EPİDİDİMİT

HASTALIK NASIL GELİŞİR?

Etkenler cinsel yolla bulaşan bakteriler veya idrar yollarından kaynaklanan bakteriler olabilir. Eşlik eden üretrit belirti vermeyebilir; akıntı olmaması cinsel yolla bulaşan nedeni dışlamaz. İdrar çıkışında engel, kateter veya yakın zamanda ürolojik girişim öyküsü de önemlidir. Etken yalnız yaşa bakılarak tahmin edilmemeli; maruziyet, muayene ve testler birlikte değerlendirilmelidir. [1]

Enfeksiyon dışı ilaç reaksiyonları veya inflamatuvar hastalıklar daha seyrektir. Uzayan, tekrarlayan veya alışılmadık tabloda farklı nedenler araştırılır. Öyküde kullanılan ilaçlar, sistemik hastalıklar ve travma açıkça anlatılmalıdır. Bu bilgiler, sıradan bir antibiyotik reçetesinden daha kapsamlı bir plan gerekip gerekmediğini belirlemeye yardım eder. [2]

BELİRTİLER VE ACİL UYARILAR

Tek veya iki tarafta ağrı, sıcaklık, hassasiyet ve şişlik görülebilir. Çevrede sıvı birikimi gelişebilir; idrar yapma güçlüğü veya üretral akıntı eşlik edebilir. Ani dayanılmaz testis ya da alt karın ağrısında acile başvurulmalıdır. Torsiyon zaman duyarlı bir durumdur ve evde enfeksiyon ilacının etkisini görmek için beklenmez. [2]

TANI: TORSİYONU ATLAMADAN ENFEKSİYONU ARAŞTIRMAK

Tanı öykü ve muayeneyle başlar. İdrar örneğinde klamidya ve gonore için nükleik asit testi, ayrıca üriner bakteriler için kültür istenir. Ultrason özellikle torsiyon kuşkusu veya belirsiz tanıda değerlidir; normal görünüm epididimiti mutlaka dışlamaz. Kısmi torsiyon ultrasonla enfeksiyonu taklit edebileceğinden klinik kuşku önemini korur. [1]

Torsiyon dışında testiküler kitle, apse ve farklı inflamasyon nedenleri düşünülür. Tedaviye yetersiz yanıt, başlangıç tanısının tekrar gözden geçirilmesini gerektirir. Uzun süren şişlikte yalnız antibiyotiği uzatmak yerine görüntüleme veya üroloji değerlendirmesi gerekebilir. İdrar yolu kökenli etken bulunduğunda çıkış tıkanıklığı veya yapısal sorunlar açısından inceleme planlanabilir. [3]

BENZER TABLOLARI AYIRMAK

Hiçbir tek muayene bulgusu bütün acilleri güvenle dışlamaz. [3]

İZLEM, KORUNMA VE ÖZEL GRUPLAR

Yaklaşık 48–72 saatte sonuçlar ve klinik yanıt değerlendirilir; üç gün içinde düzelme yoksa tanı ve tedavi tekrar incelenir. Cinsel yolla bulaşan neden doğrulanmış veya kuvvetle olasıysa partnerlerin değerlendirilmesi planlanır. Kişi ve partnerler tedaviyi tamamlayana ve gerekli izlem yapılana kadar cinsel ilişkiden kaçınma danışmanlığı verilir. Bu süreç mahrem ve suçlayıcı olmayan biçimde yürütülmelidir. [3]

Dinlenmek, skrotumu destekleyen iç çamaşırı kullanmak ve uygun ağrı kontrolü tedaviye yardımcı olabilir. Antibiyotik başladıktan sonra yakınmaların tamamen kaybolması zaman alabilir. Ancak beklenen yavaş düzelmeyle yeni kötüleşme birbirinden ayrılmalıdır; artan ağrı veya sistemik hastalık hissinde yeniden yardım alınır. [2]

İlaç ve ağrı kesici seçiminde eşlik eden hastalıklar ayrıca dikkate alınmalıdır. [2]

KLİNİK AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.

HASTA GÜVENLİĞİ: METİNDEKİ UYARILAR

İstirahat, uygun ağrı kontrolü ve skrotumu destekleyen iç çamaşırı rahatlama sağlayabilir. Reçete edilen tedavi, belirtiler erken azalsa da planlandığı biçimde tamamlanır. Şişliğin tamamen düzelmesi ağrıdaki ilk iyileşmeden daha uzun sürebilir; bu durum kötüleşmenin göz ardı edilmesi anlamına gelmez. [2]