EPİGLOTTİT
ÖZET
Epiglottit, supraglottik şişliğin hava yolunu hızla kapatabildiği hastane acilidir. Çocukta salya, yutamama, yüksek ateş ve öne eğilerek soluma özellikle uyarıcıdır. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Çocuk epiglottitinin acil yaklaşımı; yetişkinlerdeki seçici gözlem çalışmaları çocuk hava yolu güvenliği için doğrudan uygulanamaz.
HALK İÇİN KISA BİLGİ
Epiglottit şüphesinde 112 aranmalı; çocuk zorla yatırılmamalı, rahat ettiği dik pozisyonda tutulmalıdır. Kendi aracıyla gecikmek veya boğazı evde incelemeye çalışmak güvenli değildir. Hastanede oksijen ve gerekirse solunum tüpüyle destek sağlanır. [1]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Hib aşıları, bağışıklık baskılanması, hızlı başlangıç, yutma ağrısı ve salgıları yutamama sorulur. Havlar öksürüğün olmaması, boğuk ses ve boynun ekstansiyonda tutulması epiglottit olasılığını artırır. [2]
FİZİK MUAYENE
Çocuk ebeveyninin yanında en az rahatsızlıkla gözlenir. Hava girişi, solunum çabası ve bilinç değerlendirilir. Hipoksemi geç bulgu olabilir; satürasyon normal diye ağır obstrüksiyon dışlanmaz. [2]
AYIRICI TANI
Krupta havlar öksürük; bakteriyel trakeitte yoğun sekresyon ve toksik görünüm; yabancı cisimde ani boğulma öyküsü ön plandadır. Retrofarengeal apse boyun ağrısı, tortikollis ve yutma güçlüğüyle gelebilir. [2]
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TEST SEÇİMİ
Orta/ağır obstrüksiyonda tetkik hava yolu güvenli olana kadar ertelenir. Zorlayıcı ağız muayenesi, sedasyon veya görüntü için pozisyon değiştirme tam tıkanmayı tetikleyebilir. Deneyimli anestezi/KBB ve çocuk yoğun bakım ekibi erken çağrılır. [2]
TEDAVİ
Öncelik kontrollü hava yolu planıdır; oksijen tıkanmayı ortadan kaldırmaz. [2] Enfeksiyöz olguda intravenöz antibiyotik gerekir; larinks görüntülemesi, kan incelemesi ve mikrobiyolojik örnekleme stabilizasyonla birlikte planlanır. Tedavi hastanede sürdürülür. [1] RCH çocuk rehberinde seftriakson ilk seçenektir; rejim yerel direnç, alerji ve kültür sonucuyla yeniden değerlendirilir. [4]
İZLEM VE ÖNERİLER
Solunum ve yutma düzelene kadar hastane izlemi gerekir. [1] İnvaziv Hib doğrulanırsa izolatın serotiplendirilmesi, aşı durumunun gözden geçirilmesi ve uygun temaslıların profilaksi açısından değerlendirilmesi önemlidir. [3]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL BELİRTİLER VE SEVK
Azalan hava girişi, sessizleşen stridor, siyanoz ve bilinç değişikliği acil ileri hava yolu gereksinimini düşündürür; nakil kararı mevcut ekibin yeterliliğine göre erken verilir. [2]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
ÖZEL DURUMLAR
Hib temaslı profilaksisi tüm boğaz enfeksiyonları için değildir. CDC, evde tam aşılanmamış <4 yaş çocuk veya bağışıklığı baskılanmış <18 yaş kişi varsa tüm ev halkına rifampisin önerir. ABD ölçütleri yerel halk sağlığı değerlendirmesiyle uygulanmalıdır. [3]
KLİNİK AYRIMLAR
Tablo klinik değerlendirme ve yaşa özgü kararların yerine geçmez.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Epiglottitis ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
- Acute upper airway obstruction ↗
Royal Children’s Hospital Melbourne · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26
- Chapter 2: Haemophilus influenzae invasive disease ↗
CDC · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
- Antimicrobial guidelines ↗
Royal Children’s Hospital Melbourne · Kaynak tarihi: tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki seçilmiş çalışmalar tanı, tedavi veya izlem sorularını tamamlar; yaş grupları ve çalışma sınırlılıkları ayrı belirtilmiştir.
01 · ÇOCUK EPİGLOTTİTİNDE SEFTRİAKSON DENEYİMİ
Single daily dose ceftriaxone therapy in epiglottitis.
G J Knight ve arkadaşları · Journal of paediatrics and child health · 1992
Çalışma türü: Küçük kontrolsüz tedavi serisi
Kapsam: H. influenzae epiglottiti doğrulanmış yedi çocuk.
ÖZET
Beş günlük günde tek intravenöz seftriaksonla tüm çocuklarda olumlu klinik yanıt bildirildi. Yan etkiler hafif ve geçiciydi.
Yedi olguluk eski seri doz üstünlüğü, ideal tedavi süresi veya güncel direnç ortamında karşılaştırmalı etkililik kanıtı değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 1605971 · DOI: 10.1111/j.1440-1754.1992.tb02649.x
02 · HİB AŞILAMASI SONRASI EPİGLOTTİT İNSİDANSI
Epiglottitis in Sweden before and after introduction of vaccination against Haemophilus influenzae type b.
O Garpenholt ve arkadaşları · The Pediatric infectious disease journal · 1999
Çalışma türü: Ulusal retrospektif popülasyon çalışması
Kapsam: İsveç hastane kayıtları, 1987–1996; çocuklar ve yetişkinler ayrı değerlendirildi.
ÖZET
Beş yaş altında yıllık epiglottit insidansı 1987’de yüz binde 20,9’dan 1996’da 0,9’a düştü. Aşının programa alınmasını izleyen azalma en küçük yaş grubunda %90’ı aştı.
Öncesi–sonrası kayıt analizi, tek tek hastaların aşı etkinliğini veya güncel Türkiye insidansını ölçmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 10391176 · DOI: 10.1097/00006454-199906000-00003
03 · EPİGLOTTİT ŞÜPHESİNDE BOYUN GRAFİSİNİN DEĞERİ
Revisiting epiglottitis: a protocol--the value of lateral neck radiographs.
K G Ragosta ve arkadaşları · The Journal of the American Osteopathic Association · 1997
Çalışma türü: Retrospektif çocuk hastanesi kayıt incelemesi
Kapsam: 1986–1989 arasında epiglottit ön tanısıyla sevk edilen çocuklar.
ÖZET
Lateral boyun grafisinin ilk değerlendirmedeki değeri sınırlı bulundu; deneyimli personelle standart yönetim protokolünün önemi vurgulandı.
Eski, retrospektif çalışma; erişilebilir özette örneklem ve tanısal doğruluk ölçütleri verilmediğinden sayısal üstünlük çıkarılamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 9154741 · DOI: 10.7556/jaoa.1997.97.4.227
Eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavi yerine geçmez. Acil belirtilerde 112 aranmalıdır.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.