İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

ENKOPREZİS VE ÇOCUKLARDA DIŞKI KAÇIRMA

ÖZET

Tuvalet becerisi beklenen gelişim düzeyindeki çocukta dışkı kaçırmanın en önemli ayrımı, kabızlık ve taşma olup olmadığıdır. Retansiyonsuz kaçırma ayrı değerlendirilir; her olgu isteyerek kirletme değildir. [1]

Kaynaklar:[1]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

KAPSAM

Tuvalet becerisi beklenen çocukta dışkı kaçırma: retansiyonlu/retansiyonsuz ayrım ve kontinans planı. Genel erişkin kabızlığı veya bebek diskezisi değildir.

Kaynaklar:[1][2][3][4]

HALK İÇİN KISA BİLGİ

Çocuğu cezalandırmak veya utandırmak yerine sakin, düzenli bir tuvalet planı kurun. Günlük tutmak ve tuvalete oturma gibi çocuğun yapabildiği davranışları desteklemek yararlıdır. Düzelme yavaş olabilir ve yeniden kaçırma başarısızlık sayılmamalıdır. [1]

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Dışkı sıklığı/sertliği, ağrılı dışkılama, tutma davranışı, büyük dışkı, kaçırma örüntüsü ve idrar sorunları sorulur. Okul tuvaletine erişim ve önceki ilaçların uygulanışı değerlendirilir. [2]

Kaynaklar:[2]

FİZİK MUAYENE

Büyüme, karında dışkı kitlesi, perianal görünüm, bel/sakrum ve alt ekstremite nörolojisi incelenir. Rektal muayene rutin değildir; gerekiyorsa deneyimli klinisyenle ve çocuğun onayı/mahremiyeti gözetilerek yapılır. [2]

Kaynaklar:[2]

AYIRICI TANI

Taşma kaçırması kabızlığa eşlik eder; normal dışkılama ve retansiyon yokluğunda retansiyonsuz işlevsel kaçırma düşünülür. [1] Hirschsprung, anorektal malformasyon, çölyak, hipotiroidi ve omurilik hastalığı alarm bulgularında araştırılır. [2]

Kaynaklar:[1][2]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TEST SEÇİMİ

Öykü ve muayene çoğunlukla yeterlidir; rutin karın grafisi veya laboratuvar gerekmez. Tedaviye direnç ve organik neden kuşkusu hedefli testleri belirler. [2] Retansiyonsuz biçimde ileri inceleme seyrektir; seçilmiş belirsiz olguda kolon geçişi değerlendirmesi düşünülebilir. [1]

Kaynaklar:[2][1]

TEDAVİ

İmpaksiyon varsa önce boşaltma, ardından idame gerekir. NICE ilk seçenek olarak oral PEG 3350+elektroliti, yaşa/ürüne uygun artan dozda önerir; iki haftada yetersizse uyarıcı laksatif eklenebilir. Başlangıçta kaçırma artabilir. Retansiyon yoksa otomatik boşaltma yerine eğitim ve tuvalet programı uygulanır. [3,1]

Kaynaklar:[3][1][2]

İZLEM VE ÖNERİLER

İdame dışkıyı yumuşak ve ağrısız tutacak biçimde ayarlanır; düzen sağlandıktan sonra da haftalar/aylar sürer ve kademeli azaltılır. [3] Boşaltma tedavisinin sürme gereği dördüncü günde değerlendirilir. İdame için ilk dört haftada kontrol, günlük ve okul planı gözden geçirilir; zor olgular kontinans hizmetine yönlendirilir. [2]

Kaynaklar:[3][2]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL BELİRTİLER VE SEVK

Erken bebeklikten başlayan sorun, gecikmiş mekonyum, büyüme kaybı, sürekli kusma veya anormal nörolojik muayene organik neden açısından değerlendirilmelidir. Ağır karın şişliği/kusmada rutin ev boşaltması sürdürülmez. [2]

Kaynaklar:[2]

DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR

ÖZEL DURUMLAR

2026 ICCS, psikolojik ve nörogelişimsel eşlikleri sistematik taramayı önerir. Tarama ölçeği tanı değildir; belirgin kaygı, davranış güçlüğü veya travma kuşkusunda uygun çocuk ruh sağlığı değerlendirmesi sağlanır. Kaçırma tek başına istismar kanıtı değildir. [4]

Kaynaklar:[4]

KLİNİK AYRIMLAR

Tablo klinik değerlendirme ve yaşa özgü kararların yerine geçmez.

Kaynaklar:[3][1][4]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Management of functional nonretentive fecal incontinence in children: Recommendations from the ICCS ↗

    Koppen ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2016 · Erişim: 2026-10-26

  2. Constipation ↗

    Royal Children’s Hospital Melbourne · Kaynak tarihi: tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-26

  3. Constipation in children and young people: diagnosis and management, CG99 ↗

    NICE · Kaynak tarihi: 2010; ilaç açıklamaları 2021 · Erişim: 2026-10-26

  4. Psychological and Psychiatric Issues in Functional Constipation, Fecal Incontinence and Bladder and Bowel Dysfunction—Revised ICCS Document ↗

    von Gontard ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA

Aşağıdaki seçilmiş çalışmalar tanı, tedavi veya izlem sorularını tamamlar; yaş grupları ve çalışma sınırlılıkları ayrı belirtilmiştir.

01 · ENKOPREZİSTE YAPILANDIRILMIŞ TUVALET EĞİTİMİ

Treatment of childhood encopresis: a randomized trial comparing three treatment protocols.

Stephen M Borowitz ve arkadaşları · Journal of pediatric gastroenterology and nutrition · 2002

Çalışma türü: Üç kollu randomize çalışma

Kapsam: 6–15 yaşında, en az altı ay haftalık kaçırması olan 87 çocuk.

ÖZET

Bir yılda tıbbi tedavi, ek tuvalet eğitimi ve ek biofeedback kollarında iyileşme %45, %78 ve %54’tü. Tam düzelme oranları %36, %48 ve %39 olup anlamlı farklı değildi.

Küçük ve eski çalışma; kaçırma azalması ile tam iyileşme farklı sonuçlardır. Her dışkı kaçırma alt tipinde aynı etki varsayılamaz.

02 · DEHB İLE KABIZLIK VE KAÇIRMA İLİŞKİSİ

Association of constipation and fecal incontinence with attention-deficit/hyperactivity disorder.

Connor McKeown ve arkadaşları · Pediatrics · 2013

Çalışma türü: Retrospektif idari veri kohortu

Kapsam: ABD asker ailelerinden 4–12 yaşında 742939 çocuk.

ÖZET

DEHB’lilerde dışkı kaçırma tanısı %0,9, diğerlerinde %0,15; kabızlık %4,1 ve %1,5 idi. DEHB ilacı alanlarla almayanların başvuru sıklığı anlamlı farklı değildi.

Tanı kodları ve seçilmiş sigorta nüfusu; ilişki neden-sonuç veya ilaç etkisizliği kanıtı değildir.

03 · İNTERNET DESTEKLİ TUVALET EĞİTİMİ

An Internet intervention as adjunctive therapy for pediatric encopresis.

Lee M Ritterband ve arkadaşları · Journal of consulting and clinical psychology · 2003

Çalışma türü: Küçük randomize ek tedavi çalışması

Kapsam: Rutin birinci basamak bakımı süren enkoprezisli 24 çocuk.

ÖZET

İnternet müdahalesi alanlarda kaçırma azalması, tuvalete dışkılama ve kendiliğinden tuvalete gitme daha çok iyileşti. Bilgi ve bazı davranış kazanımları iki grupta benzerdi.

Pilot büyüklük, eski teknoloji ve kısa özet ayrıntıları; güncel bir uygulamanın etkililiği ya da tedavinin uzaktan tek başına yeterliliği çıkarılamaz.

Eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavi yerine geçmez. Acil belirtilerde 112 aranmalıdır.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.