İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

ERİŞKİN DEHB ÖZBİLDİRİM ÖLÇEĞİ (ASRS)

ÖZET

ASRS, erişkinlerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğuyla ilişkili belirtileri kişinin kendi bildiriminden değerlendiren bir ölçek ailesidir. v1.1 belirti listesi on sekiz sorudan oluşur; ilk altı soru kısa tarama bölümünü oluşturur. Daha uzun listenin kalan bölümü ek belirti bilgisini sağlar. Tarama sonucu, görüşmede ele alınacak konuları belirlemeye yardımcı olur.

Özgün altı soruluk v1.1 formu son altı aydaki deneyimleri sorar. Klasik değerlendirmede belirli yanıt alanlarına düşen işaretler sayılır; dört veya daha fazla işaret ileri değerlendirmeyi destekler. Bu sonuç kesin tanı değildir. Resmi form, sonuç ne olursa olsun tanı veya tedavi konusunda kaygısı olan kişinin sağlık profesyoneliyle görüşmesini önerir.

İlk doğrulama araştırması, ABD toplum araştırmasından seçilmiş 154 kişide özbildirimi kör klinik değerlendirmeyle karşılaştırmıştır. Altı soruluk tarama için duyarlılık yüzde 68,7 ve özgüllük yüzde 99,5 bulunmuştur. Çocukluk belirtileri ve erişkin dönemde sürme öyküsü bildirenler örneklemde özellikle fazla temsil edilmiştir. Dolayısıyla bu değerler her klinik ortamdaki kişisel tanı olasılığı olarak okunamaz.

DEHB değerlendirmesi yalnız bugünkü dikkat güçlüğünü ölçmez. CDC, çocukluk başlangıcının ve yaşam boyu örüntünün araştırıldığını belirtir. Kaygı, depresyon, uyku sorunları, madde kullanımı veya öğrenme güçlükleri benzer yakınmalara yol açabilir ya da birlikte bulunabilir. Gerektiğinde tıbbi ve psikolojik inceleme yapılır; kişinin izniyle yakınlarından da bilgi alınabilir.

NICE, tanının yalnız ölçek veya gözlem verileriyle konulmamasını önerir. Uzman değerlendirmesi klinik ve psikososyal görüşme, gelişimsel ve psikiyatrik öykü ile farklı yaşam alanlarındaki işlevselliği birlikte ele alır. Ev, iş veya eğitim ortamlarındaki etkiler önemlidir. ASRS bu sürecin destekleyici bir parçasıdır; ilaç başlama kararı veren otomatik bir araç değildir.

Yakınmalar çalışma, eğitim veya ilişkileri etkiliyorsa destek aramak uygundur. NHS, yardımın yalnız ilaçtan oluşmadığını; kişiye uygun çevresel düzenlemeler ve başka desteklerin de bulunabileceğini açıklar. Örneğin daha sakin çalışma alanı ve yazılı yönergeler yararlı olabilir. Tanısal değerlendirme, kişinin yaşamındaki gerçek güçlükler ve destek gereksinimleriyle bağlantılı yürütülmelidir.

ANAHTAR KELİMELER
  • ASRS
  • erişkin DEHB
  • özbildirim
  • tarama
  • gelişimsel öykü
  • işlev kaybı
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

SONUCU NASIL KULLANMALI?

Form sonucu hekimle konuşmaya başlangıç olabilir. DEHB ilaçları uzman değerlendirmesi ve izlemi gerektirir; bir tarama çıktısına bakarak kendi kendine başlanmamalıdır. Kişinin ihtiyaçları, yaşam düzeni ve tercihleri bakım planında ele alınır.

Kaynaklar:[6]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

KLİNİK DOĞRULAMA

Çocukluktan süren örüntü, birden fazla önemli ortamda etkilenme, eşlik eden ruhsal durumlar ve fiziksel sağlık değerlendirilir. Klinik belirtileri başka psikiyatrik durumların daha iyi açıklayıp açıklamadığı incelenir. Uygun uzman sevki, puan kadar öykü ve işlev kaybına dayanır.

Kaynaklar:[4]

AYIRICI TANI

NEGATİF TARAMA KESİN DIŞLAMA DEĞİLDİR

İlk çalışmadaki yüzde 68,7 duyarlılık, klinik tanısı olan herkesin taramada yakalanmadığını gösterir. Öykü ve işlev kaybı şüphe uyandırıyorsa negatif sonucu tek başına dışlama olarak kullanmayın. Araştırma DSM-IV klinik karşılaştırmasına dayanmıştır; başka sürümlerin performansı bu sayılarla özdeş değildir.

Kaynaklar:[3]

TANISAL YAKLAŞIM

SÜRÜMÜ VE PUANLAMA YOLUNU KAYDETMEK

ASRS v1.1 altı soruluk taraması ile on sekiz soruluk listeyi ayırın. Resmi formun son altı aylık dönemini ve kendi puanlama yönergesini kullanın. Buradaki dört işaret açıklaması klasik gölgeli alan yöntemine aittir; başka sürüm veya toplam puan yöntemiyle karıştırılmaz.

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ

İZİNLİ SÜRÜME ERİŞİM

NYU, klinik kullanım izinleri ile araştırma/akademik ve web uygulaması izin yollarını ayırmaktadır. Kullanım türüne uygun güncel koşullar doğrulanmalıdır. Bu açıklama ölçek sorularını, çeviri formunu veya dijital puanlama uygulamasını yeniden yayımlamaz.

Kaynaklar:[1]

İZLEM VE ÖNERİLER

TEDAVİDE İZLEM

Tedavi etkinliği ve istenmeyen etkiler kaydedilir. Standart belirti ve yan etki ölçekleri izleme yardımcı olabilir; kontrol gereksinimi yalnız ilaç kullanılıp kullanılmadığına bağlı değildir. İzlem sıklığı durumun ağırlığına göre düzenlenir.

Kaynaklar:[4]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL RUHSAL RİSK

Kişi yaşamına son verme düşüncesi bildiriyorsa destek ve acil risk değerlendirmesi gerekir. ASRS tarama sonucu bu ihtiyacı ertelemez. Yakın tehlikede yerel acil yardım yolu kullanılır; rutin DEHB değerlendirme sırası beklenmez.

Kaynaklar:[6]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. ASRS v1.1 18-Question Symptom Checklist ↗

    NYU Langone Health · Kaynak tarihi: Güncel erişilen izin sayfası · Erişim: 2026-10-31

  2. Adult Self-Report Scale-V1.1 Screener ↗

    NYU ve Ronald C. Kessler · Kaynak tarihi: Güncel erişilen özgün form · Erişim: 2026-10-31

  3. The WHO Adult ADHD Self-Report Scale: a short screening scale for use in the general population ↗

    Kessler ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2005 · Erişim: 2026-10-31

  4. Attention deficit hyperactivity disorder — NG87 ↗

    NICE · Kaynak tarihi: 2018; 2024 değişikliği içeren güncel öneriler · Erişim: 2026-10-31

  5. ADHD in Adults ↗

    CDC · Kaynak tarihi: 9 Ekim 2026 · Erişim: 2026-10-31

  6. ADHD in adults ↗

    NHS · Kaynak tarihi: Güncel erişilen sayfa · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.

01 · TOPLUM ÖRNEKLEMİNDE ASRS TARAMASININ DOĞRULANMASI

The World Health Organization Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS): a short screening scale for use in the general population

Kessler RC ve arkadaşları · Psychological Medicine · 2005

Çalışma türü: Kör klinik değerlendirmeyle psikometrik karşılaştırma.

Kapsam: NCS-R araştırmasından seçilen 154 katılımcı.

ÖZET

Altı soruluk taramanın duyarlılığı yüzde 68,7, özgüllüğü yüzde 99,5 bulundu.

Çocukluk ve süreğen belirtileri bildirenlerin fazla örneklenmesi; DSM-IV karşılaştırması, evrensel klinik performans değildir. Özgün özet okundu.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.