılır.

Her anevrizma bu yöntem için uygun değildir. Karın aortasında greftin tutunacağı alanların, damar çaplarının ve giriş yolunun değerlendirilmesi gerekir. ESVS kılavuzu, elektif uygulamada üreticinin kullanım sınırları dışına çıkılmasını önermez. Cihaz seçimi yalnız kolay yerleştirilebilirliğe değil, anatomik uygunluğa ve uzun dönem dayanıklılık bilgisine de dayanmalıdır. Açık ameliyat seçeneği değerlendirmeden dışlanmamalıdır.

Göğüs aortasında özellikle inen bölüm anevrizmaları için endovasküler yaklaşım önemli bir seçenektir. Bununla birlikte genç yaş, uzun yaşam beklentisi veya genetik aort hastalığı, açık cerrahi seçimini etkileyebilir. TEVAR sonrasında inme ve omuriliğin kanlanmasının bozulması gibi ağır komplikasyonlar görülebilir. Karın aortası için geçerli bir kararın göğüs aortasına aynen aktarılması doğru değildir.

Kısa dönemde daha az invaziv olması, uzun dönemde kontrol gerekmeyeceği anlamına gelmez. EVAR-1 araştırmasının uzun izlemi, erken dönem kazanımların yıllar sonra aynı ölçüde sürmeyebileceğini göstermiştir. Eski kuşak cihazlarla yapılmış bu araştırma günümüzdeki her ürüne doğrudan uygulanamaz; ancak geç kaçakların ve anevrizmayla ilişkili sorunların izlenmesi gerektiğini hatırlatır.

İyileşme sırasında hareket kademeli artırılır; ağır aktiviteye ve işe dönüş kişisel durumla birlikte planlanır. İlaçlar yalnız taburculuk planına göre kullanılır. Yara kapatma yöntemi ve eşlik eden hastalıklar bakım önerilerini değiştirebilir. Başka bir hastanın iyileşme süresi sizin için güvenilir bir takvim değildir. Kontrol ekibinin iletişim bilgilerini saklamak yararlıdır.

Greft çevresinden anevrizma kesesine kan geçmesine endoleak denir. Bu durum, böbrek işlevinde bozulma, damar hasarı veya yeni girişim gereksinimi gibi sorunlarla birlikte değerlendirilir. Düzenli görüntüleme uzun dönem bakımın parçasıdır. Kontrol edilemeyen ağrı, yara yerinde akıntı veya artan kızarıklık olduğunda planlanmış kontrol tarihi beklenmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

ANAHTAR KELİMELER
  • EVAR
  • TEVAR
  • aort anevrizması
  • stent greft
  • endoleak
  • görüntüleme izlemi
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN HAZIRLIK

BT ile anevrizmanın ve çevre damarların anatomisi incelenir. Kalp, akciğer ve böbrek işlevi işlem öncesi değerlendirmeye katılabilir. Kasık damarından girilmesi işlemin risksiz veya yalnız basit bir görüntüleme testi olduğu anlamına gelmez.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

AYIRICI TANI

TEVAR VE AÇIK CERRAHİ

2026 ESVS, inen torasik anevrizmada TEVAR’ı ilk cerrahi seçenek olarak önerir. Seçilmiş düşük cerrahi riskli genç veya genetik aortopatili hastalarda açık onarım düşünülebilir. Bu öneri çıkan aortanın bütün hastalıklarını kapsamaz.

Kaynaklar:[3]

TANISAL YAKLAŞIM

ABDOMİNAL UYGUNLUK

Greftin sızdırmazlık ve sabitlenme alanları ile aortoiliak anatomi değerlendirilir. Elektif EVAR üretici kullanım talimatlarına uygun olmalıdır; uzun dönem dayanıklılık verileri cihaz seçimine katılır.

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ

UZUN DÖNEM ARAŞTIRMA YORUMU

EVAR-1’de 1252 hasta randomize edildi; alım 1999–2004 dönemindeydi. Sekizinci yıldan sonra EVAR kolunda anevrizmayla ilişkili ölüm artışı görüldü. Kullanılan cihaz kuşağı ve takip dönemi, sonuçların güncel cihazlara aktarılmasını sınırlar. Erken avantaj, kalıcı üstünlük garantisi değildir.

Kaynaklar:[4]

ÜRÜN GÜVENLİĞİ DUYURULARI

FDA, belirli Zenith Alpha 2 torasik greft komponentlerini kaplama parçacıklarının damara kaçabilmesi nedeniyle geri çağırmıştır. Ekip model ve lotu güncel duyurularla karşılaştırmalıdır. Duyuru kullanılmamış etkilenen ürünlerin geri çekilmesidir; bütün implante greftlerin rutin çıkarılması anlamına gelmez.

Kaynaklar:[7]

İZLEM VE ÖNERİLER

SÜREGELEN GÖRÜNTÜLEME

Torasik onarım sonrasında geç greft komplikasyonları ve kalan aort hastalığının ilerlemesi nedeniyle yaşam boyu izlem gerekir. Omurilik iskemisi ve inme riski işlem planlaması ve sonraki değerlendirmede dikkate alınır.

Kaynaklar:[3]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ERKEN BAŞVURU

Kontrol edilemeyen ağrı, yara akıntısı veya belirgin kızarıklık için gecikmeden değerlendirme gerekir. Ağır belirtilerde Türkiye’de 112 aranır. Kontrastla ilişkili böbrek etkileri, damar hasarı ve yeni müdahale ihtiyacı kişisel risk görüşmesinde ele alınır.

Kaynaklar:[6]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Endovascular repair of abdominal aortic aneurysm ↗

    Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2026-01-09 · Erişim: 2026-10-31

  2. ESVS 2024 Clinical Practice Guidelines on the Management of Abdominal Aorto-Iliac Artery Aneurysms ↗

    European Society for Vascular Surgery · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-31

  3. ESVS 2026 Clinical Practice Guidelines on the Management of Descending Thoracic and Thoraco-Abdominal Aortic Diseases ↗

    European Society for Vascular Surgery · Kaynak tarihi: 2025-12-23 çevrimiçi; 2026 · Erişim: 2026-10-31

  4. Endovascular versus open repair of abdominal aortic aneurysm in 15-years follow-up of EVAR trial 1 ↗

    The Lancet · Kaynak tarihi: 2016-10-12 çevrimiçi · Erişim: 2026-10-31

  5. Endovascular repair of a thoracic aortic aneurysm ↗

    Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2025-12-16 · Erişim: 2026-10-31

  6. Endovascular Aortic Aneurysm Repair ↗

    Leeds Teaching Hospitals NHS Trust · Kaynak tarihi: 2026-05-18; sonraki inceleme 2029-08-18 · Erişim: 2026-10-31

  7. Endovascular Graft Recall: Cook Medical Removes Zenith Alpha 2 Thoracic Endovascular Graft ↗

    U.S. Food and Drug Administration · Kaynak tarihi: 2025-12-23 duyuru; 2025-09-18 başlangıç · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

İşlemin hasta seçimi, güvenliği veya ölçüm değerini doğrudan ele alan doğrulanmış çalışma seçildi. Yirmi yayın bir kota değildir; bu seçki sistematik derleme, klinik onay veya etkinlik garantisi değildir.

01 · EVAR-1 ARAŞTIRMASININ UZUN DÖNEM İZLEMİ

Endovascular versus open repair of abdominal aortic aneurysm in 15-years follow-up of the UK endovascular aneurysm repair trial 1 (EVAR trial 1): a randomised controlled trial

Rajesh Patel ve arkadaşları · The Lancet · 2016

Çalışma türü: Randomize araştırmanın uzun dönem takibi.

Kapsam: Açık veya endovasküler onarıma uygun abdominal anevrizmalı hastalar.

ÖZET

Geç dönemde anevrizmayla ilişkili sorunlar endovasküler onarımın erken avantajını sınırladı.

Eski kuşak cihazlar ve dönemin izlem uygulamaları; güncel cihazların bireysel riskini doğrudan hesaplamaz.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin, uzman değerlendirmesinin veya kurumun işlem talimatlarının yerine geçmez. İnvaziv işlemler yalnız yetkin sağlık ekiplerince yapılır; ilaç ve cihaz değişikliği kişinin kendi başına uygulayacağı bir talimat değildir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.