İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

EOZİNOFİLİK ÖZOFAJİT

ÖZET

Halk için kısa açıklama: Eozinofilik özofajit, yemek borusunda bağışıklık sistemiyle ilişkili kronik iltihaptır. Eozinofil adlı hücrelerin birikmesiyle yutma güçlüğü ve lokma takılması gelişebilir. Yalnız reflü veya anlık besin alerjisi değildir. Tedavinin amacı rahat yutmanın yanında iltihabı kontrol ederek darlık gelişimini önlemektir. [4]

Kaynaklar:[4]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

BELİRTİLER, RİSKLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Bebek ve küçük çocuklarda beslenmeyi reddetme veya yetersiz büyüme öne çıkabilir. Okul çağında karın ağrısı, iştahsızlık ve kusma; ergen ve erişkinde özellikle kuru, yoğun kıvamlı katıların geçişinde güçlük görülebilir. Hasta her lokmayı çok uzun çiğniyor veya belirli yiyecekleri sürekli dışlıyorsa görünürde hafif olan yakınma gerçekte önemli olabilir. [4]

Besinlerle bağışıklık ilişkisi karmaşıktır. Klasik IgE aracılı alerjideki gibi dakikalar içinde gelişen reaksiyon yerine gecikmiş süreçler rol oynayabilir. Deri testi veya kanda alerji testi, eozinofilik özofajite yol açan besini güvenilir biçimde tek başına belirlemez. Bu nedenle bir pozitif alerji paneli doğrudan uzun bir yasak listesine çevrilmemelidir. [1]

Kaynaklar:[1][4]

TANI VE AYIRICI TANI

Tanı için özofagus işlev bozukluğu belirtileri, biyopside belirli düzeyde eozinofil birikimi ve başka nedenlerin değerlendirilmesi birlikte gerekir. ACG 2025 kılavuzu yüksek büyütme alanında en az 15 eozinofil eşiğini kullanır. Eozinofil saptamak tek başına tanı değildir; reflü gibi diğer açıklamalar klinik bağlam içinde ele alınır. [2]

Endoskopide halkalar, oluklar, ödem, beyaz eksüdalar veya darlık görülebilir. En az iki seviyeden toplam en az altı hedefli biyopsi alınması önerilir. Bulguların ve hücre sayısının raporlanması, sonraki kontrolle karşılaştırmayı mümkün kılar. Görüntü ile mikroskobik inceleme birbirinin yerine geçmez. [6]

Tablo birlikte değerlendirmenin neden gerekli olduğunu özetler. [2]

Kaynaklar:[2][6]

YÖNETİM VE TEDAVİ İLKELERİ

Başlangıçta ilaç veya ampirik besin eliminasyonu, hasta ve ekibin ortak kararıyla seçilebilir. Asit baskılayıcı proton pompası inhibitörleri ve yutulan topikal steroidler başlıca ilaç seçenekleridir. Eliminasyon diyeti uygulanacaksa daha az kısıtlayıcı bir planla başlamak düşünülebilir. Seçimin uygulanabilir olması, teorik olarak etkili olmasından ayrı bir gerekliliktir. [5]

Darlık varsa endoskopik genişletme yutmayı kolaylaştırabilir; ancak iltihabı tedavi etmediğinden antiinflamatuvar yaklaşımın yerine geçmez. Yeterli yanıt alınmayan seçilmiş hastalarda biyolojik tedavi değerlendirilebilir. Yaş, eşlik eden hastalıklar, önceki yanıt ve yerel erişim kararı etkiler; bu metin herhangi bir ürün için ruhsat veya geri ödeme iddiası taşımaz. [3]

Kaynaklar:[3][5]

İZLEM VE ÖZEL GRUPLAR

Yanıt yalnız “artık takılmıyor” ifadesiyle ölçülmez. Hasta yeme biçimini değiştirerek belirtileri azaltmış olabilir; endoskopi ve biyopsiyle aktivite de değerlendirilir. İyi yanıt sonrasında genellikle idame planı gerekir. Tedaviyi bırakma veya yoğunluğunu değiştirme kararı, hastalık kontrolü ve olası yan etkiler birlikte değerlendirilerek verilir. [5]

Çocuklarda büyüme ve beslenme davranışı ayrıca izlenir. Beslenme terapisti ve diyetisyen desteği, korku nedeniyle gelişen yiyecek kaçınmasını ve gereksiz kısıtlamaları ele almaya yardımcı olur. Diyet denemelerinde yiyeceklerin geri eklenmesi de planlı olmalıdır; yalnız semptomlara bakarak bütün tetikleyicilerin saptandığı varsayılmaz. [5]

Kaynaklar:[5]

ACİL UYARILAR

Lokmanın yemek borusunda kalması acil bir durum olabilir. Ciddi yutma sorunu veya takılma için hızlı tıbbi yardım alınmalıdır. Göğüs ağrısına nefes darlığı, çene veya kol ağrısı eşlik ediyorsa bunu bilinen özofajite bağlamayın; kalp kaynaklı acil durumlar da değerlendirilmelidir. [1,4]

Kaynaklar:[1][4]

KLİNİK AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.

Kaynaklar:[2][3]

Bu sürümde ayrı bir profesyonel bölüm bulunmuyor.

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. AAAAI. Eosinophilic Esophagitis. https://www.aaaai.org/conditions-treatments/related-conditions/eosinophilic-esophagitis ↗

    AAAAI · Erişim: 2026-10-25

  2. ACG. Diagnosis and Management of Eosinophilic Esophagitis—Highlights, 2025. https://webfiles.gi.org/links/committees/DigitalCommsAndPubs/ACG-EOE-Guidelines-Highlights-2025.pdf ↗

    ACG · Erişim: 2026-10-25

  3. ACG. A Look at the Updated ACG Eosinophilic Esophagitis Clinical Guidelines. https://gi.org/journals-publications/ebgi/eluri_feb2025/ ↗

    ACG · Erişim: 2026-10-25

  4. ACG. Eosinophilic Esophagitis. https://gi.org/topics/eosinophilic-esophagitis/ ↗

    ACG · Erişim: 2026-10-25

  5. American Academy of Pediatrics. Management of Eosinophilic Esophagitis. https://www.aap.org/en/patient-care/eosinophilic-esophagitis/management-of-eosinophilic-esophagitis/?form=donate ↗

    American Academy of Pediatrics · Erişim: 2026-10-25

  6. ESGE. Endoscopic tissue sampling—Part 1, 2021. https://www.esge.com/assets/downloads/pdfs/guidelines/2021_a_1611_5091.pdf ↗

    ESGE · Erişim: 2026-10-25

Kaynak kontrolü: 25 Ekim 2026. Eğitim amaçlı, klinik uzman incelemesi yapılmamış taslaktır.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.