ERİTEMA NODOZUM
ÖZET
Eritema nodozum, çoğunlukla kaval kemikleri üzerinde ağrılı, hassas deri altı nodülleriyle ortaya çıkan bir reaksiyondur. Başlangıçta kırmızı veya çevreden koyu görünen alanlar iyileşirken morluk benzeri renklere dönüşebilir. Ateş, kırgınlık ve özellikle ayak bileği, diz veya el bileğinde ağrı ve şişlik eşlik edebilir. Deri bulguları sıklıkla haftalar içinde skar bırakmadan geriler; eklem yakınmaları daha uzun sürebilir. Buna rağmen durum yalnız “bacakta morluk” olarak değerlendirilmemelidir, çünkü bazen altta yatan başka bir hastalığın işaretidir. [1]
GENEL OKUYUCU
GENEL BAKIŞ VE BELİRTİLER
Bu bölümün içeriği yazının özetinde sunulmuştur.
İLK YAKLAŞIM VE GÜVENLİK
Dinlenirken bacakları yükseltmek, uzun süre ayakta kalmayı azaltmak ve serin nemli kompres ağrıyı hafifletebilir. Ağrı kesici seçimi kişiye göre yapılmalıdır. Crohn hastalığı veya ülseratif koliti olanlar, hekim önermedikçe ibuprofen ve diğer antiinflamatuvar ağrı kesicileri kullanmamalıdır. Çok sayıda yeni nodül, günlük yaşamı bozan ağrı veya sekiz haftadan uzun süren bulgular muayene gerektirir. Bir ilacın tetikleyici olduğu düşünülse bile reçeteli ilaç kendi kendine kesilmemelidir. Tedavi, deri görünümünü bastırmanın yanında varsa nedeni yönetmeyi de hedefler. [1]
Enfeksiyona bağlı olguda nedene yönelik tedavi gerekebilir; bütün hastalara otomatik antibiyotik verilmez. Kişinin eski hastalıkları ve yeni başlayan ilaçları ayrıntılı biçimde paylaşması değerlendirmeyi kolaylaştırır. Yalnız ağrının azalması altta yatan nedenin çözüldüğünü kanıtlamaz; kontrol gereksinimi hekimle belirlenmelidir. [1]
NEDENLER VE TANI
Bazı hastalarda neden bulunamaz. Streptokok boğaz enfeksiyonu, solunum veya bağırsak enfeksiyonları, tüberküloz, sarkoidoz ve inflamatuvar bağırsak hastalığı araştırılabilecek bağlamlardır. Gebelik ve bazı ilaçlar da tetikleyebilir. Çocukta yakın zamanda boğaz enfeksiyonu öyküsü özellikle önemlidir. Tanı çoğunlukla nodüllerin yeri ve görünümüyle düşünülür; belirsizlikte biyopsi gerekebilir. Testler öyküye göre seçilir. Öksürük, ishal, karın ağrısı, eklem şişliği ve yeni ilaçlar hakkında bilgi verilmesi gereksiz testler yerine hedefli değerlendirmeyi mümkün kılar. [2]
Kan incelemeleri, akciğer görüntülemesi veya dışkı testi bazı hastalarda neden araştırmasına katkıda bulunur. Her kişiye bütün incelemelerin yapılması zorunlu değildir. Deri nodüllerinin kaybolmasından sonra da eklem ağrısı sürebileceği açıklanmalıdır. Semptomların yinelemesi veya uzaması başlangıç öyküsünün yeniden ele alınmasını gerektirir. Gebe veya emziren hastada ağrı giderici ve diğer ilaçlar ayrıca değerlendirilir; bu metin güvenli ilaç listesi veya doz önerisi içermez. Çocuklarda erişkin tedavisi doğrudan uygulanmaz. Hastanın yürüme ve günlük etkinliklerini ne kadar sürdürebildiği de takip edilir. Tedavi edilebilir bir tetikleyicinin saptanması sonraki yaklaşımı değiştirebilir. Kontrolde yeni ilaçlar, yakın zamanda geçirilmiş enfeksiyonlar ve önceki atağın düzelme süresi tekrar gözden geçirilmelidir. [2]
AYIRICI TANI VE KIRMIZI BAYRAKLAR
Eritema nodozum deri altı yağ dokusunu etkileyen bir pannikülittir. Tipik lezyonlar ülserleşmez. Açık yara, akıntı, nekroz, alışılmadık yerleşim veya uzun seyir varsa başka pannikülitler, vaskülit ve deri altı enfeksiyonları değerlendirilmelidir. Gerekli biyopsinin deri altını içerecek biçimde planlanması tanısal açıdan önemlidir. Tüberküloz ve diğer enfeksiyon araştırmaları klinik risklere göre yapılır. Sistemik kortikosteroid düşünülmeden önce enfeksiyon, sepsis ve malignite gibi nedenlerin dışlanması gerekir. Ağrılı nodüllere bakıp doğrudan steroid başlamak uygun bir genel yaklaşım değildir. [3]
İZLEM VE AKIL KARTI
Bu bölümün içeriği akıl kartında sunulmuştur.
AKIL KARTI — HASTA İÇİN HATIRLATMA
Ön bacakta hassas nodül bir bulgudur; nedeni ve atipik özellikleri ara. İzlemde nodüllerin sayısı, ağrı, eklem bulguları ve genel yakınmalar kaydedilir. Geçici morluk görünümü beklenen iyileşmenin parçası olabilir. Buna karşılık ülserleşme veya sürekli yeni lezyon çıkması yeniden değerlendirilmelidir. Hedef yalnız görünümü düzeltmek değil varsa enfeksiyonu veya sistemik hastalığı tanımaktır. [3]
Bu tablo, bütün ağrılı nodüllerin aynı hastalık olmadığına dikkat çeker. [3]
Bu sürümde ayrı bir profesyonel bölüm bulunmuyor.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- NHS — Erythema nodosum ↗
NHS · Erişim: 2026-10-25
- BAD — Erythema nodosum ↗
BAD · Erişim: 2026-10-25
- DermNet — Erythema nodosum ↗
DermNet · Erişim: 2026-10-25
Bu içerik kişisel muayene ve tedavi planının yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.