EPİDURAL HEMATOM
ÖZET
İntrakraniyal epidural hematom, kafatası ile dura zarı arasına kan birikmesidir. Genellikle kafa travmasıyla ilişkilidir ve hızla beyne baskı yapabilir. Bu madde omurga kanalındaki epidural kanamayı değil kafa içindeki kanamayı ele alır. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Kafa içi epidural hematom; spinal epidural hematom ayrı bir acil hastalıktır.
HALK İÇİN KISA BİLGİ
Travma sonrası kısa bilinç kaybından sonra düzelip yeniden kötüleşme görülebilir, ancak bu sıra herkeste olmaz. Baş ağrısı, kusma, uyuklama, göz bebeklerinde fark veya güçsüzlük acil uyarıdır. Başlangıçta konuşabiliyor olmak tehlikeyi dışlamaz. [1]
YARDIM VE TAKİP
Acil yardım çağırın; eşlik eden boyun yaralanması olabileceğinden gereksiz hareket ettirmeyin. Tedavi sonrası yeni nöbet, solunum sorunu veya yanıt azalması da acildir. Kalıcı baş ağrısı, bellek veya denge sorunları takipte bildirilmelidir. [1]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Travma zamanı ve mekanizması, bilinç kaybı/düzelme/kötüleşme seyri ve yeni nörolojik belirtiler kaydedilir. Antikoagülan veya antiplatelet kullanımı ve kanama bozukluğu sorgulanır; bunlar görüntüleme ve kanama yönetimini etkiler. [1,3]
FİZİK MUAYENE
MUAYENE VE YAKIN GÖZLEM
GKS, pupilla boyutu-reaksiyonu ve uzuv hareketleri seri değerlendirilir. Solunum, nabız, kan basıncı, sıcaklık ve oksijen satürasyonu kaydedilir. Tek ölçüm değil değişim önemlidir; nörolojik kötüleşme halinde plan yeniden değerlendirilir. [3]
AYIRICI TANI
ANATOMİK AYIRICI TANI
Epidural kanama kafatası ile dura arasındadır; subdural kanama duranın altındadır. Kontüzyon ve beyin dokusu kanaması da değerlendirilir. Klinik benzerlik nedeniyle ayrım yalnız belirtilere değil görüntülemeye dayanır. [6]
TANISAL YAKLAŞIM
Kontrastsız kafa BT’si kanamanın yerini, boyutunu ve eşlik eden kırığı gösterir. Seçilmiş durumlarda MRG ayırıcı değerlendirmeye katkı sağlar. Klinik bası bulgularında nöroşirürji değerlendirmesi görüntüleme yorumuyla birlikte hızla yürütülür. [1]
TEDAVİ
CERRAHİ VE SEÇİLMİŞ GÖZLEM
BTF’ye göre hacim >30 cm³ ise GKS’den bağımsız cerrahi önerilir. Hacim <30 cm³, kalınlık <15 mm, orta hat kayması <5 mm, GKS >8 ve odaksal defisit yoksa nöroşirürji merkezinde seri BT/yakın gözlem düşünülebilir. Koma ve anizokoride cerrahi geciktirilmez. [2]
İZLEM VE ÖNERİLER
GÖZLEMİN SINIRI
Ameliyatsız izlem evde bekleme anlamına gelmez. Özellikle vertex yerleşimli hematomlarda başlangıçta hafif bulgular olsa da gecikmiş kötüleşme bildirilmiştir. Cerrahi kararını yalnız ilk belirti veya tek boyut ölçümüne indirgememek gerekir. [4]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL SEVK VE BAKIM
Nöbet, bilinç azalması veya yeni pupilla farkında acil yeniden değerlendirme yapılır. Kan sulandırıcı kullananlarda kanamanın sürmesini önleyici tedaviler gerekebilir. Cerrahi dışı destek, gerekli boşaltmanın yerine geçmez. [1]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
POSTERİOR FOSSA YERLEŞİMİ
Posterior fossa hematomunda bası, ventrikül etkilenimi ve hidrosefali klinik kararı değiştirir. Bu bölgedeki gözlemsel karşılaştırmalarda daha hafif hastalar sıklıkla ameliyatsız gruptadır; daha iyi sonuç cerrahinin zararlı olduğunu kanıtlamaz. [5]
EPİDURAL HEMATOMDA KARARIN DAYANAKLARI
Eşikler bireysel nöroşirürji kararının yerine geçmez; posterior fossa ayrıca değerlendirilir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Epidural hematoma ↗
MedlinePlus · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-25
- Surgical management of TBI ↗
Brain Trauma Foundation · Kaynak tarihi: 2026 erişim · Erişim: 2026-10-25
- Head injury NG232 recommendations ↗
NICE · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-25
- Clinical features and treatment strategies for vertex epidural hematoma: a systematic review and meta-analysis from individual participant data. ↗
Çalışma yazarları · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-25
- Operative versus non-operative management of posterior fossa epidural hematoma: A systematic review and meta-analysis. ↗
Çalışma yazarları · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-25
- Head injury: anatomical lesions and assessment ↗
ACR / RSNA · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-25
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA
Bu maddede konuya ilişkin 3 seçilmiş araştırma yer alır; liste sistematik ve eksiksiz bir kanıt taraması değildir.
01 · ÇOCUKLARDA KALSİFİYE EPİDURAL HEMATOM
Calcified Epidural Hematoma after Conservative Treatment of Acute Epidural Hematoma in the Pediatric Population: A Systematic Review.
D'Andrea M ve arkadaşları · Pediatric neurosurgery · 2022
Çalışma türü: Yayımlanmış olguların sistematik derlemesi
Kapsam: 16 yayından 18 çocuk.
ÖZET
Ameliyatsız izlem sonrası kalsifiye hematom olgularının çoğunda cerrahi uygulanmıştı.
Nadir yayımlanmış olgular sıklık veya en iyi tedaviyi belirleyemez; erişkin rutin takip protokolüne genellenmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 36167051 · DOI: 10.1159/000527241
02 · POSTERİOR FOSSA EPİDURAL HEMATOMUNDA TEDAVİ
Operative versus non-operative management of posterior fossa epidural hematoma: A systematic review and meta-analysis.
Daoud SS ve arkadaşları · Neuro-Chirurgie · 2024
Çalışma türü: Gözlemsel çalışmaların sistematik derlemesi ve meta-analizi
Kapsam: 874 hastalı 24 çalışma.
ÖZET
Ameliyatsız grupta sonuçlar daha iyiydi, ancak bu grupta başlangıç GKS’si daha yüksekti. Cerrahi grupta bası ve hidrosefali daha sıktı.
Ciddi endikasyon/seçilim yanlılığı vardır; sonuçlar cerrahi gerektiren hastayı gözlemde tutma gerekçesi değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38943702 · DOI: 10.1016/j.neuchi.2024.101578
03 · VERTEX EPİDURAL HEMATOMLARININ SEYRİ
Clinical features and treatment strategies for vertex epidural hematoma: a systematic review and meta-analysis from individual participant data.
Kim JH ve arkadaşları · Neurosurgical review · 2022
Çalışma türü: Bireysel olgu verileriyle sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: 70 hastanın yayımlanmış verisi.
ÖZET
Başlangıçta yaklaşık yarısı nörolojik olarak sağlamdı; gözlem sırasında ek hastalarda cerrahi gerekti. Gecikmiş kötüleşme önemliydi.
Nadir ve seçilmiş olgular, eksik bildirim ve kontrolsüz tasarım nedeniyle oranlar bütün epidural hematomlara genellenmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 34313885 · DOI: 10.1007/s10143-021-01589-z
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez. Acil belirtilerde sağlık hizmetine başvurun.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.