ERKEK İNFERTİLİTESİ

NEDENLER VE RİSKLER

Sperm sayısı, hareketi veya biçimi etkilenebilir. Testis enfeksiyonu, travma, ameliyat, inmemiş testis öyküsü veya sperm taşıyan yollarda sorun bulunabilir. Bazı ilaçlar, kemoterapi ve anabolik steroidler de katkıda bulunabilir. Bazen neden kapsamlı incelemeye rağmen açıklanamaz. Sorunun “erkeklik” veya kişisel başarıyla ilişkilendirilmesi bilimsel değildir; neden araştırması suçlama amacı taşımaz. [2]

BELİRTİLER VE BAŞVURU ZAMANI

Düşük sperm sayısı çoğunlukla ağrı veya dış görünüm değişikliği yapmaz; gebelik oluşmaması üzerine yapılan testte anlaşılır. Düzenli korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmayan kişiler değerlendirme istemelidir. Bekleme süresi çiftin koşulları ve bilinen risklerle kişiselleştirilir. Düşük sayının doğal gebeliği mutlak olarak olanaksız kıldığı söylenemez. [3]

Yeni testis kitlesi veya şişliği infertilite randevusunu beklememelidir; ani şiddetli ağrı acildir. Bu belirtiler ayrı bir testis hastalığının değerlendirilmesini gerektirir. Üreme hedefiyle başvuran kişinin genel ürolojik sağlık sorunları yalnız semen sonucuna odaklanılarak atlanmamalıdır. [6]

TANI: SEMEN SONUCU TEK BAŞINA HÜKÜM DEĞİLDİR

Öykü, muayene ve standart laboratuvar koşullarında semen analizi temel incelemelerdir. İlk sonuç anormalse tekrarlanan analiz ve gerekli andolojik değerlendirme yapılır. Tek bir parametrenin referans aralığı dışında olması “kesin kısırlık”, aralık içinde olması da “kesin doğurganlık” anlamına gelmez. Hormon, genetik ve görüntüleme testleri klinik özelliklere göre seçilir. [7]

Semen analizi sayının yanında hareketi ve biçimi de inceler. Tekrarda devam eden anormallik ileri değerlendirmeyi yönlendirir. Sigara, alkol, anabolik steroid kullanımı ve işyerindeki kimyasal maruziyetler sorgulanır. Yaşam alışkanlıklarını düzeltmek destekleyicidir, fakat belirgin anormallik varken uzman incelemesinin yerine geçmez. [3]

BENZER TABLOLARI AYIRMAK

Sperm üretimi ile boşalma sorunu aynı değildir; birinin tedavisi diğerinin yerini tutmaz. [2,4]

İZLEM VE ÖZEL GRUPLAR

İzlem, seçilen tedaviye göre semen sonuçlarını ve çiftin sonucunu değerlendirmelidir. Genetik neden olasılığında danışmanlık gerekebilir; yardımcı üreme öncesinde kalıtım konusu görüşülür. Başarısız bir döngü sonrasında seçenekler, başarı olasılığı ve devam etmek isteyip istememe yeniden konuşulur. Psikolojik yükü azaltmak için destek istemek bakımın doğal parçasıdır. [5]

Kanser tedavisi gibi sperm üretimine zarar verebilecek bir süreç planlanıyorsa, tedavi başlamadan önce sperm saklama olasılığı görüşülmelidir. Zaman kısıtlı olduğunda üreme uzmanıyla erken bağlantı kurulması önem taşır. Bu görüşme kanser tedavisini bağımsız olarak değiştirme veya geciktirme talimatı değildir. [8]

KLİNİK AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.

HASTA GÜVENLİĞİ: METİNDEKİ UYARILAR

Testosteron erkek infertilitesinin tedavisi değildir. Üreme isteği olan kişide hormon yaklaşımı uzman tarafından nedene göre seçilir. Rastgele antioksidan veya hormon kombinasyonlarının herkeste yarar sağlayacağı vaadi uygun değildir. [8]