ERİŞKİN BAŞLANGIÇLI STİLL HASTALIĞI
ÖZET
Erişkin başlangıçlı Still hastalığı; yükselen ateş, geçici döküntü ve kas-eklem yakınmalarıyla seyreden sistemik otoinflamatuvar hastalıktır. Çocukluktaki sistemik juvenil artritle aynı hastalık sürekliliğinde değerlendirilir; burada erişkin bakımına odaklanılır. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Enfeksiyon ve malignite dışlama, sistemik inflamasyon ve makrofaj aktivasyonu riski.
HASTA İÇİN
Tanı yalnız yüksek ferritin veya ateşe bakılarak konmaz. Enfeksiyon ve kanser gibi benzer tablolar araştırılır. Tedavi ateşi azaltmanın yanında organ hasarını ve uzun süreli steroid yan etkilerini önlemeyi hedefler. [2]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Ateşin süresi ve günlük seyri, ateşle beliren döküntü, boğaz ağrısı, eklem yakınmaları, kilo kaybı ve ilaç kullanımı sorgulanır. Enfeksiyon teması, yolculuk ve malignite düşündüren belirtiler değerlendirmeyi yönlendirir. [2]
FİZİK MUAYENE
Ateş sırasında döküntünün görünümü, sinovit, lenf düğümleri, karaciğer/dalak büyümesi ve serozit bulguları aranır. Hipotansiyon, hipoksemi, bilinç değişikliği veya kanama ağır sistemik komplikasyon lehinedir. [3]
AYIRICI TANI
Sepsis, endokardit, viral enfeksiyonlar, lenfoma, diğer otoinflamatuvar sendromlar ve bağ dokusu hastalıkları düşünülür. Makrofaj aktivasyon sendromu (MAS) yalnız alternatif tanı değil, Still hastalığının eşlik eden ölümcül komplikasyonu da olabilir. [3]
TANISAL YAKLAŞIM
TANI ÇERÇEVESİ
EULAR operasyonel örüntüsü: genellikle ≥7 gün süren ≥39 °C ateş, çoğu kez ateşle eşzamanlı geçici döküntü, artralji/miyalji ve nötrofilik inflamasyon/CRP-ferritin yüksekliğidir. Artrit başlangıçta zorunlu değildir. Bu bulgular özgül değildir; Yamaguchi gibi sınıflandırmalar destekleyicidir. [1]
TETKİK SEÇİMİ
Hemogram, CRP/ESR, ferritin, karaciğer ve böbrek testleri; klinik duruma göre kan/idrar kültürü ve görüntüleme yapılır. Persistan ateş, lenfadenopati veya organ bulgusu varsa enfeksiyon ve lenfoma araştırması derinleştirilir; ferritin tek başına tanı koydurmaz. [2]
TEDAVİ
TEDAVİ VE HEDEF
Erken IL-1 veya IL-6 inhibitörü, gerektiğinde kısa süreli glukokortikoidle birlikte tercih edilen stratejidir. İlaç seçimi enfeksiyon olasılığı, organ tutulumu, ruhsat ve eşlik eden hastalıklara göre yapılır. Klinik inaktivite ve en az altı ay devam eden inaktiviteyle tanımlanan remisyon hedeflenir. [1]
İZLEM VE ÖNERİLER
Ateş/döküntü/artrit, işlev, hemogram, ferritin, karaciğer testleri ve inflamasyon belirteçleri izlenir. Steroid gereksiniminin sürmesi tedavinin yeniden değerlendirilmesini gerektirir. IL-6 blokajında CRP baskılanabileceği için klinik kötüleşme normal CRP ile göz ardı edilmez. [1]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
MAS VE ACİL SEVK
Düşen kan hücreleri, yükselen ferritin, hepatit/koagülopati, sürekli ateş veya organ yetmezliği MAS şüphesini artırır. Acil hastane, romatoloji/hematoloji ve gerektiğinde yoğun bakım değerlendirmesi gerekir; kemik iliği sonucunu beklemek hayat kurtarıcı tedaviyi geciktirmemelidir. [2,3]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
KLİNİK AYRIM VE KARAR
Bulgular klinik bağlamda birlikte değerlendirilir; tablo tek başına tanı koydurmaz.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- EULAR/PReS recommendations for the diagnosis and management of Still's disease, comprising systemic juvenile idiopathic arthritis and adult-onset Still's disease. ↗
Fautrel B; Mitrovic S; De Matteis A ve ark. · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
- Management of adult-onset Still's disease: evidence- and consensus-based recommendations by experts. ↗
Leavis HL; van Daele PLA; Mulders-Manders C ve ark. · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26
- [Update on Adult-Onset Still's Disease: Diagnosis, Therapy and Guideline]. ↗
Vordenbäumen S; Feist E · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 5 ARAŞTIRMA
Seçilen çalışmalar erken biyolojik kullanım, ileri yaş örüntüsü ve IL-1/IL-6 tedavi sorularını tamamlar. Küçük randomize çalışmaların karşılanmayan birincil sonlanımları açıkça belirtilmiştir; pediatrik sistemik JİA sonuçları erişkin veri yerine kullanılmamıştır.
01 · STİLL HASTALIĞINDA İLK BASAMAK BİYOLOJİK TEDAVİ
First-line biological versus conventional synthetic disease-modifying antirheumatic drug therapy in adult-onset Still's disease: a multicentre, retrospective, propensity weighted cohort study.
Kernder A; Filla T; Friedrich R ve ark. · The Lancet. Rheumatology · 2025
Çalışma türü: Çok merkezli retrospektif, eğilim skoru ağırlıklı kohort
Kapsam: Almanya’da 16 merkezden, tedavisiz aktif hastalığı olan 86 erişkin.
ÖZET
Yetmiş ikinci haftada kalıcı ve komplikasyonsuz remisyon biyolojik grupta %50, konvansiyonel grupta %12 idi. Düzeltilmiş analiz biyolojik tedavi lehine ilişki gösterdi.
Randomizasyon yoktur; tedavi seçimi ve kalan karıştırıcılar nedensellik yorumunu sınırlar. Değerlendirme erişilebilen PubMed özetiyle sınırlıdır; tam metin yöntem ve ekleri incelenmemiştir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40164168 · DOI: 10.1016/S2665-9913(25)00023-2
02 · İLERİ YAŞTA BAŞLAYAN STİLL HASTALIĞI
Adult-onset Still's disease with elderly onset: results from a multicentre study.
Di Cola I; Di Muzio C; Conforti A ve ark. · Clinical and experimental rheumatology · 2022
Çalışma türü: Çok merkezli kohortun retrospektif analizi
Kapsam: 221 hastanın 37’sinde başlangıç yaşı 60’ın üzerindeydi.
ÖZET
İleri başlangıç yaşında perikardit, komorbidite ve mortalite daha sıktı. Yaş, düzeltilmiş analizde parankimal akciğer hastalığı ve mortaliteyle ilişkiliydi.
Küçük ileri yaş alt grubu ve gözlemsel tasarım nedeniyle bireysel prognoz bu oranlardan çıkarılamaz. Değerlendirme erişilebilen PubMed özetiyle sınırlıdır; tam metin yöntem ve ekleri incelenmemiştir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35579097 · DOI: 10.55563/clinexprheumatol/0215kv
03 · AKTİF ARTRİTLİ ERİŞKİN STİLL’DE KANAKİNUMAB: CONSIDER
Canakinumab for Treatment of Adult-Onset Still's Disease to Achieve Reduction of Arthritic Manifestation (CONSIDER): phase II, randomised, double-blind, placebo-controlled, multicentre, investigator-initiated trial.
Kedor C; Listing J; Zernicke J ve ark. · Annals of the rheumatic diseases · 2020
Çalışma türü: Faz 2 çift kör randomize plasebo kontrollü çalışma
Kapsam: Aktif eklem tutulumu olan erişkin Still hastaları; niyetlenen tedavi analizinde 18 ve 17 kişi.
ÖZET
On ikinci haftada birincil DAS28 yanıtı %67’ye karşı %41 idi fakat anlamlı değildi (p=0,18). Protokole uygun analizde bazı ACR yanıtları aktif tedavi lehineydi.
Çalışma erken sonlandı ve birincil sonlanımı karşılamadı; ikincil/protokole uygun sonuçlarla kesin üstünlük ilan edilemez. Değerlendirme erişilebilen PubMed özetiyle sınırlıdır; tam metin yöntem ve ekleri incelenmemiştir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 32404342 · DOI: 10.1136/annrheumdis-2020-217155
04 · STEROİD DİRENÇLİ ERİŞKİN STİLL’DE TOSİLİZUMAB
Tocilizumab in patients with adult-onset still's disease refractory to glucocorticoid treatment: a randomised, double-blind, placebo-controlled phase III trial.
Kaneko Y; Kameda H; Ikeda K ve ark. · Annals of the rheumatic diseases · 2018
Çalışma türü: Çift kör randomize faz 3 çalışma
Kapsam: 27 hasta; 12 hafta kör dönem, sonra açık tedavi.
ÖZET
Dördüncü hafta ACR50 %61,5’e karşı %30,8 idi (p=0,24); birincil sonlanım karşılanmadı. On ikinci haftada sistemik skor ve steroid azalması aktif tedavide daha iyiydi.
Küçük örneklem ve sonraki açık tedavi, uzun dönem karşılaştırmayı sınırlar. Enfeksiyon ve anafilaksi dahil ciddi olaylar bildirildi. Değerlendirme erişilebilen PubMed özetiyle sınırlıdır; tam metin yöntem ve ekleri incelenmemiştir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 30279267 · DOI: 10.1136/annrheumdis-2018-213920
05 · DİRENÇLİ ERİŞKİN STİLL’DE ANAKİNRA VE DMARD
Beneficial effect of interleukin 1 inhibition with anakinra in adult-onset Still's disease. An open, randomized, multicenter study.
Nordström D; Knight A; Luukkainen R ve ark. · The Journal of rheumatology · 2012
Çalışma türü: Açık etiketli randomize çok merkezli çalışma
Kapsam: 22 hasta; 12 anakinra ve on DMARD.
ÖZET
Yirmi dördüncü haftada remisyon anakinrada 6/12, DMARD’da 2/10 idi; fiziksel sağlık skoru anakinrada daha fazla iyileşti.
Küçük ve körlenmemiş çalışma; uzatma dönemindeki tedavi değişimleri bağımsız randomize karşılaştırma değildir. Değerlendirme erişilebilen PubMed özetiyle sınırlıdır; tam metin yöntem ve ekleri incelenmemiştir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 22859346 · DOI: 10.3899/jrheum.111549
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.