EPWORTH UYKULULUK ÖLÇEĞİ İLE GÜNDÜZ UYKULULUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ

Epworth Uykululuk Ölçeği, erişkinin günlük yaşamda uyuklama eğilimini kendi bildirimine dayanarak değerlendiren kısa bir araçtır. ESS kısaltmasıyla bilinir. Sekiz yanıtın toplamı 0–24 arasında değişir; yüksek değer daha fazla gündüz uyuklama eğilimini gösterir. Anlık yorgunluğu veya bütün gün boyunca dikkat düzeyini sürekli ölçmez. Bu yazı ölçeğin sorularını, doldurulabilir formunu veya kişiye özel puan yorumunu sağlamaz.

Gündüz uykululuğu yalnız enerji azlığı hissetmekten farklıdır. Kişi gün içinde tekrar tekrar uyuyabilir veya uykululuk yaşamını etkileyebilir. NHS hasta bilgilendirmesi bu durumda sağlık değerlendirmesi önerir. Görüşmede uyku düzeni, kullanılan ilaçlar, alkol ve bedensel ya da ruhsal sorunlar ele alınabilir. Bazen uyku günlüğü veya uzman değerlendirmesi gerekir; tek başına ölçek, nedenin hangi hastalık olduğunu belirlemez.

NICE, uyku apnesi şüphesinde ESS’yi uykululuğun ön değerlendirmesinde kullanmayı önerir, ancak sevk kararını yalnız bu puana bağlamaz. Çünkü uyku apnesi olan herkes belirgin uykululuk bildirmez. Düşük toplam, horlama veya gece solunum durması gibi klinik bulguların önemini ortadan kaldırmaz. Puanın bir görüşmeyi desteklemesi ile hastalığı tek başına dışlaması aynı şey değildir; klinik öykü korunmalıdır.

Türkçe sürümün validasyonunda sağlıklı kontroller ve uyku merkezine başvuran kişiler arasında beklenen puan farkları bulunmuştur. Ayrı tekrar grubunda ölçüm tutarlılığı desteklenmiştir. Bununla birlikte aynı çalışmada orta ve ağır uyku apnesi grupları arasında anlamlı puan farkı görülmemiştir. Bu sonuç, uykululuk bildirimini doğrudan apne şiddetinin yerine koymamak gerektiğini hatırlatır; validasyon çalışması her kişi için kusursuz tanı doğruluğu anlamına gelmez.

Sonuç zaman içinde izlenirken kullanılan form ve hatırlama dönemi dikkate alınır. Resmi açıklama yakın dönemdeki alışılmış eğilimi sorar; yalnız bugün nasıl hissedildiğini değil. Eksik yanıtlar tahmin edilerek tamamlanmamalıdır. Ölçek telif korumasındadır ve ücret gerekip gerekmediğinden bağımsız kullanım lisansı ister. Yetkili çeviri ve izin koşullarının korunması, klinik kullanım ile internette bulunan herhangi bir kopyayı kullanma arasındaki önemli farktır.