EOZİNOFİLİK GASTROENTERİT
ÖZET
Eozinofilik gastroenteritte mide/ince bağırsakta eozinofilik inflamasyon vardır. Güncel adlandırma tutulan organı belirtir: eozinofilik gastrit veya enterit; özofajitle aynı değildir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Mukoza/doku eozinofilisi ve sekonder nedenleri dışlama; eozinofilik özofajit değil.
HALK İÇİN: NELER HİSSEDİLİR?
Karın ağrısı, bulantı, kusma ve besinlerin yeterince emilememesi görülebilir. Belirtilerin başka sindirim hastalıklarına benzemesi tanıyı güçleştirir; tek bir yakınma veya kan sonucu hastalığı kanıtlamaz. [8]
Uzayan yakınmalar “yalnız hassas bağırsak” diye kabul edilmemelidir. ABD kayıt çalışmasında tanıya kadar geçen sürenin uzun olması, kalıcı şikâyetlerde önceki değerlendirmeyi yeniden gözden geçirmenin önemini göstermektedir. Bu sonuç her hastada aynı gecikmenin olacağı anlamına gelmez. [7]
HALK İÇİN: TEDAVİDE ORTAK KARAR
Besin kısıtlaması kendi başına başlanmamalıdır. Tedavi, tutulan bölgeye ve hastalık şiddetine göre diyet veya kortikosteroid içerebilir; amaç yalnız kan eozinofilini azaltmak değil, belirtileri ve doku inflamasyonunu kontrol etmektir. [2]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Süre, kilo kaybı, kusma/ishal, atopi, ilaç ve parazit maruziyeti sorgulanır; sistemik belirtilerde ikincil eozinofili araştırılır. [1]
FİZİK MUAYENE
MUAYENE VE HASTALIK YÜKÜ
Kilo eğrisi, solukluk ve ödem kaydedilir; anemi, hipoalbüminemi, kilo kaybı veya serozal tutulum daha ağır bir fenotipe işaret edebilir. Bu bulguların yokluğu hastalığı dışlamaz; gözlemsel risk belirteçleri tek başına prognoz skoru değildir. [5]
AYIRICI TANI
Parazit, ilaç reaksiyonu, inflamatuvar bağırsak ve sistemik eozinofilik hastalık dışlanır; alerjik duyarlanma tek başına nedeni göstermez. [1]
TANISAL YAKLAŞIM
TANI: GÖRÜNÜMDEN ÇOK ÖRNEKLEME
Klinik-doku uyumu ve ikincil nedenlerin dışlanması gerekir. Antrum, korpus ve duodenumun normal/anormal mukozasından çoklu biyopsi, ayrı etiketli kaplara alınır. Kas/seroza tutulumunda görüntüleme ve hedefli örnekleme gerekebilir. Pediatrik uzlaşıda 0,27 mm² alanda tepe eşikleri mide ≥ 30, duodenum ≥ 50 eozinofildir; erişkin araştırma eşikleriyle özdeş değildir. [1]
Endoskopinin normal görünmesi biyopsi gereksinimini ortadan kaldırmaz. Çok merkezli seride normal görünüm sık bulunmuştur. Patoloji isteminde eozinofilik hastalık kuşkusu ve örneklenen bölge açıkça yazılmalıdır. [4]
Tam kan sayımı ve albümin hastalık yükünü değerlendirmeye yardım eder. Çocuk kohortunda periferik eozinofili ve düşük albümin biyopsi verimini artırmıştır; ancak çalışmanın kullandığı doku eşiği evrensel güncel tanı sınırı değildir. [3]
TEDAVİ
TEDAVİ SEÇİMİ
Çocuklarda steroid veya diyetisyen gözetiminde ampirik eliminasyon düşünülebilir; alerji testine dayalı geniş eliminasyon önerilmez. Erişkine doğrudan aktarılmaz. [1]
Uzman merkez tedaviyi tutulan bölge, semptom yükü ve yanıtla kişiselleştirir. Özofajit için kullanılan bir ilacın mide veya ince bağırsak hastalığında aynı etkinliği göstereceği varsayılamaz. [2]
BİYOLOJİK TEDAVİ KANITI
Biyolojik ajanlarda histolojik yanıt semptomatik yararla aynı değildir: benralizumab çalışmasında belirgin doku yanıtına rağmen hasta bildirimli sonuç farkı gösterilmedi. Bu veriler uzman merkez kararını destekler; otomatik rutin kullanım önerisi değildir. [10]
2026 DEGAS faz 2 çalışmasında dupilumab histolojik ve endoskopik sonuçları iyileştirdi; küçük, kısa çalışma ve histolojik birincil sonuç, uzun dönem klinik yararı veya her yaşta standart tedaviyi kanıtlamaz. [11]
İZLEM VE ÖNERİLER
İZLEM VE NÜKS
Semptomlar, kilo ve başlangıçta bozuk laboratuvarlar birlikte izlenir. Histolojik değerlendirme gereksinimi bireyselleştirilir; semptomdaki düzelme ile biyopsi yanıtı her durumda eşdeğer sayılmaz. [2,4]
Uzun dönem kohortta nüks sıktır. Steroid alanlarda daha fazla nüks bulunması steroidin nükse neden olduğunu kanıtlamaz; ağır hastaların daha çok tedavi alması sonucu açıklayabilir. Tedavi azaltılırken tekrar yakınma ve beslenme bozulması değerlendirilmelidir. [6]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL DEĞERLENDİRME VE SEVK
Şiddetli kusmayla sıvı alamama, belirgin karın şişliği veya ilerleyen beslenme bozulması beklenmeden değerlendirilmelidir. Tanısı belirsiz, steroid gereksinimi süren veya kilo kaybeden hastalar gastroenteroloji ve beslenme ekibine yönlendirilir. [2,5]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
AYIRICI DEĞERLENDİRME
Özellikler birlikte değerlendirilir; tablo tek başına tanı koydurmaz.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Joint ESPGHAN/NASPGHAN Guidelines on Childhood Eosinophilic Gastrointestinal Disorders Beyond Eosinophilic Esophagitis ↗
Papadopoulou ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
- Frequently Asked Questions ↗
Consortium of Eosinophilic Gastrointestinal Disease Researchers · Kaynak tarihi: erişim 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Peripheral eosinophilia and hypoalbuminemia are associated with a higher biopsy diagnostic yield for eosinophilic gastroenteritis. ↗
Brenner, Greenberg, Chang, Corder, Cowherd, Dellon · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26
- Association Between Endoscopic and Histologic Findings in a Multicenter Retrospective Cohort of Patients with Non-esophageal Eosinophilic Gastrointestinal Disorders. ↗
Pesek ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26
- Eosinophilic Gastroenteritis: Using Presenting Findings to Predict Disease Course. ↗
Havlichek, Choung, Murray · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26
- Long-term prognosis and its associated predictive factors in patients with eosinophilic gastroenteritis. ↗
Li, Ruan, Liu, Xu, Ma, Zhou, Liu, Zhao, Du, Li, Li · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
- Diagnostic Delay in Patients with Eosinophilic Gastritis and/or Duodenitis: A Population-Based Study. ↗
Chehade, Kamboj, Atkins, Gehman · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26
- Eosinophilic gastroenteritis ↗
NIH GARD · Kaynak tarihi: erişim 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Anti-Siglec-8 Antibody for Eosinophilic Gastritis and Duodenitis. ↗
Dellon, Peterson, Murray, Falk, Gonsalves, Chehade, Genta, Leung, Khoury, Klion, Hazan, Vaezi, Bledsoe, Durrani, Wang, Shaw, Chang, Singh, Kamboj, Rasmussen, Rothenberg, Hirano · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26
- Benralizumab for eosinophilic gastritis: a single-site, randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 2 trial. ↗
Kliewer, Murray-Petzold, Collins, Abonia, Bolton, DiTommaso, Martin, Zhang, Mukkada, Putnam, Kellner, Devonshire, Schwartz, Kunnathur, Rosenberg, Lyles, Shoda, Klion, Rothenberg · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26
- Dupilumab versus placebo in adults and adolescents with eosinophilic gastritis (DEGAS): a double-blind, placebo-controlled, phase 2, multicentre, randomised controlled trial. ↗
Gonsalves ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Determination of Biopsy Yield That Optimally Detects Eosinophilic Gastritis and/or Duodenitis in a Randomized Trial of Lirentelimab. ↗
Dellon, Gonsalves, Rothenberg, Hirano, Chehade, Peterson, Falk, Murray, Gehman, Chang, Singh, Rasmussen, Genta · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 8 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki çalışmalar farklı klinik soruları aydınlatır; tedavi seçiminde çalışma popülasyonu ve tasarımı dikkate alınmalıdır.
01 · TANIYA ULAŞMADA GECİKME
Diagnostic Delay in Patients with Eosinophilic Gastritis and/or Duodenitis: A Population-Based Study.
Mirna Chehade, Amol P Kamboj, Dan Atkins, Lauren T Gehman · The journal of allergy and clinical immunology. In practice · 2021
Çalışma türü: İdari kayıt tabanlı gözlemsel kohort
Kapsam: ABD’de 2008–2018 arasında eozinofilik gastrit/duodenit tanısı alan 4.108 kişi.
ÖZET
Belirti kaydından tanıya ortalama 3,6 yıl geçti. İlk endoskopide tanının kaçırılması ek gecikmeyle ilişkiliydi; önceden başka gastrointestinal tanı konması yaygındı. Bulgular, kalıcı yakınmalarda uygun örnekleme ve patoloji değerlendirmesinin önemini destekler.
Kodlamaya dayalı çalışma; klinik ayrıntı ve başlangıç zamanının ölçümü sınırlıdır. Gecikmenin bireysel nedeni kanıtlanmaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 33440255 · DOI: 10.1016/j.jaip.2020.12.054
02 · ÇOCUKLARDA BİYOPSİNİN TANISAL VERİMİ
Peripheral eosinophilia and hypoalbuminemia are associated with a higher biopsy diagnostic yield for eosinophilic gastroenteritis.
Erica J Brenner, Sydney B Greenberg, Nicole C Chang, S Ryanne Corder, Ellen L Cowherd, Evan S Dellon · Clinics and research in hepatology and gastroenterology · 2021
Çalışma türü: Retrospektif pediatrik kohort
Kapsam: Üst endoskopi yapılan 0–18 yaş arasında 509 çocuk.
ÖZET
Altı çocukta çalışmanın EGE tanımı karşılandı. Tanısal verim tüm grupta % 1,2 iken eozinofili ve hipoalbümineminin birlikte bulunduğu 12 çocukta % 25 idi. Bulgular, seçilmiş çocuklarda normal görünüm olsa bile örneklemeyi destekler.
Yalnız altı olay bulundu; tahminler belirsizdir. Çalışmanın histoloji eşiği ve seçilmiş endoskopi popülasyonu genellemeyi sınırlar.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 34182183 · DOI: 10.1016/j.clinre.2021.101746
03 · ENDOSKOPİK GÖRÜNÜM VE HİSTOLOJİK AKTİVİTE
Association Between Endoscopic and Histologic Findings in a Multicenter Retrospective Cohort of Patients with Non-esophageal Eosinophilic Gastrointestinal Disorders.
Robert D Pesek, Craig C Reed, Margaret H Collins, Amanda B Muir, Patricia C Fulkerson, Calies Menard-Katcher, Gary W Falk, Jonathan Kuhl, Adam Z Magier, Faria N Ahmed, Maureen Demarshall, Ankur Gupta, Jonathan Gross, Tokunbo Ashorobi, Christina L Carpenter, Jeffrey P Krischer, Nirmala Gonsalves, Ikuo Hirano, Jonathan M Spergel, Sandeep K Gupta, Glenn T Furuta, Marc E Rothenberg, Evan S Dellon, Consortium of Eosinophilic Gastrointestinal Disease Researchers (CEGIR) · Digestive diseases and sciences · 2020
Çalışma türü: Altı merkezli retrospektif kohort
Kapsam: 317 çocuk ve 56 yetişkin; gastrit, gastroenterit veya kolit tanılı toplam 373 kişi.
ÖZET
Olguların % 62’sinde endoskopi normal görünüyordu. Tedavi sonrası değerlendirmesi bulunan alt grupta doku eozinofilisindeki azalma klinik düzelmeyle ilişkiliydi. Endoskopik görünüm tek başına güvenilir dışlama aracı değildir.
Takip verisi yalnız % 29’da vardı; farklı hastalıklar ve tedaviler birlikte incelendi. Belirli bir tedavinin üstünlüğünü göstermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 31773359 · DOI: 10.1007/s10620-019-05961-4
04 · UZUN DÖNEM NÜKS ÖRÜNTÜSÜ
Long-term prognosis and its associated predictive factors in patients with eosinophilic gastroenteritis.
Kai-Wen Li, Ge-Chong Ruan, Shuang Liu, Tian-Ming Xu, Ye Ma, Wei-Xun Zhou, Wei Liu, Peng-Yu Zhao, Zhi-Rong Du, Ji Li, Jing-Nan Li · World journal of gastroenterology · 2024
Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif kohort
Kapsam: EGE tanılı 55 hasta; başlangıç yaşı ortancası 38 yıl.
ÖZET
Ortanca 67 aylık izlemde hastaların % 56,4’ü en az bir nüks yaşadı ve tüm hastalar hayattaydı. Daha genç başlangıç, kusma ve steroid kullanımı nüksle ilişkili değişkenler arasındaydı.
Küçük gözlemsel seri ve tedavi seçimine bağlı karıştırıcılık vardır. Steroid ile nüks ilişkisi nedensel zarar kanıtı değildir; klinik risk modeli olarak doğrulanmamıştır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38312116 · DOI: 10.3748/wjg.v30.i2.146
05 · ENIGMA: ANTİ-SİGLEC-8 TEDAVİSİ
Anti-Siglec-8 Antibody for Eosinophilic Gastritis and Duodenitis.
Evan S Dellon, Kathryn A Peterson, Joseph A Murray, Gary W Falk, Nirmala Gonsalves, Mirna Chehade, Robert M Genta, John Leung, Paneez Khoury, Amy D Klion, Sabine Hazan, Michael Vaezi, Adam C Bledsoe, Sandy R Durrani, Chao Wang, Camilla Shaw, Alan T Chang, Bhupinder Singh, Amol P Kamboj, Henrik S Rasmussen, Marc E Rothenberg, Ikuo Hirano · The New England journal of medicine · 2020
Çalışma türü: Faz 2 randomize plasebo kontrollü çalışma
Kapsam: Semptomatik eozinofilik gastrit/duodenitli 65 erişkin; 43 lirentelimab, 22 plasebo.
ÖZET
Doku eozinofili değişimi −% 86 ve +% 9; birleşik doku/semptom yanıtı % 63 ve % 5 idi. Semptom skoru −% 48 ve −% 22 değişti. İnfüzyon reaksiyonu % 60 ve % 23 görüldü.
Küçük ve kısa faz 2 çalışma; daha sonraki doğrulama ve uzun dönem sonuçların yerini tutmaz. İnfüzyon reaksiyonları dikkate alınmalıdır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 33085861 · DOI: 10.1056/NEJMoa2012047
06 · BENRALİZUMAB: HİSTOLOJİ VE BELİRTİLER AYRIŞABİLİR
Benralizumab for eosinophilic gastritis: a single-site, randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 2 trial.
Kara L Kliewer, Cristin Murray-Petzold, Margaret H Collins, Juan P Abonia, Scott M Bolton, Lauren A DiTommaso, Lisa J Martin, Xue Zhang, Vincent A Mukkada, Philip E Putnam, Erinn S Kellner, Ashley L Devonshire, Justin T Schwartz, Vidhya A Kunnathur, Chen E Rosenberg, John L Lyles, Tetsuo Shoda, Amy D Klion, Marc E Rothenberg · The lancet. Gastroenterology & hepatology · 2023
Çalışma türü: Tek merkezli çift kör faz 2 randomize çalışma
Kapsam: 12–60 yaş kabul aralığında, kan eozinofilisi ve aktif gastriti olan 26 kişi; ortalama yaş 19,5.
ÖZET
12 haftada histolojik remisyon % 77 ve % 8 idi; hasta bildirimli SODA/PROMIS ve endoskopik skor farkı anlamlı değildi. Advers olaylar % 85 ve % 46 bulundu.
Çok küçük, seçilmiş eozinofilik popülasyon. Doku eozinofilinin azalması bütün hastalık mekanizmalarının veya belirtilerin düzeldiğini göstermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 37336228 · DOI: 10.1016/S2468-1253(23)00145-0
07 · DEGAS: DUPİLUMAB İLE FAZ 2 SONUÇLARI
Dupilumab versus placebo in adults and adolescents with eosinophilic gastritis (DEGAS): a double-blind, placebo-controlled, phase 2, multicentre, randomised controlled trial.
Nirmala P Gonsalves, Evan S Dellon, Kara L Kliewer, Tetsuo Shoda, Regina Yearout, Seema S Aceves, Nicoleta C Arva, John A Besse, Julie M Caldwell, Mirna Chehade, Amaziah Coleman, Margaret H Collins, Sara Anvari, Gary W Falk, Sandeep K Gupta, Girish Hiremath, David A Katzka, Paneez Khoury, John Leung, Calies Menard-Katcher, Paul Menard-Katcher, Kathryn A Peterson, Maria A Pletneva, Amanda K Rudman Spergel, Jonathan M Spergel, Tatyana Vaysman, Joshua B Wechsler, Benjamin L Wright, Guang-Yu Yang, Xue Zhang, Meijian Zhou, Ashish Bansal, Bram P Raphael, Amr Radwan, Jennifer Maloney, Antonio Martin, Yamo Deniz, Glenn T Furuta, Lisa J Martin, Marc E Rothenberg, Consortium of Eosinophilic Gastrointestinal Disease Researchers (CEGIR) Investigators · The lancet. Gastroenterology & hepatology · 2026
Çalışma türü: Çok merkezli çift kör randomize çalışma
Kapsam: Aktif eozinofilik gastritli 41 kişi; gerçekleşen yaş aralığı 12–59, yedisi < 18 yaş; birincil analizde 40 kişi.
ÖZET
12 haftada mide eozinofilindeki göreli değişim dupilumabda −% 50, plaseboda −% 4; gruplar arası fark −47 yüzde puanıydı. Histoloji/endoskopi skorları iyileşti; advers olay % 81 ve % 85, ciddi olay yoktu.
Küçük kanıt-kavramı çalışması, histolojik birincil sonlanım ve tamamlayan analizi; özet semptomatik üstünlük veya uzun dönem güvenliği kanıtlamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 42341804 · DOI: 10.1016/S2468-1253(26)00116-0
08 · YAMALI HASTALIKTA BİYOPSİ VERİMİ
Determination of Biopsy Yield That Optimally Detects Eosinophilic Gastritis and/or Duodenitis in a Randomized Trial of Lirentelimab.
Evan S Dellon, Nirmala Gonsalves, Marc E Rothenberg, Ikuo Hirano, Mirna Chehade, Kathryn A Peterson, Gary W Falk, Joseph A Murray, Lauren T Gehman, Alan T Chang, Bhupinder Singh, Henrik S Rasmussen, Robert M Genta · Clinical gastroenterology and hepatology : the official clinical practice journal of the American Gastroenterological Association · 2022
Çalışma türü: Lirentelimab çalışması taramasının tanısal analizi
Kapsam: Orta-ağır gastrointestinal belirtili 88 adayın 72’sinde araştırma tanımlı gastrit/duodenit bulundu.
ÖZET
Eozinofili yamalıydı; sekiz mide ve dört duodenum biyopsisindeki çoklu alanların değerlendirilmesi bu örneklemde tüm olguları yakaladı. Endoskopik görünüm veya belirti şiddeti sayımla korele değildi.
Yüksek seçilimli deneme taraması; sekiz/dört örnek sonucu her popülasyonda % 100 duyarlılık garantisi değildir. Çalışmanın duodenum eşiği pediatrik güncel uzlaşıyla aynı değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 34089846 · DOI: 10.1016/j.cgh.2021.05.053
Eğitim amaçlıdır; kişiye özel tanı, tedavi veya acil değerlendirme yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.